Focus Revenu universel

Volgens analist Andrew Korybko dient de oorlog tegen Iran Trumps strategie om China te verzwakken. Een pro-Amerikaans regime in Teheran zou de VS controle geven over Iraanse energiebronnen, om deze als geopolitiek drukmiddel tegen Beijing in te zetten.

Er is veel ‘kritiek’ in de Westerse media op de opportuniteit van de aanval die de VS en Israël hebben ingezet tegen Iran op 28 februari 2025. Wat er niet staat zegt echter zoveel meer. Zo is het voornaamste feit tijdens die aanvallen nergens een hoofdartikel waard: bij een bombardement op een school in de stad Minab werden minstens 165 leerlingen vermoord.

In het zuiden van Iran werden 165 mensen gedood door een aanval van de VS en Israël op een meisjesschool. Volgens Donald Trump en Benjamin Netanyahu dienen die bombardementen om de mensen in Iran te bevrijden.

Amerikaanse AI-bedrijven OpenAI en Anthropic hebben een akkoord met het Pentagon om hun modellen te gebruiken in militaire netwerken, al doet Anthropic dat onder bepaalde voorwaarden. Maar wie bepaalt de grenzen van militaire AI: de overheid of de maker?

Vandaag, nu we overspoeld worden met lage-kwaliteitsdata, moeten universiteiten en journalistiek hun rol als waarheidszoekers waarmaken. Generatieve AI ondergraaft die rol: het bespaart tijd, maar juist door tijd te nemen ontstaat zelfstandig, kritisch denken.

Met deze aanval op Iran nemen Trump en Netanyahu een roekeloze sprong richting escalatie. De regio balanceert op de rand van een grote oorlog die de wereldeconomie en de nucleaire veiligheid kan ondermijnen.

De CO₂-uitstoot van de industrie moet tegen 2040 met 90 procent dalen, een enorme inspanning. Vlaanderen heeft een sterke basisindustrie met hoge CO₂-emissies: staal, chemie en olieraffinage. Om die ‘oude’ industrie het koolstofneutrale tijdperk binnen te loodsen zijn nieuwe productieprocessen nodig. De Vlaamse regering maakt daar plannen voor, maar op het terrein wil dat voorlopig niet lukken.

Er worden weliswaar steeds meer middelen ingezet voor de klimaattransitie van de industrie, maar het niet duidelijk of die middelen wel doeltreffend gaan aangewend worden. De industrielobby wil de kosten voor de uitstap uit de koolstofindustrie afwimpelen over de overheid, op de belastingbetaler. Thomas Goorden, Jelle De Mey en Bart Grugeon Plana zijn zeer kritisch over deze plannen.

We schieten onszelf economisch en demografisch in de voet met het “strengste asiel- en migratiebeleid ooit”. Dat is het besluit van denktank Minerva over het federale anti-migratiebeleid. Dat beleid is economisch nefast. Net als Groot-Brittannië, Frankrijk, Spanje en Italië heeft België migratie broodnodig.

De industrietop in Antwerpen en Alden Biesen wordt door de media bejubeld, met Bart De Wever in een glansrol. Maar onder de radar zet vooral één speler de agenda: CEFIC, de machtige koepellobby van de chemische industrie.

Israël organiseerde op 26 en 27 januari dit jaar voor de tweede keer een antisemitismeconferentie. Net als vorig jaar is die conferentie doordrongen door islamofobe uitgangspunten. Verschillende sprekers komen uit extreemrechtse partijen, wat de bijeenkomst ronduit absurd maakt.

De door de VS bekrachtigde ‘Board of Peace’ legt een koloniaal mandaat op in Gaza. Het is het nieuwste voorbeeld van de ‘shockdoctrine’: na de vernietiging van Gaza door een genocide proberen de VS en Israël de Palestijnse samenleving ingrijpend te hervormen.

De Vlaamse regering plant een nieuw Wapenhandeldecreet dat de controle op wapenexport drastisch versoepelt. Vredesactie waarschuwt dat dit voorstel het wapenembargo tegen Israël uitholt en Vlaanderen medeplichtig maakt aan internationale misdrijven.

Grote historische volksopstanden moeten altijd ergens beginnen. Deze begon in Minneapolis Minnesota. Het is de overtuiging van Anne Provoost dat het nu aan het gebeuren is: deze opstand zal slagen. Ze baseert zich op gesprekken met de mensen daar, op whatsapp-berichten van mensen ter plaatse, op lokale netwerken, en op nieuwsbrieven. Hieronder formuleert ze wat haar ter ore komt.

Terwijl de EU de import van Russisch gas verbiedt, waarschuwt Greenpeace voor een nieuwe, gevaarlijke afhankelijkheid. De milieuorganisatie eist dat Europa stopt met het spekken van de kas van Donald Trump.

De federale plannen voor de NMBS hebben als enige doelstelling de verdere afbraak van de sociale verantwoordelijkheid van de overheid. Dat is de voornaamste reden waarom de spoormensen staken. Zij willen ons een degelijk treinaanbod bieden en dat willen regeringspartijen Vooruit, CD&V en N-VA niet. Voor hen is de trein een commerciële activiteit met privé-winst en sociale kosten.

"De besmette babymelk is slechts het topje van de ijsberg", zegt huisarts Staf Henderickx. Hij fileert de tactieken van de babymelkindustrie.

Trump is niet de eerste Amerikaan die met het idee van een burgeroorlog speelt. Nieuw is dat hij niet zomaar een stem is onder velen maar zetelende president. Zijn agressieve inzet van ICE kan een trigger worden. Hoe realistisch een dergelijk scenario is kan niet zomaar worden bepaald. Het kan echter niet worden uitgesloten.

Een samenleving die went aan ‘ongewenste’ mensen, went ook aan ongewenste doden. Minneapolis is een wake-up call, ook voor ons vluchtelingenbeleid.

De Canadese premier Mark Carney liet in Davos een bom vallen door de ‘internationale rechtsorde’ een nuttige fictie te noemen. Hiermee erkent de elite eindelijk dat het systeem altijd al een dekmantel was voor VS-dominantie.

Hoe ziet het eruit wanneer een democratie begint te kantelen? In dit stuk legt Dirk Verhofstadt de vroege mechanismen van 1933 naast het Amerika van vandaag: rechtspraak die genegeerd wordt, kliklijnen, zuiveringen en een knokploeg die zich onaantastbaar voelt.

Met de oprichting van zijn eigen 'Vredesraad' slaat Donald Trump de internationale rechtsorde aan diggelen. Deze gevaarlijke schaduw-VN roept spookbeelden op van de jaren dertig, toen het wegvallen van mondiale regels leidde tot een wereldbrand.

Het is weer januari, een maand van nieuwjaarsborrels na de feestdagen. Menig Brusselaar komt samen in een van de hippe cafés aan het park bij Tour & Taxis. Een schril contrast met de schamele tentjes die een paar meter verderop hutjemutje staan, waar asielzoekers aan wie geen opvangplek wordt geboden, zien te overleven in weer en wind.

Terwijl Iraniërs massaal de straat opgaan tegen de torenhoge inflatie, dreigen Trump en Netanyahu met militair ingrijpen. De Iraanse bevolking zit gevangen tussen een repressief bewind, een verstikkende economische oorlog en een geschiedenis van duistere bondgenootschappen.

Terwijl de meeste mensen net hun goede voornemens formuleren, hebben de allerrijksten de planeet dit jaar al maximaal belast. Een nieuw rapport van Oxfam onthult de schokkende realiteit van een kleine elite die onze collectieve toekomst in snel tempo opbrandt.

De geschiedenis herhaalt zich: net als in de jaren 30 wankelt de wereldorde door het negeren van internationale regels. Jeffrey Sachs, hoogleraar aan Colombia University, betoogt bij de VN-Veiligheidsraad dat het stoppen van de Amerikaanse agressie tegen Venezuela essentieel is voor het overleven van de mensheid.

Donald Trumps herleving van de Monroe-doctrine stort Latijns-Amerika in een ongekende crisis. Terwijl de regio politiek verscheurd raakt, staat Venezuela op tegen de militaire overmacht van de machtigste krijgsmacht ter wereld.

Terwijl de temperaturen ver onder het vriespunt duiken, strijden duizenden mensen op de Brusselse straten voor hun leven. Ondanks de tijdelijke noodmaatregelen van de overheid blijft het structurele tekort aan opvangplaatsen een menselijke schande.

Trump valt Venezuela binnen, bombardeert Iran en wil Groenland inlijven. Hij stuurt militairen de straat op en stuurt migranten naar concentratiekampen in El Salvador. Hij bewondert dictators en veegt de vloer aan met democratische regels. Wordt het niet stilaan tijd om hem te noemen voor wat hij is: een fascist?

De Verenigde Staten hebben met een gewaagde militaire actie de Venezolaanse president Maduro gekidnapt. Toch hebben ze Venezuela niet onder controle. Een analyse van een riskant spel dat kan escaleren.

Na Venezuela is het internationaal recht geen grens meer, hoogstens decor. Zes scenario’s tonen hoe Washington discipline afdwingt en de wereld verandert in een meedogenloos bordspel waar niemand meer veilig is.

We zijn nog maar een paar dagen in 2026 en de VS vallen Venezuela binnen en ontvoeren president Maduro en zijn vrouw. Terwijl Gaza, Sudan en Oekraïne branden en de EU 800 miljard voor wapens vrijmaakt, stelt deze opinie één vraag: gaan we wetteloosheid normaliseren, of organiseren we weerstand?

We hebben dit scenario al gezien: een vijandbeeld, een voorwendsel, en westerse stilte. Alleen is het nu Venezuela en zijn de feiten opnieuw minder handig dan het narratief.

In dit interview met Tine Hens, historicus en klimaatjournalist, vertelt ze ons over haar nieuwe boek en tentoonstelling 'Archief van Mogelijk Verlies'. In dit werk archiveert ze planten, dieren en natuurfenomenen die we dreigen te verliezen door menselijke activiteiten en klimaatverandering.

We bevinden ons in een moment van diepgaande crisis voor zowel het liberalisme als het kapitalisme. Toenemende ongelijkheid, stagnerende productiviteit en klimaatafbraak – om er maar een paar te noemen – ondermijnen ons sociale systeem. In 2026 zullen deze crises, volgens econoom Grace Blakeley, alleen maar moeilijker te negeren worden.

2025 voelde als een jaar waarin alles tegelijk verschoof: sociaal afbraakbeleid door regering-De Wever, een muilkorf voor het Vlaamse middenveld, klimaat dat door het lint gaat, oorlogstaal als norm en extreemrechts dat overal zuurstof krijgt. En toch: er was tegenwind. Veel. Een overzicht van een bangelijk jaar, en van het verzet ertegen.

Sociale media worden vaak voorgesteld als een individueel probleem van schermtijd en discipline. Maar wat als het probleem structureel is? Wat als kinderen geen gebruikers zijn, maar grondstof? Deze vader getuigt vanuit persoonlijke ervaring en verbindt die met (politieke) keuzes die dringend herzien moeten worden.

Het CIVICUS 2025-rapport dat burgerlijke vrijheden wereldwijd in kaart brengt, kreeg maar weinig aandacht in de pers. Toch zijn de bevindingen opmerkelijk. Door toenemende druk op het recht op protest en door criminalisering van activisten zijn burgerlijke vrijheden globaal gekrompen. Ook in België.

Een extreemrechtse kandidaat met een naziverleden in de familie en bewondering voor Pinochet wordt de nieuwe president van Chili. De overwinning van José Antonio Kast markeert een politieke aardverschuiving in Chili én Zuid-Amerika.

PFAS duiken op in het bloed van kopstukken van ziekenfondsen, vervuilende fabrieken stellen omwonenden bloot én in 1 op de 4 Vlaamse kranen zijn te hoge PFAS-waarden gevonden. Allemaal nieuws van de voorbije week, en toch blijft de Vlaamse regering zich verschuilen achter uitstelgedrag.

Vergeet de praatjes over ‘democratie’ en ‘waarden’: Washington zegt nu openlijk waar het om draait. De VS willen de machtigste blijven - en de wereld wordt netjes opgedeeld in invloedssferen en economische achtertuinen.

De EU-ministers van Binnenlandse Zaken hebben politieke overeenstemming bereikt over een nieuwe EU-terugkeerregeling voor asielzoekers van wie het verzoek is afgewezen. De kern van de deal: meer detentie, zwaardere sancties en een vergaande ontneming van rechten op basis van migratiestatus.

De Vlaamse regering werkt in stilte aan een versoepeling van de regels voor wapenhandel. Vredesactie waarschuwt dat Vlaanderen zo nog dieper dreigt weg te zakken in de medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden.

Het burgercollectief DARKWATER3M verdedigt de belangen van buurtbewoners rond de vervuilende 3M-fabriek in Zwijndrecht. Het collectief trekt politiek aan de alarmbel. De kern van hun boodschap is eenvoudig: wie vervuiling veroorzaakt, mag zich niet kunnen verschuilen achter juridische achterpoortjes en politieke traagheid.

Recente studies tonen aan dat elke graad opwarming de kans op vroeggeboorte, of andere complicaties fors verhoogt. Daarmee rijst de vraag: wat is de impact van de opwarming, en extreme warmte op zwangere vrouwen en hun ongeboren kinderen?

De wereld schuift, en Washington slaat om zich heen: van sancties tot proxy-oorlogen, van Venezuela tot Iran, van Oekraïne tot Taiwan. Dit is geen reeks losse crisissen, maar één grote strijd om macht, winst en wereldorde. Dit is de clash van de 21ste eeuw.

Politici ratelen tijdens verkiezingsbijeenkomsten of in interviews vaak over het belang van economische groei voor onze welvaartsstaat. Maar, voor wie groeit onze economie precies? Deze complexe vraag proberen Anuna De Wever en Lena Hartog te beantwoorden in hun nieuwe film ‘The Cost of Growth’.

The Economist trekt een opvallende conclusie: terwijl de VS talmen en Europa twijfelt, dendert China met zonneparken, batterijen en elektrische wagens de groene toekomst in. Als de klimaattop in Belém iets bewijst, dan dit: zonder Chinese hardware haalt de wereld haar klimaatdoelen niet.

Als zorgverleners afwezig zijn, dan stuikt het zorgsysteem in elkaar. Dat begrijpt iedereen. We moeten onszelf dan ook niets wijsmaken. Als politici afwezig zijn op de klimaattop en klimaatactie, stuikt ons ecosysteem ook in elkaar. Je kan geen zorg dragen voor de aarde, als je niet komt opdagen.

Nobelprijswinnaar economie Joseph Stiglitz waarschuwt dat de groeiende kloof tussen arm en rijk even gevaarlijk is voor de wereld als de klimaatcrisis. In haar rapport roept de commissie onder zijn voorzitterschap de G20-landen op het probleem grondig te bestuderen en snel aan te pakken.

Er zijn momenten waarop de politieke waan van de dag obscene proporties aanneemt. Terwijl regeringen zich verliezen in tabellen, belastingkredieten en begrotingsspelletjes, voltrekt zich elders het echte tekort: een moreel en ecologisch bankroet. De aarde is aan het kantelen. Wij doen alsof dat een begrotingsprobleem is.

Gisteren heeft Israël het staakt-het-vuren dat enkele weken geleden van kracht ging voor de 125e keer geschonden. Israël wil geen vrede. De hoop ligt in de solidariteitsbeweging met Palestina.

In How We Sold Our Future: The Failure to Fight Climate Change serveert Jens Beckert ons een analyse van de klimaatcrisis als een kom havermout: voedzaam, degelijk en zonder poespas.

Steeds meer mensen gebruiken AI-chatbots om sociale relaties mee aan te gaan. Romantisch, vriendschappelijk en zelfs seksueel. De vraag lijkt echter niet langer of AI slim genoeg is om menselijk te lijken, maar of wij zelf nog moedig genoeg zijn om menselijk te blijven?

Er waait een nieuwe wind van verzet over de wereld, gevoed door Generatie Z, die opstaat tegen elites en ongelijkheid. Deze digitale jeugdopstand heeft al regeringen doen vallen, maar staat voor de uitdaging om van vluchtige protesten een duurzame en georganiseerde macht te smeden.

In het mondiale Zuiden schieten hernieuwbare-energiebronnen als paddenstoelen uit de grond, maar in het Noorden wordt de vooruitgang geblokkeerd door gevestigde belangen en corrupte regeringen. Brits econoom Grace Blakely bespreekt wat we van Afrika en China kunnen leren.

Tienduizenden mensen komen 5 oktober de straat op voor een nieuwe klimaatmars. Hun boodschap is duidelijk: we hebben geen tijd meer voor halve maatregelen, de energietransitie moet nú écht gebeuren. Daarin kan waterstof een sleutelrol spelen, als we eindelijk durven breken met de logica van de markt.

Zwangere Guy, Omdat het kan & Average Rob, Daan, Otto-Jan Ham en vele andere artiesten spelen zaterdag 20 september gratis op 'Show Up for Humanity' onder het Atomium in Brussel, georganiseerd door burgercollectief Worried Citizens. “Het is een feest, maar ook een protest tegen alles wat er niet goed loopt in de wereld."

Het gaat niet om een specifieke maatregel, maar om kritiek op een systemische benadering van onderinvestering van de overheid in cruciale domeinen voor de klimaattransitie, en een riskante gok op particuliere investeringen.

Wat doorgaat voor de 'klimaatactie' van de EU-Commissie is een Trojaans paard volledig ten bate van de privésector. De EU breekt daarmee al haar klimaatbeloften. Ze garandeert maximale winsten voor de privésector met Europees belastinggeld als waarborg, zonder openbare controle en vooral, zonder enige positieve klimaatimpact, volgens een onderzoek van SOMO.

Terwijl natuurrampen toenemen in aantal en omvang, kiezen media en politiek ervoor om weg te kijken.

Nadat een recente hittegolf Europa van Portugal tot Turkije teisterde komt er in augustus een tweede meer intense golf aan die zich volgens voorspellingen zal uitstrekken tot heel Frankrijk, de Benelux en ook Noordelijk Europa treft. De onwil om deze klimaatcrisis ernstig te nemen dreigt onomkeerbare gevolgen te hebben.

Het Internationaal Gerechtshof heeft een revolutionaire uitspraak gedaan: landen kunnen juridisch vervolgd worden voor het niet halen van hun klimaatdoelen. Dit betekent dat de grootste historische vervuilers nu het risico lopen op forse schadeclaims, en dat er een nieuwe, keiharde stok achter de deur is voor klimaatactie.

Terwijl milieurampen steeds frequenter en dodelijker worden, blijft de Vlaamse regering falen in het uittekenen van een serieus klimaatbeleid. Donderdag 10 juli trekken Grootouders voor het Klimaat, Bond Beter Leefmilieu en de Klimaatcoalitie naar het Martelaarsplein met een duidelijke boodschap: dit klimaatplan is een kaakslag voor jong én oud.

Terug van weggeweest? Het publieke debat over klimaat, smelten van de hitte, experten op praatprogramma’s. Klimaatangst bij veel jonge mensen ebt echter niet periodiek weg, maar kruipt net in de kleren en sluimert al jaren. Maar we moeten beseffen dat net die angst een breekbare luxe is in een wereld vol onzekerheid.

Meer dan een jaar na de deadline, presenteert de Vlaamse regering vandaag haar finale energie- en klimaatplan. Bond Beter Leefmilieu reageert teleurgesteld. Enkele goede maatregelen, zoals de langverwachte taxshift van elektriciteit naar aardgas en bijkomend sociaal renovatiebeleid, nemen niet weg dat dit plan zwaar onder de lat duikt.

De Vlaamse overheid kent 2 miljoen euro strategische 'ecologie'steun toe aan het omstreden plastiekproject van Ineos. Milieuorganisaties reageren woedend: publieke middelen worden ingezet voor een fossiel project dat haaks staat op klimaatdoelstellingen.

Vergeet de beloftes van politici: de kosten van levensonderhoud zullen blijven stijgen, en de schuldige is dichterbij dan je denkt. Dit artikel onthult hoe de klimaatcrisis – van smeltende gletsjers tot extreme weersomstandigheden – nu al direct je portemonnee raakt en waarom de prijzen zullen blijven pieken.

Terwijl Europa zucht onder recordhittegolven, lijkt de politiek de kop in het zand te steken en blijven concrete klimaatplannen uit. Hoe is het mogelijk dat, terwijl de aarde steeds sneller opwarmt, er minder actie wordt ondernomen dan ooit tevoren?

Het idee van het ‘militair-industrieel complex’, bedacht door Eisenhower in zijn afscheidsrede in 1961, was bedoeld als een waarschuwing voor de ongecontroleerde macht van wapenfabrikanten en hun invloed op het buitenlands beleid. Vandaag de dag is dat complex gemuteerd. Het beschrijft niet langer alleen de innige relatie tussen wapenfabrikanten en politici. Het omvat nu ook een andere machtige, planeetvernietigende industrie: fossiele brandstoffen.

Terwijl het mondiale Zuiden opstaat en samenwerking zoekt, kiest het Westen via de NAVO voor herbewapening en militaire druk. Deze koers bedreigt niet alleen de wereldvrede, maar ondermijnt ook elke kans op een rechtvaardige wereldorde.

Terwijl we nog eens een hittegolf beleven in de Lage Landen, leert het Wereld Meteorologisch Instituut ons dat die, samen met veel te lange droogtes en anderzijds veel te veel water op korte tijd, tot het nieuwe normaal behoren.

Volgens sommige denkers zou onbehagen het centrale gevoel van onze tijd zijn. Paul Verhaeghe las het boek 'Eigen planeet eerst' van Roxane van Iperen. Hij denkt dat onmacht veel hoger op de ranglijst staat. Onmacht om te begrijpen wat er aan de hand is en – vooral – waarom er niks aan gedaan wordt. Tekort aan kindercrèches, aan woonzorgcentra, aan leerkrachten, aan magistraten, aan betaalbare huisvesting.

Wie de grote media volgt krijgt al snel de indruk dat er geen alternatief is voor de toenemende militarisering van Europa. In dit dossier gaan we samen met experten en de vredesbeweging op zoek naar wat er aan de basis ligt van de toenemende oorlogskoorts en wat we eraan kunnen doen.

“Scholen dagenlang gesloten wegens hittegolf”? In de grote treinstations van het land kon je gisteren de voorpagina’s van de kranten van morgen lezen.

Op onze planeet wordt genoeg voedsel geproduceerd om 11 miljard mensen te voeden. Toch lijden honderden miljoenen honger. Hoe valt dat te rijmen?

Als we willen dat iedereen zich kan aanpassen aan klimaatverandering, zijn technische ‘ingenieursoplossingen’ alleen niet voldoende. Daarvoor is ook een sterke sociale infrastructuur nodig. Juist nu de overheid het maatschappelijke middenveld onder druk zet, verschijnt er een studie van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) die hier dieper op ingaat.

Migratie is niet het probleem, het is de oplossing. Dat is de stelling van milieujournaliste Gaia Vinci in haar boek ‘De eeuw van de nomade – Hoe we de klimaatramp kunnen overleven’. Rik Pinxten las het: “Als recensent voel ik me ongelukkig omdat ik slechts heel summier kan aangeven dat dit een heel belangrijk, want een zeer nuttig, boek is”.

De opwarming van de aarde doet meer dan ijskappen smelten. Wetenschappers waarschuwen: we staan aan de vooravond van een wereldwijde opmars van dodelijke schimmelinfecties.

Nepal organiseert een symbolische begrafenisceremonie voor de snel smeltende Yala-gletsjer. Er nemen monniken, wetenschappers, functionarissen en leden van de gemeenschap aan deel. Wetenschappers luiden de alarmklok over de escalerende temperatuurstijging van de voorbije 22 maanden.

Terwijl Gaza onder vuur ligt en het dodental stijgt, blijft het Westen grotendeels zwijgen. Acteurs, diplomaten en religieuze leiders roepen op tot actie, maar worden vaak genegeerd.

De Wereldbank toont graag zijn goede klimaatintenties. In werkelijkheid maakt ze de klimaatcrisis nog erger. In Ghana financiert de Wereldbank projecten voor nog meer fossiele brandstoffen, die het land opzadelen met grote schulden voor dure energie, terwijl de bank de toegang tot betaalbare duurzame energie tegenwerkt.

1 op de 2 geteste inwoners in Zwijndrecht, waar de 3M-fabriek staat, heeft een te hoog PFAS-gehalte in het lichaam. Dat blijkt uit het bloedonderzoek georganiseerd door de Vlaamse regering. Burgercollectief DARKWATER3M vindt dit al alarmerend. Bovendien zijn hier volgens hen nog oude normen gehanteerd en wekt de regering zo de indruk dat het de verontreiniging en de effecten op de volksgezondheid wil minimaliseren.

Waarom ecologisten op 1 mei meestappen – voor mensen, klimaat en democratie.

De mensenrechtenbeweging staat op een kantelpunt. Volgens Amnesty International duwt het beleid van president Trump de wereld sneller richting autoritair misbruik, oorlog en klimaatchaos.

De Chinese president Xi Jinping heeft wereldleiders laten weten dat zijn land vol voor het Klimaatakkoord van Parijs blijft gaan. Er komt dit jaar nog een nieuw en ambitieuzer klimaatplan voor de hele Chinese economie - een groot contrast met het afbraakbeleid onder de Amerikaanse president Donald Trump.

De Chinese president Xi Jinping heeft wereldleiders laten weten dat zijn land vol voor het Klimaatakkoord van Parijs blijft gaan. Er komt dit jaar nog een nieuw en ambitieuzer klimaatplan voor de hele Chinese economie - een groot contrast met het afbraakbeleid onder de Amerikaanse president Donald Trump.

Historicus Jacques Pauwels benadrukt het cruciale belang van geschiedenis om het waarom van hedendaagse conflicten te kennen. Media en politici verkopen een simplistisch zwart-wit-verhaal van goeden tegen slechten, zonder oorzaken uit te leggen. Oekraïne, Gaza of de toenemende sociale ongelijkheid: voor wie de échte geschiedenis niet kent is oorlog iets dat zomaar, plots gebeurt, zonder dat je daar iets aan kan doen. Niets is minder waar.

Het internationaal afgesproken klimaatdoel van maximaal 2° C opwarming is "dood". Dat zegt de gerenommeerde klimaatwetenschapper James Hansen. Volgens hem is de snelheid waarmee de Aarde opwarmt zwaar onderschat en dreigen we versneld af te stevenen op extreme weerfenomenen en klimaatrampen.

Terwijl grote banken onder politieke druk hun klimaatambities afzwakken, kiest duurzame pionier Triodos Bank resoluut voor de planeet en stapt uit de Net-Zero Banking Alliance. Winstbejag prevaleert kennelijk boven de noodzakelijke urgentie in de strijd tegen de klimaatcrisis.

Grondstoffen zijn een erg gevoelig thema. Het gaat over bedrijfswinsten, mensenrechten, milieuschade, corruptie en levensonderhoud. Hoe mis het soms kan lopen werd bij de annulatie van een Docville-debat duidelijk.

Onderzoek en rechtspraak bewijzen dat het systeem van CO2-compensatie (ETS) faalt. Twee door de industrie gesteunde rapporten beweren dat die ruilhandel de bedrijven helpt om koolstofvrij te worden. SOMO en Data Desk vonden acht systemische fouten in deze rapporten: “Dit is niet alleen slecht onderzoek, het is gevaarlijke afleiding”.

Greenpeace is veroordeeld tot het betalen van 667 miljoen dollar aan het bedrijf achter de Dakota Access Pipeline. Dit vonnis vormt een gevaarlijk precedent dat het recht op protest en vrije meningsuiting bedreigt.

Wie wint bij de lithiumwinning in Chili of de ontbossing voor biobrandstoffen in Indonesië? Volgens Shivant Jhagrou in 'Voorbij Duurzaamheid' is de vraag niet alleen hoe we verduurzamen, maar wie bepaalt wat duurzaam is. Hij roept op om ‘duurzame’ initiatieven in vraag te stellen.

AI wordt vaak aangeprezen als een heilige graal die het leven makkelijker maakt. Hoera! Je moet geen teksten meer schrijven. Je moet geen video’s meer maken. Je moet geen foto’s meer trekken. Is dit nog normaal?

Terwijl Europa zich steeds dieper in een oorlogshysterie stort, stelt professor Tom Sauer fundamentele vragen bij de NAVO en de militaire strategie van Europa. Hij hekelt de eenzijdige analyses en de toenemende militarisering van het continent.

In november zal de COP30 plaatsvinden in Belém, Brazilië. Braziliaanse minister van Milieu- en Klimaatverandering Marina Silva wil dat er resultaten geboekt worden op de volgende COP. Het mag volgens haar niet uitdraaien op een feestelijk spektakel.

Andrew Barto en Richard Sutton, hebben de prestigieuze Turing Award ontvangen voor hun baanbrekende werk in reinforcement learning dat de basis vormt voor veel AI-systemen. Maar ze gebruiken dit moment om de noodklok te luiden over de gevaren van de huidige AI-industrie, omdat voor veel AI-bedrijven winst belangrijker is dan veiligheid.

Afgelopen weekend trokken meer dan 500 klimaatactivisten van Code Rood naar de Gentse haven, recht naar de terreinen van Cargill, ‘s werelds grootste graanhandelaar. Niet zomaar een protest, maar een belangrijke boodschap: de agro-industrie vernietigt niet alleen de planeet, maar ook de mensen die haar voeden.

Het gevaar van Artificiële Intelligentie is niet dat robots steeds meer op mensen zouden gaan lijken. Het gevaar is dat mensen steeds meer op robots gaan lijken, dat we onze vrijheid om zelf onze doelen te stellen te grabbel gooien in de naam van een marktgedreven robotisch efficiëntie denken.

"We moeten ons als humanisten verzetten tegen deze onmiskenbare afglijding naar de jaren dertig", zo schrijft moraalfilosoof, auteur van Dagboek 1933 en KZ-syndroom en winnaar van de Prijs Vrijzinnig Humanisme 2025.

Sinds 2000 hebben gletsjers elk jaar 273 miljard ton ijs verloren. De grootste verliezen waren voor de Alpen en de Pyreneeën. De totale hoeveelheid verloren ijs is gelijk aan het drinkwaterverbruik van de gehele wereldbevolking in 30 jaar tijd.

Terwijl grote delen van Patagonië in vlammen opgaan, reageert de Argentijnse overheid met repressie, net tegen die mensen die vrijwillig brigades hebben gevormd om de branden te bestrijden.

In dit uitgebreide dossier analyseren we het federale regeerakkoord tot op het bot. In dit artikel gaat Greenpeace dieper in op - het gebrek aan - klimaatbeleid.

De Veiligheidsconferentie van München bevestigde wat vredesactivisten al jaren zeggen: de NAVO is een door de VS gedomineerde alliantie, waarin Europa ondergeschikt is. Trump laat nu simpelweg de schijn van partnerschap varen.

De werkelijke omvang van de opwarming van de aarde is jarenlang gemaskeerd door vervuiling. "Nu wordt de werkelijke mate van opwarming zichtbaar", zegt James Hansen, een wetenschapper die in de jaren tachtig al waarschuwde voor klimaatverandering.

Het is zover: de beschermheer van de klimaatontkenners en de bondgenoot van vervuilers is president van de VS. Heeft China iets te bieden inzake oplossingen voor de klimaatcrisis?

Het is zover: de beschermheer van de klimaatontkenners en de bondgenoot van vervuilers is president van de VS. Heeft China iets te bieden inzake oplossingen voor de klimaatcrisis?

Met de aantrede van Trump in Witte Huis zouden we in een nieuwe, donkere periode kunnen terechtkomen. Een periode waarin extreemrechtse krachten wereldwijd hun duivels ontbinden. Tijd om ons schrap te zetten.

We zijn al twee weken in het nieuwe jaar. Wellicht ben je, zoals zovelen, het goede voornemen gestart om wat gezonder te eten. Maar dat is nog knap lastig blijkt na het lezen van het boek ‘Dit slik ik niet meer!’ van arts Staf Henderickx, want tegenwoordig is bijna alles wat we eten ultrabewerkte voeding en dat heeft een grote impact op onze gezondheid.

Terwijl de gevolgen van klimaatverandering steeds zichtbaarder worden, ontbreekt doortastend politiek beleid. Milieuwetenschapper Aaron Van Poecke onderzoekt hoe structurele ongelijkheid en struisvogelpolitiek de crisis verergeren en roept op tot actie.

De oceaan bepaalt hoe snel klimaatverandering plaatsvindt. Blijkt nu uit nieuw internationaal onderzoek dat ook de diepere waterlagen jaar na jaar opwarmen. Meer dan verontrustend.

De rijkste 1 procent heeft zijn deel van het jaarlijkse mondiale koolstofbudget - de hoeveelheid CO2 die aan de atmosfeer kan worden toegevoegd zonder dat de opwarming van de aarde de 1,5°C overschrijdt - al in de eerste 10 dagen van 2025 opgebruikt, zo blijkt uit een nieuwe analyse van Oxfam.

Voor het eerst is de gemiddelde wereldtemperatuur in 2024 boven de kritieke drempel van 1,5°C gestegen ten opzichte van pre-industriële niveaus. Volgens gegevens van de Europese Copernicus Climate Change Service (C3S) bedroeg de gemiddelde temperatuur in 2024 maar liefst 1,6°C hoger.

“Wij geven wél een zak om goed eten.” Met die slogan lanceert Rikolto haar campagne de Week voor Goed Eten (10 tot 19 januari). Rikolto-ambassadeurs verkopen in heel Vlaanderen zakken vol goed eten met producten van lokale handelaars en boeren. Daarmee roepen ze op om van gezonde, duurzame voeding een prioriteit te maken in het beleid.

De nieuwe regels die Mark Zuckerberg aankondigde voor zijn sociale mediaplatforms zijn een aanval op het idee van waarheid zelf en daarmee op de democratie.

In 2025 worden de geopolitieke spanningen gekenmerkt door een versterkte NAVO, een groeiend BRICS+ blok, de opkomst van extreemrechts in het Westen en verscherpte rivaliteit tussen de wereldmachten VS en China.

Tegen alle wetenschappelijke, ecologische en sociale bezwaren in wil Frankrijk de grootste kerncentrale ter wereld bouwen in Gravelines aan de Noordzeekust op enkele tientallen kilometer van de Belgische grens. De kernlobby en de kernwapenlobby zetten alle middelen in om de bevolking te desinformeren. De 11 maart beweging geeft de tegenargumenten.

De regeringsonderhandelaars hebben de grootste moeite om een stabiele regering te vormen, maar binnen de Westerse wereld vormen wij absoluut geen uitzondering. Heel wat landen kampen met diepe politieke instabiliteit. Wat zijn de oorzaken hiervan en wat is een mogelijke uitweg?

2024, het jaar dat de aarde 1,5°C opwarmde, maar niemand daar nog van wakker lijkt te liggen. Het jaar waarin de genocide in Gaza gewoon doorging, de oorlogskoorts steeg en autoritaire brulbroeien de macht overnamen, maar het ook het jaar waarin de wereldwijde solidariteitsbeweging een glimp gaf van hoe de wereld morgen er beter uit kan zien.

2024, het jaar dat de aarde 1,5°C opwarmde, maar niemand daar nog van wakker lijkt te liggen. Het jaar waarin de genocide in Gaza gewoon doorging, de oorlogskoorts steeg en autoritaire brulbroeien de macht overnamen, maar het ook het jaar waarin de wereldwijde solidariteitsbeweging een glimp gaf van hoe de wereld morgen er beter uit kan zien.

De belofte van duurzaamheid wordt vaak gepresenteerd als oplossing voor klimaatproblemen. Maar wat als die duurzaamheid slechts een nieuwe verpakking is van oude neokoloniale en kapitalistische structuren? 'Groene' alternatieven, zoals de elektrische auto, versterken in werkelijkheid de ongelijke machtsverhoudingen tussen het Globale Noorden en het Globale Zuiden.

Robrecht Vanderbeeken las het boek 'Klimaatverandering als klassenoorlog' van Matt Huber en schreef onderstaande recensie die eerder verscheen op De Reactor.

De Democratische Republiek Congo heeft Apple, en zijn dochterondernemingen in Frankrijk en België aangeklaagd voor het gebruik van mineralen uit mijnen van gewapende groepen, verantwoordelijk voor geweld, verkrachtingen en plunderingen.

De Democratische Republiek Congo heeft Apple, en zijn dochterondernemingen in Frankrijk en België aangeklaagd voor het gebruik van mineralen uit mijnen van gewapende groepen, verantwoordelijk voor geweld, verkrachtingen en plunderingen.

De Europese Commissie praat in Brussel over klimaatactie en de strijd tegen ontbossing. Ondertussen steunt ze megaprojecten in Indonesië, waar het omgekeerde gebeurt: massale ontbossing voor de export van palmolie, wat gepaard gaat met grove schendingen van de mensenrechten. We spraken met een advocaat van de inheemse volkeren in de provincie West-Papoea.

Spiegelmicroben zijn kunstmatig vervaardigde bacteriën die spiegelbeelden zijn van natuurlijke microben. In de synthetische biologie wordt daar momenteel volop onderzoek naar gedaan, maar dat is allesbehalve zonder risico.

“Het is tijd om ons geestelijk voor te bereiden op oorlog." Dat zei Mark Rutte op zijn eerste grote toespraak als secretaris-generaal van de NAVO. De oorlogskoorts neemt voelbaar toe.

Na twee weken van onderhandelingen op de klimaattop in Bakoe zijn de landen tot een akkoord gekomen. Het resultaat is een financieel plan dat niet meer voorstelt dan een druppel op een gloeiende (wereld)plaat.

Daan Vandenberghe (20) is VUB-student geografie en neemt als VN-jongerenvertegenwoordiger vanuit de Vlaamse Jeugdraad deel aan de klimaattop COP29 in Bakoe. "We vrezen dat een ambitieus akkoord uitblijft. Maar meer dan een miljard kinderen en jongeren rekenen op de beleidsmakers. Laat hun toekomst zwaarder wegen dan de macht van de fossiele lobby."

De vijf voortrekkers in een industriële alliantie tegen plastic afval hebben samen ruim duizend keer meer plastic geproduceerd dan de alliantie heeft opgeruimd, blijkt uit onderzoek door Greenpeace. “Je kunt je geen ​​duidelijker voorbeeld van greenwashing voorstellen”.

De vijf voortrekkers in een industriële alliantie tegen plastic afval hebben samen ruim duizend keer meer plastic geproduceerd dan de alliantie heeft opgeruimd, blijkt uit onderzoek door Greenpeace. “Je kunt je geen ​​duidelijker voorbeeld van greenwashing voorstellen”.

Terwijl de urgentie van de klimaatcrisis steeds groter wordt, lijkt ze steeds lager op de politieke agenda te staan. Hoe verklaar je deze paradox?

Het klimaat van de aarde bevindt zich in 2024 “in een grote crisis die nog erger zal worden als we op de huidige manier doorgaan”, waarschuwt een team van 14 klimaatwetenschappers in 'Het klimaatrapport 2024: gevaarlijke tijden op de planeet aarde'. Het rapport windt geen doekjes om de gevaren waarmee de mensheid wordt geconfronteerd.

Zo'n 700 deelnemers blokkeerden afgelopen weekend zo’n 30 uur lang de activiteiten van TotalEnergies in de Antwerpse haven. “De actie was een groot succes. We hebben onze stem dit weekend luid en duidelijk kunnen laten horen. TotalEnergies kon niet om ons heen,” aldus Eveline, woordvoerder van Code Rood.

De koolstofvoetafdruk van een superrijke Europeaan, na bijna een week gebruik te hebben gemaakt van superjachten en privévliegtuigen, komt overeen met de levenslange koolstofvoetafdruk van iemand in de armste 1 procent van de wereld, zo onthult een nieuw Oxfam-rapport vandaag. Het eerste onderzoek in zijn soort, “Carbon Inequality Kills,” volgt de uitstoot van privéjets, superjachten en vervuilende investeringen en komt uit aan de vooravond van COP29 in Baku, Azerbeidzjan.

In de aanloop naar de komende klimaatconferentie volgende maand in Azerbeidzjan (COP29), hebben de Verenigde Naties een nieuw rapport uitgebracht waarin ze de alarmerende taal niet schuwen: “We spelen met vuur” en als we niet dringend schakelen is het “game over”.

De Europese landbouw staat op een kantelpunt. Terwijl klimaatverandering, strikte milieuregels en economische druk het leven van boeren bemoeilijken, dreigt een veel ernstiger crisis: voedseltekorten. “Honger is dichterbij dan we denken,” waarschuwt boer Tijs Boelens.

Wetenschappers waarschuwen voor een "kritische en onvoorspelbare nieuwe fase van de klimaatcrisis”. Van de 35 ‘vitale functies van de planeet’ die de groep bestudeert, hebben vorig jaar 25 nieuwe records bereikt.

Op 22 september kwamen meerdere organisaties en duizenden sympathisanten samen in Brussel om hun Groot Verzet te tonen tegen de verrechtsing. We spraken erover met Fred Libert (Hart Boven Hard), Ruben Ramon (SAAMO), Miep Buggenhout (Extinction Rebellion), Ludo Segers (Hand in Hand tegen Racisme) en Bernard Hubeau (Grootouders voor het Klimaat en Ida Dequeecker (Furia).

De beste juristen van Nederland zijn as we speak aan het kijken hoe ze een 'asielcrisis' kunnen verzinnen. Nuttig. Tegelijk staat Centraal-Europa trouwens onder water.

In heel België zijn woensdag 18 september standbeelden geblinddoekt en voorzien van bordjes met de boodschap: “Overheid, wees geen wegkijker!” In steden als Gent, Antwerpen, Beveren, Brussel en Namen markeerde Extinction Rebellion hiermee de aankondiging van hun volgende grootschalige actie tegen fossiele subsidies.

Meer dan 150 landen hebben beloofd om hun uitstoot van het superbroeikasgas methaan dit decennium met 30 procent te verminderen. Maar het gaat de foute kant uit, tonen nieuwe cijfers: de uitstoot is in de voorbije twintig jaar met 20 procent toegenomen.

Vorige week zagen we op het nieuws een miljardair een wandelingetje in de ruimte maken. Deze week zagen we hoe Cycloon Boris voor enorme overstromingen zorgt in Europa en tientallen mensen het leven kost. Wat het nieuws ons echter niet laat zien, is het verband tussen die twee gebeurtenissen.

Het Groot Verzet, dat is wat er op zondag 22 september zal plaatsvinden in Brussel-Noord, in de vorm van een grote parade. De campagne van Hart boven Hard bestaat uit talloze organisaties uit alle hoeken van het middenveld, die elkaar vinden in een gemeenschappelijke strijd: de strijd voor een solidaire samenleving.

CO2 afvangen en in de grond injecteren kan onze economie niet helpen om klimaatneutraal te worden. Het is duur, riskant en nauwelijks haalbaar, aldus het nieuwe rapport van Greenpeace.

Met de nakende sluiting van de Audi Vorst-fabriek, verklaart de Klimaatcoalitie haar solidariteit met de mensen die de gevolgen dragen van de verkeerde investeringskeuzes van de Volkswagen Groep. Het is onterecht dat zij hiervoor opdraaien. Een rechtvaardige transitie komt niet vanzelf tot stand; deze moet zorgvuldig en doordacht worden gepland.

In haar boek 'Laten we eerlijk zijn' is Anuna De Wever Van der Heyden tegelijkertijd radicaal, mild en zelfkritisch.

Den Haag is de eerste stad ter wereld die fossiele reclame via de lokale wet verbiedt. De gemeenteraad stemde vandaag voor het initiatiefvoorstel van de Haagse Partij voor de Dieren dat dit verbod regelt. Leonie Gerritsen (PvdD): ‘Den Haag wordt de eerste stad ter wereld die fossiele reclame echt verbiedt. Dit is een belangrijk signaal dat de regeringsstad afgeeft: we moeten af van onze fossiele verslaving.’

Klimaatactivisten van Extinction Rebellion (XR) hebben in de haven van Zeebrugge duidelijk gemaakt dat de passagiers van het cruiseschip Disney Dream niet welkom zijn. De activisten protesteren tegen het extreme brandstofverbruik en de CO2-uitstoot van cruiseschepen, die volgens hen niet passen bij de klimaatnoodtoestand waarin de wereld zich bevindt.

Meer dan 70 procent van de inwoners uit de G20-landen is voorstander om milieuschade strafbaar te maken. Bedrijven of regeringen die de natuur of het klimaat beschadigen zouden zo voor de rechter gebracht kunnen worden.

De theatervoorstelling For Rosa vertelt het waargebeurd verhaal van Benjamin Van Bunderen Robberechts. Drie jaar geleden verloor hij zijn vriendin Rosa in de aan klimaatverandering gerelateerde grote waterramp in Wallonië. Wij spraken met Benjamin en Nic Balthazar, regisseur van de voorstelling.

Wereldwijd kregen 766 miljoen kinderen - of 1 op de 3 - in de voorbije twee jaar te maken met extreme hittegolven. Kinderen zijn fysiek extra kwetsbaar voor hitte, en ook hun onderwijs komt in het gedrang.

De concentratie van broeikasgassen, de globale temperatuur op land en in de oceaan en de zeespiegel: 2023 heeft zowat alle klimaatrecords doen sneuvelen. Dat blijkt uit een omvangrijk rapport van de Amerikaanse meteorologische dienst NOAA.

Terwijl Vlaamse en federale onderhandelaars wedijveren om de meest klimaatvijandige, antisociale en neoliberale coalitie ooit op poten te zetten, staan drie overblijvende partijen aan de zijlijn, twee links, één extreemrechts. Van die drie zijn het de groenen die dringend existentiële vragen moeten beantwoorden. Alleen kritische analyse van het eigen falen kan het tij keren.

Het Europese klimaatbeleid ligt onder juridisch vuur van milieuactivisten. Zo heeft de EU in twee dagen tijd twee klimaatzaken aan het been: één vanwege haar klimaatdoelen tegen 2030 en één voor het labelen van vliegtuigen en schepen als ‘groene investering’.

De milieuverenigingen Dryade, Bond Beter Leefmilieu en Greenpeace trekken naar het Grondwettelijk Hof en vragen de gedeeltelijke vernietiging van het Stikstofdecreet. De Vlaamse regering verzuimde het decreet te baseren op de meest recente wetenschappelijke kennis. Het decreet hanteert achterhaalde cijfers en slaagt er niet in de overbelasting door stikstof voldoende snel weg te werken. Het stuwt de landbouwsector verder richting schaalvergroting, weg van een gezonde leefomgeving en een leefbaar inkomen voor de landbouwer.

De Raad voor Vergunningsbetwistingen vernietigde zonet de lozingsvergunning voor Ineos Aromatics in Geel. Vandaag loost het bedrijf 1.000 keer meer kobalt in de Grote Nete dan wat gezond is volgens de milieunorm. De beslissing bevestigt onderstreept de ernst van de situatie: zolang onze waterlopen er zo slecht aan toe zijn, moet elk bedrijf dat schadelijke stoffen loost rekening houden met de Europese wetgeving, die al meer dan 24 jaar van kracht is.”‘Dit kan een kantelpunt worden voor het hele vergunningsbeleid,” zeggen Natuurpunt en BBL. “Het is een overwinning voor meer gezonde waterlopen en dus ook gezonde burgers.”

Een groep inheemse vrouwen in traditionele kledij begeleidt toeristen op de hoogste gletsjers van Bolivia. Maar door klimaatverandering smelten de besneeuwde toppen van de Andes, en daarmee ook de dromen van deze opmerkelijke berggidsen.

In een opmerkelijke koerswijziging gaat de Amerikaanse regering aandringen op een globaal plasticverdrag dat niet alleen recyclage aanmoedigt, maar ook de productie van plastic inperkt. Tot grote tevredenheid van milieuactivisten, en woede binnen de plasticindustrie.