Opvolging

Onderzoeksjournalist Yunus Aslan onderzocht wie opdraait voor de miljardenkosten van de PFAS-vervuiling. Terwijl vervuilende bedrijven buiten schot blijven, betaalt de bevolking de rekening via haar waterfactuur, belastingen én gezondheid.

Steden en gemeenten moeten een versnelling hoger schakelen om zich voor te bereiden op klimaatrisico's, zoals zware overstromingen. Daarvoor waarschuwt CERAC, het centrum dat de klimaatrisico's in ons land analyseert, 5 jaar na de waterbom in het oosten van België. Het centrum wijst op 3 grote knelpunten: te weinig personeel en geld, te ingewikkelde instrumenten en een versnipperde bevoegdheidsverdeling.

De tropische gletsjers in het Oegandese Rwenzori-gebergte zijn bijna verdwenen door de klimaatopwarming. Nochtans zijn miljoenen mensen in het droge seizoen afhankelijk van hun smeltwater. Zelfs de god Kithasamba wordt bedreigd in zijn voortbestaan.

Het leven in het Belgische strandwater is in 30 jaar tijd fundamenteel veranderd. Onder meer de grijze garnaal en de strandkrabben gingen fors achteruit. "Ik was zwaar onder de indruk toen ik de eerste keer de data kon inkijken. Niets is nog wat het lijkt. De strandwaterfauna is verarmd, 'verwarmd', vervreemd en verslijmd", zegt Jan Seys van het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ).

20,86 graden: de wereldwijde zeewatertemperatuur heeft een recordwaarde bereikt voor deze tijd van het jaar. Dat meldt de Europese klimaatdienst Copernicus. Dat is slecht nieuws, want warmer zeewater kan leiden tot meer weerextremen, en het zeeleven onder water ondervindt - net als wij op het land - een grote impact. Ook de Belgische Noordzee is veel warmer dan normaal.

De Amerikaanse cleantechgroep LanzaTech wil 500 miljoen euro investeren in een fabriek voor duurzame vliegtuigbrandstof in de Gentse haven. Het gaat om de eerste commerciële installatie in Europa die op grote schaal synthetische kerosine produceert. Maar wat is dat? "Dat is niet meer dan luchtvaartbrandstof dat volledig gemaakt wordt van volledige duurzame grondstoffen, van groene waterstof en afgevangen CO2", zegt Vincent De Haes, luchtvaartexpert bij Transport & Environment.

De kurkdroge aprilmaand heeft zijn sporen achtergelaten op onze grondwatervoorraad. Op 62 procent van de meetlocaties staat het grondwaterpeil laag tot zeer laag, vooral in Oost- en West-Vlaanderen en de Kempen. Alle regen is welkom, al is spaarzaam zijn met water ook een goed idee.

Fytoplankton, de basis van zowat alle leven in de oceaan, bevat steeds minder eiwit en meer vetten en koolhydraten. Dat komt door de opwarming van het zeewater.

Op de Noordpool probeert een Nederlandse start-up om het poolijs dikker te maken met behulp van pompen die zeewater opspuiten tijdens de winter. Kan dit werken? En kunnen we er de klimaatverandering op een of andere manier mee helpen stoppen? De meeste wetenschappers zijn tegen, maar de initiatiefnemers vinden dat we elke optie moeten onderzoeken nu de klimaatcrisis steeds groter wordt. "Wij zijn hier ook maar ingestapt als bezorgde burgers".

De wereldwijde opwarming van de oceanen kan de hoeveelheid beschikbare vis met 19,8% doen afnemen. Dat toont een nieuwe studie in het wetenschappelijk tijdschrift Nature aan.

Vandaag rijden er amper personenwagens op waterstof over onze wegen. Ooit, een jaar of 15 geleden, leek de toekomst de waterstofwagen toe te lachen. Ook in de Europese plannen om de uitstoot van de transportsector te vergroenen, lijkt er amper nog rekening mee gehouden te worden. Hoe zou het nog zijn met de waterstofwagen?

Spanje en Portugal krijgen al een paar dagen af te rekenen met bijzonder slecht weer en beterschap is niet meteen in zicht. In de Spaanse regio Andalusië is code rood afgekondigd voor zware regenval. In Portugal is een dode gevallen en geldt code oranje voor de hele kustlijn. Het slechte weer wordt veroorzaakt door de zuidelijke ligging van de straalstroom. Tegelijk zit het weer in Europa al een hele tijd geblokkeerd: met heel koud weer boven het noordoosten van Europa.

Kunstmatige intelligentie heeft een forse ecologische voetafdruk. Onderzoeker Alex de Vries-Gao van de Vrije Universiteit Amsterdam becijferde dat AI-systemen in 2025 tussen 33 en 80 miljoen ton CO2 hebben uitgestoten. Het waterverbruik is nog buitensporiger.

De beschikbaarheid van water is in tien jaar tijd met 7 procent gedaald per wereldbewoner. Dat blijkt uit cijfers van de Verenigde Naties.

Robin Verachtert is beleidsmedewerker Water bij Natuurpunt. Hij schrijft deze opinie in naam van de Watercoalitie, een samenwerkingsverband van Bond Beter Leefmilieu, BOS+, Breekijzer, Coördinatie Zenne, Dokano, GoodPlanet, Join For Water, Limburgse Milieukoepel, Natuurpunt, Natuur.koepel, Valk, Velt, Waterland en West-Vlaamse Milieufederatie.