Jean-Pascal Van Ypersele

Komt er een nieuw 'plasticverdrag'? In Nairobi (Kenia) zitten internationale onderhandelaars daarover samen. De wereldwijde plasticafvalberg is enorm en blijft groeien. Een nieuw verdrag moet de vervuiling een halt toeroepen. VRT NWS sprak met de Belgische co-delegatieleider Sophie Mirgaux Dillien. "China stelt zich constructief op."

In haar boek Lek toont onderzoeksjournaliste Isabelle Vanhoutte hoe we al van voor de geboorte plastic in ons lichaam krijgen. Maar ook hoe de vraag naar plastic kunstmatig in leven gehouden wordt. Ze pleit daarom voor een nieuwe balans tussen gebruik, risico's en verantwoordelijkheid, zowel van de producenten als van de overheid. ‘Producenten moeten aantonen dat hun additieven niet toxisch zijn, zoals bij medicijnen.’

Plastic deeltjes zitten overal, ook in de lucht die we inademen. Een groot deel ervan blijkt afkomstig van slijtage aan autobanden. Maar de precieze gevolgen voor onze gezondheid van al dat atmosferisch plastic blijven onduidelijk.

Het opwarmen van in plastic verpakte kant-en-klaarmaaltijden en afhaalmaaltijden in de magnetron of oven kan honderdduizenden micro- en nanoplastic deeltjes vrijgeven. Volgens een nieuwe analyse van Greenpeace International komt hierbij ook een cocktail van giftige chemicaliën rechtstreeks in het voedsel terecht. Het rapport, Are We Cooked? The Hidden Health Risks of Plastic-Packaged Ready Meals, beoordeelde 24 recente wetenschappelijke studies. Het concludeert dat kant-en-klaar maaltijden die worden verkocht als “veilig om te verhitten” miljoenen mensen dagelijks blootstellen aan gevaarlijke stoffen.

Enkele ophefmakende studies die piepkleine plasticdeeltjes vonden in ons bloed, hersenen en teelballen liggen onder vuur. Sommige resultaten zouden niet voldoende gecontroleerd zijn op vervuiling of soms zouden microplastics verward zijn met vetweefsel. Discussie is niet ongewoon, nuanceren Belgische plasticexperten: "Dit is nu eenmaal hoe wetenschap werkt."

Wereldwijd gebruiken landbouwers steeds vaker plastic folies om de bodem af te dekken. Een praktijk met heel wat voordelen, maar ook een die plastic deeltjes in de bodem brengt. Biologisch afbreekbare landbouwplastics lijken een oplossing, al hebben ze een grotere impact op het bodemleven dan gangbare plastic folies.

Bamboe kent heel wat toepassingen, en binnenkort komt plastic daar mogelijk ook bij. Een nieuwe kunststof op basis van bamboevezels scoort beter dan gewoon plastic qua sterkte en thermische stabiliteit, en is op de koop toe afbreekbaar op amper 50 dagen tijd.

La production européenne de plastique est "au bord du gouffre" et son poids dans un marché mondial en hausse constante continue de s'éroder, a assuré mercredi l'organisation professionnelle Plastics Europe, en appelant à l'aide les autorités politiques européennes et nationales. L'Europe a produit plus de matières plastiques en 2024 qu'en 2023, 54,6 millions de tonnes (+0,4%). Mais l'année précédente avait été marquée par une forte baisse et sur le long terme le déclin est notable (62,3 millions de tonnes produits en 2018), selon le bilan annuel rendu public mercredi par Plastics Europe.

Kauwgom kan minstens 3 soorten plastics bevatten die op hun beurt microplastics afgeven wanneer je erop kauwt. Als je dat nog niet wist, dan komt dat doordat de Europese regelgeving kauwgomproducenten niet verplicht om die plastics te vermelden op de verpakking. Vlaamse gezondheidsexperten sluiten zich nu aan bij een oproep van Nederlandse collega's om dat toch te doen: "Het lijkt me niet meer dan normaal dat de consument er een duidelijk zicht op krijgt."

Almost 100 countries reject draft treaty as ‘unambitious’ and ‘inadequate’