Coming-out

Natuurbranden zijn zo oud als de natuur zelf. Maar de zomer van 2026 was anders. We nemen je mee langs de plekken waar groen en bruin in zwart veranderden. Plekken die veel tijd nodig zullen hebben om te herstellen. En die ons een belangrijke les leren over de toekomst.

Na een zomer met duizenden hittedoden en zware natuurbranden roept de Klimaatcoalitie op om te betogen tijdens de Klimaatmars op zondag 11 oktober in Brussel. Ze willen dat de Belgische begroting wordt ingezet voor de strijd tegen de klimaatcrisis, om mensen in België en wereldwijd te beschermen. Duizenden mensen uit het hele land worden verwacht.

De heetste zomer ooit, en een zomer vol natuurbranden was het. Ook de Hoge Venen bleven niet gespaard. Op 14 augustus brak daar de grootste natuurbrand uit die ons land sinds 1911 heeft gekend. Al meer dan 3000 hectare ging in vlammen op. Hoewel het vuur grotendeels onder controle is, zijn er ook vandaag nog heropflakkeringen.

Met opvallende beelden van dieren met handboeien in kooien, vraagt Natuurpunt Vlaams Minister van Omgeving Brouns om de natuur niet op te sluiten. Want dat dreigt te gebeuren als het beleid niet wordt bijgestuurd, zo zegt de natuurvereniging. Ze verwijst daarbij naar een decreet dat natuur in bepaalde gebieden onmogelijk maakt, een gebrekkige financiering en het ondermaatse natuurherstelplan dat Vlaanderen straks indient bij Europa. 8 op 10 Vlamingen wil meer natuur. Dat is ook nodig als bescherming tegen hitte, droogte, overstromingen en watertekorten. De afgelopen zomer was een wake-upcall. Niets doen is geen optie. Minister Brouns heeft de sleutel in handen, zo zegt Natuurpunt.

Terzake presentator Pieterjan De Smedt wou een tweegesprek van Knack journalist Dirk Draulans, ook GvhK-ambassadeur en Vlaams minister van Landbouw en Omgeving Jo Brouns. De minister weigerde. Dat was voor Dirk de reden om sterk van leer te trekken in een post op Facebook. Onze ambassadeur post daar geregeld met heel wat succes kritiek op het beleid inzake natuur, milieu, klimaat. Ook vertelt hij heel onderhoudend over zijn contacten met de natuur. Hij verwerkt daar heel wat inzichten in. Die zijn wetenschappelijk onderbouwd. Dirk is doctor in de wetenschappen en was in 2014 laureaat van de persprijs van de Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling. Hier volgt de licht ingekorte reactie van Dirk op de weigering van de minister om in debat te gaan.

België zal vandaag geen natuurherstelplan indienen bij de Europese Commissie. Nochtans verloopt de deadline die daarvoor is vastgelegd in de natuurherstelwet. In dat plan moet staan hoe ons land kwetsbare natuur zal herstellen. Maar Brussel en Wallonië zijn niet klaar met hun deel van het werk, en ook het Vlaamse plan is nog niet afgeklopt.

Ook ons land is kwetsbaar voor natuurbranden, zo bewees de brand in de Hoge Venen vorige maand. Door de klimaatverstoring stijgt het risico op zulke branden. VRT NWS zoekt uit hoe we ons daartegen kunnen wapenen, en welke maatregelen de politiek wil doorvoeren: "We hebben iets nodig als de Hoge Gezondheidsraad, maar dan voor natuurbranden."

De afgelopen weken werden Vlaanderen en grote delen van West-Europa getroffen door een langdurige periode van warmte en droogte, met ingrijpende gevolgen voor mens en natuur. Lage waterstanden, mislukte oogsten, hittestress, oversterfte en natuurbranden maakten duidelijk dat mooi zomerweer ook een keerzijde heeft. Hydroloog Patrick Willems en doctoraatsonderzoeker Laurens Breugelmans van de KU Leuven trekken vijf lessen voor de toekomst.

Als politici zoals De Wever, Theo Francken en Jean-Louis Bouchez na ruim tweeduizend doden en ongeziene natuurbranden blijven ontkennen dat een snelle CO₂-reductie noodzakelijk is, is dat geen kwestie van onwetendheid. Ze dienen daarmee de belangen van de wapenindustrie en energiesector.

Hitte en droogte verhogen het risico op bosbranden, maar zijn niet de enige factoren die bepalen hoe kwetsbaar een bos is.