XR Belgium

Met The Harvest of Broken Promises maakte de Indiase kunstenaar Pankaj Tiwari een persoonlijke voorstelling over boeren die de controle over hun voedsel verliezen, over het belang van traditionele landbouwkennis en over solidariteit tussen landbouwers in India en Europa. Want voor Tiwari gaat landbouw over veel meer dan mensen voeden.

Paul Verhaeghe las ‘Grondgenoten – Een voedselrevolutie van boeren’ van publicist Dirk Holemans, hoofdredacteur van de sociaal-ecologische denktank Oikos. “Dat we naar een andere samenleving evolueren, is duidelijk. Grondgenoten is hierin heel overtuigend – de enige ‘kritiek’ die ik op het boek heb, is dat het drie boeken voor de prijs van één bevat en dus om een aandachtige lectuur vraagt.”

Als we onze eiwitbronnen verbreden naar meer duurzame productie en consumptie, zou dat niet alleen de druk op het milieu verminderen, maar ook de voedselzekerheid ten goede komen, stelt een nieuw rapport van het Europees Milieuagentschap (EEA) glashelder.

Toekomstige voedseltekorten zullen mogelijk niet het gevolg zijn van minder landbouwgrond, maar van een tekort aan arbeidskrachten in de landbouw, zegt een studie in Nature. Onder meer door lage geboortecijfers en de verstedelijking groeit het tekort aan boeren in veel regio’s.

Europa’s inhaalslag op defensie en energie komt op stoom. Maar voor onze voedselvoorziening blijven we afhankelijk van landen waarmee we liever geen zaken doen. De EU kan er niet meer omheen: meer autonomie op voedselgebied begint bij een plantaardiger dieet.

Als één van de grootste exporteurs van voedsel ter wereld hanteert Brazilië hoogtechnologische landbouw. Maar die heeft een verwoestend effect op het land, het milieu en de inheemse bevolking. Bovendien vrezen Europese boeren die landbouw na het tekenen van het handelsakkoord tussen de EU en Mercosur. Volgens kenners schuilt de oplossing in kleinschalige landbouw, de agro-ecologie.

De toestand in Soedan, dat zijn derde jaar bloedige oorlog ingaat, verslechtert snel. Hulporganisaties slaan alarm over de ‘systematische ontmanteling van essentiële diensten waarop de bevolking vertrouwt, zoals gezondheidszorg, bescherming, voedselzekerheid en basisveiligheid.’

Investeringen in de veeteelt dreigen economisch waardeloos te worden wanneer de consumptie van dierlijke producten echt begint te dalen. Als er tot die tijd lustig verder geïnvesteerd wordt, dreigen miljarden euro's verloren te gaan. Dat blijkt uit een toonaangevende nieuwe studie.

Gezinnen in Zuid-Soedan leven dagelijks met de realiteit van escalerend conflict in hun land. Met de overstromingen die daarbovenop komen, neemt de hongersnood er catastrofale vormen aan, waarschuwt Oxfam.

Wie aan voedselbeleid denkt, denkt spontaan aan Europa of de Vlaamse overheid. Aan landbouwsubsidies, handelsakkoorden of voedingsrichtlijnen. Begrijpelijk, want veel hefbomen liggen daar. Toch wordt de impact van ons voedselsysteem het meest voelbaar op lokaal niveau. Een lokaal voedselbeleid is volgens Jelle Goossens van Rikolto dan ook een must.

Van de ijsberen die in een warmer klimaat leven, blijkt het DNA in staat om zich op relatief korte tijd genetisch aan te passen. Dat blijkt uit een nieuwe studie van Britse wetenschappers. "Hoopvol nieuws", noemen ze het. Toch lopen ijsberen volgens onderzoekers nog steeds het risico om tegen 2100 uit te sterven door voedseltekorten en een veranderende habitat.

De manier waarop we voedsel produceren en fossiele brandstoffen gebruiken veroorzaakt zoveel schade aan het milieu dat de impact op de wereldeconomie torenhoog is, blijkt uit een omvangrijk rapport van het VN-milieuagentschap UNEP. Het milieu en het klimaat beschermen kan die economie duizenden miljarden opleveren en miljoenen levens sparen.

‘Het waarderen en beschermen van eeuwenoude kennis is de sleutel tot het veerkrachtig voedselsysteem van de toekomst’, stellen Anthony Denayer van Dierenartsen Zonder Grenzen en etnobotanicus Emiel De Meyer. Maar multinationals en overheden dreigen dat voedselsysteem te verstoren door van zaden handelswaar te maken.

Kwikvervuiling uit ambachtelijke, kleinschalige goudwinning in Afrika vindt een weg naar planten die voedsel voortbrengen. Dat gebeurt niet zozeer via waterlopen of de bodem, maar rechtstreeks via de lucht.

Dit jaar staat Wereldvoedseldag in het teken van het 80-jarige bestaan van de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO), die sinds haar oprichting het mandaat heeft om te streven naar een wereld waarin niemand honger lijdt. Directeur-generaal Qu Dongyu blikt terug en kijkt vooruit.

Hoe gebruiken we het beschikbare land in onze eigen regio, en welke impact heeft dat elders? Die vraag is van cruciaal belang voor onze voedselvoorziening, armoedebestrijding, natuurbehoud en de strijd tegen klimaatverandering. Maar helaas bestaan er veel misverstanden over landgebruik.

In tropische delen van Oceanië, India en Brazilië zijn invasieve planten in snel tempo in opmars en vormen een bedreiging voor de lokale voedselketens. De boosdoener die de trend extra aanzwengelt: de klimaatverandering.

Slechts één land ter wereld produceert genoeg voedsel om zijn bevolking volledig te voeden volgens moderne voedingsrichtlijnen: het Zuid-Amerikaanse Guyana. Dat blijkt uit een grootschalige analyse van de productiecapaciteit van 186 landen, gepubliceerd in het toonaangevende tijdschrift Nature Food. De studie, geleid door onderzoekers van de Universiteit van Göttingen, toont aan dat de meeste landen ver achterblijven in het realiseren van een gezond voedingspatroon op basis van eigen productie.

Windmolenparken op zee veranderen het voedselweb onder water, blijkt uit onderzoek voor de Belgische Kust. Vooral de komst van dieren die deeltjes uit het water filteren, zoals mosselen en anemonen, heeft een invloed.

Op onze planeet wordt genoeg voedsel geproduceerd om 11 miljard mensen te voeden. Toch lijden honderden miljoenen honger. Hoe valt dat te rijmen?