Mastodon

In 2023 en 2024 gaf de federale overheid minder staatssteun aan fossiele brandstoffen dan de jaren voordien. Dat blijkt uit nieuwe cijfers. De daling is een trendbreuk, nadat de fossiele subsidies tijdens de energiecrisis opnieuw waren gestegen. Dat komt vooral doordat er minder aardgas verbruikt is en er minder tankkaarten zijn uitgedeeld.

De hittegolf die we nu meemaken, kan een 'opwarmer' zijn van een lange, hete zomer. Volgens verschillende internationale weermodellen wordt de zomer waarschijnlijk 1 tot 2 graden warmer dan normaal. "De kans op een koele en natte zomer is klein, terwijl de kans op warmer en droger weer veel groter is", zegt KMI-weerman David Dehenauw. "Al blijft het kansberekening."

Het KMI start het project 'Tales of Future Weather', dat klimaatwetenschap omzet naar concrete scenario’s van extreem weer zoals hitte, droogte en hevige neerslag. Zo worden de gevolgen van klimaatverandering tastbaar en kunnen we ons beter voorbereiden. Het project benadrukt dat burgers zelfredzamer moeten worden. "Er komt heel wat op ons af."

In haar boek Lek toont onderzoeksjournaliste Isabelle Vanhoutte hoe we al van voor de geboorte plastic in ons lichaam krijgen. Maar ook hoe de vraag naar plastic kunstmatig in leven gehouden wordt. Ze pleit daarom voor een nieuwe balans tussen gebruik, risico's en verantwoordelijkheid, zowel van de producenten als van de overheid. ‘Producenten moeten aantonen dat hun additieven niet toxisch zijn, zoals bij medicijnen.’

Europese leiders flirten met de afbraak van de mensenrechten. Onder het mom van het inperken van migratie en het verzekeren van de nationale veiligheid, wordt de reikwijdte van de mensenrechten steeds vaker openlijk in vraag gesteld. En dat is niet onschuldig, oordelen mensenrechtenexperten.

Terwijl politici bewapening steeds vaker voorstellen als noodzaak, pleit Stijn Gryp, nationaal secretaris van het ACV, voor een ander idee van veiligheid: betaalbare zorg, onderwijs, woningen en een sterke samenleving. “Een betere toekomst voor onze kinderen bouw je niet met oorlogstuig”, zegt hij in dit uitgebreide interview.

Onderzoekers werken met spoed aan de ontwikkeling van een vaccin tegen de ebolavariant die in de Democratische Republiek Congo (DRC) alarmerend snel uitbreidt. Meer dan 60 miljoen dollar werd al vrijgemaakt voor onderzoek naar een vaccin, maar dat zal ten vroegste binnen twee tot drie maanden klaar zijn voor tests op mensen, zeggen experts.

De banden tussen de wapenindustrie en de overheid zijn te nauw en dat brengt de democratie in gevaar. Dat verdedigde Peter Mertens in een radio-interview in De Ochtend op Radio 1 naar aanleiding van zijn nieuwe boek De laatste dagen van het oude normaal. VRT Nieuws vroeg twee professoren internationale politiek te reageren op vijf stellingen uit dat gesprek. Een mooie gelegenheid om dit belangrijke debat verder te zetten.

In deze reeks gaan we in gesprek met verschillende partijvoorzitters over hun ideologie. Als eerste spreken we met Aimen Horch, voorzitter van Groen.

De Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) roept landen op om zich voor te bereiden op hoge temperaturen en extreem weer de komende maanden. Volgens de WMO is er een nieuwe El Niño op komst, die mogelijk krachtig zal zijn. El Niño is een natuurlijk weerfenomeen dat om de zoveel jaar terugkeert en het weer wereldwijd ernstig kan verstoren.

Waar Roemenië vanouds een bosrijk land was, staan de (oer)bossen en de natuur er vandaag onder grote druk van vaak illegale houtkap, economie en toerisme. De verantwoordelijkheid van meubelbedrijven is daarbij verpletterend. Maar Europese regelgeving volgt te traag en is te weinig doeltreffend.

De Verenigde Naties hebben 2026 uitgeroepen tot het Internationaal Jaar van Graslanden en Herders. Maar net deze rondtrekkende herders hebben het in de zelfverklaarde republiek Somaliland steeds moeilijker om hun levenswijze te behouden.

Tien jaar na de uit de hand gelopen ebola-epidemie en zes jaar na covid is de wereld nog steeds niet beter voorbereid op een nieuwe pandemie, zegt een internationaal onderzoekspanel. De waarschuwing valt samen met een nieuwe ebola-uitbraak in Afrika.

De Amerikaanse cleantechgroep LanzaTech wil 500 miljoen euro investeren in een fabriek voor duurzame vliegtuigbrandstof in de Gentse haven. Het gaat om de eerste commerciële installatie in Europa die op grote schaal synthetische kerosine produceert. Maar wat is dat? "Dat is niet meer dan luchtvaartbrandstof dat volledig gemaakt wordt van volledige duurzame grondstoffen, van groene waterstof en afgevangen CO2", zegt Vincent De Haes, luchtvaartexpert bij Transport & Environment.

Technologiebedrijf LanzaTech uit de VS heeft North Sea Port uitgekozen voor de bouw van een grootschalige installatie die ethanol omzet in duurzame kerosine. De investering van zo’n 500 miljoen euro moet de luchtvaartsector helpen te vergroenen door gebruik te maken van de restgassen van de nabijgelegen staalreus ArcelorMittal.

Regering-De Wever kondigde een nationalisering en heropening van de kerncentrales aan. Maar de argumenten voor deze beslissing kloppen niet, aldus Simon Herckens van Jong Groen.

De stad Amsterdam heeft openbare reclame met fossiele brandstoffen of vlees verboden. Het verbod is ingegeven door het idee dat fossiele brandstoffen en vlees slecht zijn voor het klimaat, door de grote CO2-uitstoot. "Ook in ons land bestaat de vraag naar zo'n reclameverbod, maar er is weinig animo voor bij steden en gemeenten", zegt de Vlaamse Vereniging voor Steden en Gemeenten.

De uitstap uit fossiele brandstoffen vergt meer dan technische klimaatmaatregelen. Op een conferentie in Colombia staat de vraag centraal of staten bereid zijn de macht van multinationals in te perken en de energietransitie te verankeren in mensenrechten.

Bijna een miljoen Argentijnen hebben een collectief juridisch verzoekschrift ondertekend om gletsjers en omliggende rivieren te beschermen. Een versoepeling van de regels voor mijnbouw door de regering-Milei zal de gletsjers in gevaar brengen, vrezen ze. Ook provincies hebben een rechtszaak aangespannen.

Het is 'Overshoot day' voor België. Dat betekent dat indien de hele wereld zou leven, produceren en consumeren zoals mensen en bedrijven hier, alle grondstoffen die de planeet in 1 jaar kan aanleveren nu al zouden zijn uitgeput. Dat is niet alleen slecht voor het milieu, maar volgens de bedenker van de ecologische voetafdruk is het ook een risico voor de economie. "Zelf niet in je grondstoffen kunnen voorzien, is een gevaar. België staat daar nogal bloot aan."

Een systeem dat is gebaseerd op oorlog, uitbuiting en ecologische ineenstorting doet de Apocalyps onvermijdelijk lijken -maar dat hoeft niet zo te zijn.

De wolf kan een heleboel belangrijke functies vervullen in een gezond ecosysteem. Hij helpt de wildpopulaties beheren, ziektes bestrijden, bossen herstellen en bezorgt aaseters voedsel. Al is het nog niet altijd duidelijk op welke schaal dat ook voor ons land geldt. Maar misschien hoeft de wolf ook helemaal geen nut te hebben?

Of het nu gaat over pandemieën, aardbevingen of de nefaste gevolgen van opwarming: met wetenschap en technologie kunnen we ons voorbereiden op rampspoed.

Artificiële intelligentie is in staat om overstromingen nauwkeurig te voorspellen, zelfs in regio’s waar weinig of geen lokale hydrologische gegevens beschikbaar zijn. Dat is goed nieuws voor gemeenschappen die nu vaak in snelheid worden gepakt als rivieren buiten hun oevers treden.

Regio’s in Europa waar armoede het hoogst is, blijken ook het kwetsbaarst voor de gezondheidsgevolgen van luchtvervuiling. Dat blijkt uit een grootschalige studie in Nature Medicine.

Hoewel veel Europese studies focussen op de implementatie van duurzame landbouwpraktijken, blijft gender vaak een onderbelichte factor. “Opmerkelijk, aangezien vrouwen een aanzienlijk en groeiend deel van de landbouwarbeidskrachten uitmaken”, stellen Henrotte en Van den Broeck in hun onderzoek. “Wij pakken deze onderzoekskloof aan in onze studie binnen de akkerbouwsector in Wallonië.”

Een nieuwe analyse van de Sustainable Brand Index — Europa’s grootste merkenonderzoek naar duurzaamheid — onthult dat meer dan 60 grote merken zich in een gelijktijdige vrije val bevinden wat betreft duurzaamheidsperceptie en merkvoorkeur onder consumenten.

CRIN (Child Rights International Network) vraagt met een tentoonstelling in het Europees Parlement meer bescherming van kinderen door strengere Europese wetgeving.

Het zijn moeilijke tijden voor vrede en veiligheid. Het laatste nucleaire wapenbeheersingsverdrag is donderdag 5 maart afgelopen. Bovendien stuurt de militaire lobby in Europa ook steeds meer aan op het snel uitbreiden van “vreedzame” kernenergie.

Er is veel ‘kritiek’ in de Westerse media op de opportuniteit van de aanval die de VS en Israël hebben ingezet tegen Iran op 28 februari 2025. Wat er niet staat zegt echter zoveel meer. Zo is het voornaamste feit tijdens die aanvallen nergens een hoofdartikel waard: bij een bombardement op een school in de stad Minab werden minstens 165 leerlingen vermoord.

De eerste officiële klimaatmigranten uit eilandstaat Tuvalu zijn in december aangekomen in Australië. Via een nieuw migratieprogramma vonden ze een veilig onderkomen voor de oprukkende zeespiegel. Daarmee is Australië het eerste land ter wereld dat een klimaatvisum in het leven roept, want 'vluchten voor het klimaat' is zo eenvoudig nog niet.

Het aantal dagen waarop de weersomstandigheden ideaal zijn om extreme bosbranden in gang te zetten, is de afgelopen 45 jaar wereldwijd bijna verdrievoudigd. Dat zegt een nieuwe studie in Science.

Volgens een Duitse studie kan het geschikte grasland voor runderen, schapen en geiten deze eeuw met 36 tot 50% krimpen door de klimaatverandering. Dat heeft gevolgen voor tientallen miljoenen veetelers en meer dan een miljard dieren.

De Europese Unie moet zich dringend beter voorbereiden op toekomstige én huidige klimaatrampen. Daarvoor waarschuwt een raad van topwetenschappers. De EU heeft onvoldoende gecoördineerde plannen om de gevolgen op te vangen van overstromingen, bosbranden, hitte of droogte.

De CO₂-uitstoot van de industrie moet tegen 2040 met 90 procent dalen, een enorme inspanning. Vlaanderen heeft een sterke basisindustrie met hoge CO₂-emissies: staal, chemie en olieraffinage. Om die ‘oude’ industrie het koolstofneutrale tijdperk binnen te loodsen zijn nieuwe productieprocessen nodig. De Vlaamse regering maakt daar plannen voor, maar op het terrein wil dat voorlopig niet lukken.

Meer dan 2500 plantensoorten hebben het potentieel om zich in het opwarmende Noordpoolgebied te vestigen en bestaande soorten te verdringen. Noorwegen is een van de landen die bijzonder groot gevaar lopen.

Het Olympisch Comité overweegt de Winterspelen en de Paralympische Spelen een maand vroeger te organiseren. Door de klimaatverandering zijn geschikte omstandigheden voor wintersport in februari en maart immers steeds minder gegarandeerd. Volgens het IOC zouden er in 2040 nog slechts 10 gastlanden in aanmerking komen. Waar natuurlijke sneeuw steeds minder vanzelfsprekend is, kan kunstsneeuw een oplossing brengen, maar ook dat heeft zijn limieten.

De economische modellen die gebruikt worden door overheden, pensioenfondsen en centrale banken onderschatten de snel groeiende risico’s van de klimaatverandering, waarschuwen Britse economen. Ze zijn gebaseerd op aannames die niet langer kloppen naarmate de wereld warmer en extremer wordt.

De Vlaamse regering plant een nieuw Wapenhandeldecreet dat de controle op wapenexport drastisch versoepelt. Vredesactie waarschuwt dat dit voorstel het wapenembargo tegen Israël uitholt en Vlaanderen medeplichtig maakt aan internationale misdrijven.

Steeds meer en intensere hittegolven maken niet alleen veel menselijke slachtoffers. Ze vormen ook voor de Europese veestapel een steeds groter probleem. Tegen het midden van de eeuw kunnen miljoenen dieren getroffen worden door de hitte.