Jean Jouzel

In 2023 en 2024 gaf de federale overheid minder staatssteun aan fossiele brandstoffen dan de jaren voordien. Dat blijkt uit nieuwe cijfers. De daling is een trendbreuk, nadat de fossiele subsidies tijdens de energiecrisis opnieuw waren gestegen. Dat komt vooral doordat er minder aardgas verbruikt is en er minder tankkaarten zijn uitgedeeld.

De extreme hittegolf die ons teistert toont onomstotelijk aan dat ons klimaat in sneltempo ontaardt en dat radicale actie urgenter is dan ooit tevoren. Terwijl onze politieke leiders de crisis minimaliseren of verlamd toekijken, tellen gewone burgers de hittedoden en tellen fossiele energiebedrijven hun miljardenwinsten.

De totale investeringen in verduurzaming van het energiesysteem bedragen dit jaar naar verwachting bijna het dubbele van investeringen in fossiele energiebronnen. Zo’n 2.200 miljard dollar gaat naar onder meer hernieuwbare energie en elektrificatie, tegen ongeveer 1.200 miljard dollar voor olie, kolen en gas.

De stad Amsterdam heeft openbare reclame met fossiele brandstoffen of vlees verboden. Het verbod is ingegeven door het idee dat fossiele brandstoffen en vlees slecht zijn voor het klimaat, door de grote CO2-uitstoot. "Ook in ons land bestaat de vraag naar zo'n reclameverbod, maar er is weinig animo voor bij steden en gemeenten", zegt de Vlaamse Vereniging voor Steden en Gemeenten.

De uitstap uit fossiele brandstoffen vergt meer dan technische klimaatmaatregelen. Op een conferentie in Colombia staat de vraag centraal of staten bereid zijn de macht van multinationals in te perken en de energietransitie te verankeren in mensenrechten.

Fossiele brandstoffen zijn gevaarlijk - niet alleen omdat ze de klimaatontwrichting aanjagen, maar ook omdat ze macht concentreren, autoritarisme verankeren en geopolitieke conflicten voeden. Decarbonisatie gaat daarom niet alleen over het bestrijden van de klimaatcrisis, het gaat ook over het herverdelen van macht.

Terwijl de EU de import van Russisch gas verbiedt, waarschuwt Greenpeace voor een nieuwe, gevaarlijke afhankelijkheid. De milieuorganisatie eist dat Europa stopt met het spekken van de kas van Donald Trump.

Vorig jaar is in de Europese Unie meer stroom opgewekt uit wind- en zonne-energie dan uit fossiele brandstoffen zoals steenkool en gas. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de energiedenktank Ember. Het gaat om een primeur.

De tien grootste klimaatrampen hebben samen bijna 125 miljard dollar aan schade veroorzaakt vorig jaar. ‘De kostprijs voor aanhoudend gebruik van fossiele brandstoffen en politiek uitstelgedrag.’

Je huis verwarmen met een warmtepomp wordt financieel interessanter. Dat blijkt uit een eerste analyse van de dienst Klimaat van de FOD Volksgezondheid. Tot nu toe is verwarmen op gas financieel vaak nog de meest interessante keuze. Maar de nieuwe voornemens van de federale en Vlaamse regering, die verwarmen met fossiele energie duurder zullen maken en elektriciteit goedkoper, dichten een groot deel van de prijskloof.