Opvolging

We zijn nog maar een paar dagen in 2026 en de VS vallen Venezuela binnen en ontvoeren president Maduro en zijn vrouw. Terwijl Gaza, Sudan en Oekraïne branden en de EU 800 miljard voor wapens vrijmaakt, stelt deze opinie één vraag: gaan we wetteloosheid normaliseren, of organiseren we weerstand?

2025 voelde als een jaar waarin alles tegelijk verschoof: sociaal afbraakbeleid door regering-De Wever, een muilkorf voor het Vlaamse middenveld, klimaat dat door het lint gaat, oorlogstaal als norm en extreemrechts dat overal zuurstof krijgt. En toch: er was tegenwind. Veel. Een overzicht van een bangelijk jaar, en van het verzet ertegen.

De laatste tijd debatteert men over de herinvoering van de legerdienst. Lodewijk Van Dycke heeft een beter idee: de invoering van de landbouwdienst. De legerdienst is gericht op oorlog, zowel het voorkomen als het voeren ervan. De landbouwdienst is gericht op duurzame vrede, met de planeet en met elkaar.

De Vlaamse regering werkt in stilte aan een versoepeling van de regels voor wapenhandel. Vredesactie waarschuwt dat Vlaanderen zo nog dieper dreigt weg te zakken in de medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden.

In Gaza is het milieu na 2 jaar oorlog zo vervuild en vernietigd dat landbouw amper nog mogelijk is. Akkers zijn beschadigd of vernield, de bodem en het water zijn verontreinigd met chemicaliën en zware metalen en hele ecosystemen zijn verwoest. Dat bedreigt het voortbestaan van mens en dier in Gaza, waarschuwen verschillende onderzoeksinstellingen en organisaties.

Het aantal cholerabesmettingen is wereldwijd opnieuw toegenomen in 2024, en ook dit jaar lijkt die trend zich verder te zetten. Ook het aantal sterfgevallen stijgt verder, mede door oorlog en de klimaatverandering.

Het idee van het ‘militair-industrieel complex’, bedacht door Eisenhower in zijn afscheidsrede in 1961, was bedoeld als een waarschuwing voor de ongecontroleerde macht van wapenfabrikanten en hun invloed op het buitenlands beleid. Vandaag de dag is dat complex gemuteerd. Het beschrijft niet langer alleen de innige relatie tussen wapenfabrikanten en politici. Het omvat nu ook een andere machtige, planeetvernietigende industrie: fossiele brandstoffen.

Wie de grote media volgt krijgt al snel de indruk dat er geen alternatief is voor de toenemende militarisering van Europa. In dit dossier gaan we samen met experten en de vredesbeweging op zoek naar wat er aan de basis ligt van de toenemende oorlogskoorts en wat we eraan kunnen doen.

‘In gewapende conflicten sneuvelen niet alleen mensenlevens, maar ook ecosystemen’, schrijft student Simon Sterck. Hij legt uit waarom het internationaal oorlogsrecht nauwelijks grenzen stelt aan wat legers de natuur mogen aandoen én roept België en de EU op om eindelijk echte milieubescherming in oorlogstijd af te dwingen.

De mensenrechtenbeweging staat op een kantelpunt. Volgens Amnesty International duwt het beleid van president Trump de wereld sneller richting autoritair misbruik, oorlog en klimaatchaos.

De oorlog in Soedan gaat zijn derde jaar in. De verwoesting is enorm, de littekens zijn diep. Niet het minst door seksueel geweld, dat opnieuw als oorlogstactiek wordt gebruikt. ‘Seksueel geweld blijft terugkomen in Soedan, omdat de daders er telkens mee weg komen’, stelt de Soedanese feministe en vrouwenrechtenactiviste Yosra Akasha vast.

De oorlog in Soedan gaat zijn derde jaar in. De verwoesting is enorm, de littekens zijn diep. Niet het minst door seksueel geweld, dat opnieuw als oorlogstactiek wordt gebruikt. ‘Seksueel geweld blijft terugkomen in Soedan, omdat de daders er telkens mee weg komen’, stelt de Soedanese feministe en vrouwenrechtenactiviste Yosra Akasha vast.

Terwijl Europa zich steeds dieper in een oorlogshysterie stort, stelt professor Tom Sauer fundamentele vragen bij de NAVO en de militaire strategie van Europa. Hij hekelt de eenzijdige analyses en de toenemende militarisering van het continent.

Drie jaar geleden begon de oorlog in Oekraïne. Die eist niet alleen mensenlevens, maar hakt ook stevig in op de natuur. Die milieuschade is vaak geen neveneffect van de oorlog, maar een wapen op zich. Milieuambtenaren proberen zicht te krijgen op de gevolgen van de ene milieuramp na de andere.

De wereldwijde CO2-uitstoot door de luchtvaart is in 2023 met 1% gestegen. De reden: de langere routes die vliegtuigen moesten nemen om het Russische luchtruim te vermijden.