Coming-out

De ijskappen op Groenland en Antarctica hebben de voorbije 50 jaar 11 biljoen ton ijs verloren. Dat heeft de wereldwijde zeespiegel met meer dan 3 centimeter doen stijgen. Uit een grootschalig internationaal satellietonderzoek blijkt bovendien dat de hoofdoorzaak niet het smelten van ijs aan het oppervlak is, maar gletsjers die steeds sneller de oceaan in stromen.

Vandaag spoelt smeltend gletsjerijs Nepalese dorpen weg. Morgen dreigt datzelfde verdwijnende ijs de watervoorziening van miljarden mensen in gevaar te brengen.

De tropische gletsjers in het Oegandese Rwenzori-gebergte zijn bijna verdwenen door de klimaatopwarming. Nochtans zijn miljoenen mensen in het droge seizoen afhankelijk van hun smeltwater. Zelfs de god Kithasamba wordt bedreigd in zijn voortbestaan.

Op 29 april publiceerden de Copernicus Climate Change Service (C3S) en de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) hun jaarlijkse rapport “European State of the Climate 2025”. Deze gedetailleerde analyse van het Europese klimaat omvat een brede waaier aan klimaatvariabelen, van de jaarlijkse temperatuur, hitte- en koudestress tot zonneschijnduur en bewolking, van bosbranden tot gletsjers en nog veel meer.

Bijna een miljoen Argentijnen hebben een collectief juridisch verzoekschrift ondertekend om gletsjers en omliggende rivieren te beschermen. Een versoepeling van de regels voor mijnbouw door de regering-Milei zal de gletsjers in gevaar brengen, vrezen ze. Ook provincies hebben een rechtszaak aangespannen.

Wereldwijd zullen elk jaar tot vierduizend gletsjers verdwijnen, met een piek rond 2050. De Alpen worden bijzonder hard getroffen. Dat blijkt uit onderzoek van de VUB en de ETH Zürich.

Chili kampt al vijftien jaar met een megadroogte die de gletsjers in het land onder zware druk zet. Wetenschappers adviseren de overheid om werk te maken van beter waterbeheer.

Door de klimaatverandering zijn de Zwitserse gletsjers de voorbije 10 jaar een kwart van hun volume verloren. Bovendien versnelt het smelten. Dit jaar alleen al zijn ze met 3 procent gekrompen, door een gebrek aan sneeuw de voorbije winter en hittegolven in juni en augustus. Tegen het einde van deze eeuw dreigen zo goed als alle Zwitserse gletsjers helemaal verdwenen te zijn.

Zoals we nu leven, consumeren en uitstoten, zal de aarde bijna 40% van haar gletsjerijs verliezen. ‘We kunnen dat niet meer stoppen, maar kunnen wel nog erger voorkomen’, zegt onderzoek in Science.

Smeltende gletsjers dreigen niet alleen tot overstromingen en drinkwatertekorten te leiden, maar ook tot meer frequente en explosieve vulkaanuitbarstingen. Dat blijkt uit onderzoek van vulkanen in de Andes.