Opvolging

Jongeren worstelen met klimaatangst en vooral met woede over het uitblijven van sterk klimaatbeleid, blijkt uit een nieuwe CM-studie. ‘De politiek moet hun ervaring ernstig nemen.’

Met de oprichting van zijn eigen 'Vredesraad' slaat Donald Trump de internationale rechtsorde aan diggelen. Deze gevaarlijke schaduw-VN roept spookbeelden op van de jaren dertig, toen het wegvallen van mondiale regels leidde tot een wereldbrand.

Vorig jaar is in de Europese Unie meer stroom opgewekt uit wind- en zonne-energie dan uit fossiele brandstoffen zoals steenkool en gas. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de energiedenktank Ember. Het gaat om een primeur.

Landbouwers uit heel Europa protesteren in Straatsburg tegen het Mercosur-handelsakkoord. Volgens hen dreigt Europa overspoeld te worden met spotgoedkope en minderwaardige landbouwproducten uit Zuid-Amerika, zoals rundvlees, kip, eieren en soja. Dat zou Europese landbouwbedrijven in een moeilijke positie brengen. Maar hoe gegrond is die vrees? VRT NWS onderzocht 3 bezorgdheden die de voorbije maanden steeds opnieuw opdoken tijdens de boerenprotesten.

Kunstmatige intelligentie heeft een forse ecologische voetafdruk. Onderzoeker Alex de Vries-Gao van de Vrije Universiteit Amsterdam becijferde dat AI-systemen in 2025 tussen 33 en 80 miljoen ton CO2 hebben uitgestoten. Het waterverbruik is nog buitensporiger.

Verschillende pinguïnsoorten op Antarctica broeden steeds vroeger. Dat blijkt uit onderzoek van de Penguin Watch van de Oxford-universiteit, die de pinguïns gedurende 10 jaar observeerde. Experts vrezen dat 3 pinguïnsoorten daardoor op lange termijn met uitsterven bedreigd zijn.

In Chili zijn al zeker 18 doden gevallen bij bosbranden in verschillende regio's. President Gabriel Boric heeft vandaag de noodtoestand afgekondigd. Ruim 50.000 mensen kregen de raad om zichzelf in veiligheid te brengen.

"Ik kijk ernaar met groot optimisme, maar ook met een zekere voorzichtigheid." Dat zegt Jan Mees van het Vlaams Instituut voor de Zee over het internationale Oceaanverdrag, dat vandaag officieel in werking treedt. Het betekent onder meer dat er een duidelijk kader komt om grote zeereservaten te gaan afbakenen. Van de Sargassozee tot de Emperor Seamounts: waar zou de oceaan bijzondere bescherming kunnen krijgen en waarom?

Een vijfde van de pendelaars die in Brussel werken, fietst naar het werk. Dat is een nieuw record en een toename van meer dan 40 procent in vergelijking met 4 jaar geleden. Openbaar vervoer blijft net als de vorige jaren het populairste vervoermiddel in de hoofdstad. In de rest van het land staat de auto op 1. Dat blijkt uit de mobiliteitsbarometer van Acerta.

Enkele ophefmakende studies die piepkleine plasticdeeltjes vonden in ons bloed, hersenen en teelballen liggen onder vuur. Sommige resultaten zouden niet voldoende gecontroleerd zijn op vervuiling of soms zouden microplastics verward zijn met vetweefsel. Discussie is niet ongewoon, nuanceren Belgische plasticexperten: "Dit is nu eenmaal hoe wetenschap werkt."

De voorbije 3 kalenderjaren waren wereldwijd de warmste 3 jaar ooit gemeten. De temperatuur lag gemiddeld ruim anderhalve graad boven het pre-industriële niveau (1850-1899). Dat blijkt uit het nieuwe jaarrapport van de Europese klimaatdienst Copernicus. "Een mijlpaal die we liever niet hadden gezien", zuchtte Mauro Facchini van de Europese Commissie op de persbriefing.

Wie aan voedselbeleid denkt, denkt spontaan aan Europa of de Vlaamse overheid. Aan landbouwsubsidies, handelsakkoorden of voedingsrichtlijnen. Begrijpelijk, want veel hefbomen liggen daar. Toch wordt de impact van ons voedselsysteem het meest voelbaar op lokaal niveau. Een lokaal voedselbeleid is volgens Jelle Goossens van Rikolto dan ook een must.

In 2025 hebben zowel China als India minder elektriciteit opgewekt uit steenkool dan het jaar ervoor. Het is 52 jaar geleden dat dat in beide landen tegelijk gebeurt. Als die trend aanhoudt, kan dat een belangrijk keerpunt zijn in de strijd tegen de klimaatverandering. Steenkool is de energiebron met de hoogste CO2-uitstoot. China is momenteel de grootste uitstoter van broeikasgassen ter wereld, India staat op de derde plaats.

Australië beleeft momenteel de hevigste golf van bosbranden sinds de zogenoemde 'Zwarte Zomer' van 2019-2020. Minstens 350.000 hectare is afgebrand, 300 gebouwen zijn verwoest en er is al zeker 1 dode gevallen. Hoewel het ergste voorlopig achter de rug lijkt, kunnen heel wat burgers nog niet terug naar hun huizen. Het brandrisico zal wellicht nog weken aanhouden.

Het is weer januari, een maand van nieuwjaarsborrels na de feestdagen. Menig Brusselaar komt samen in een van de hippe cafés aan het park bij Tour & Taxis. Een schril contrast met de schamele tentjes die een paar meter verderop hutjemutje staan, waar asielzoekers aan wie geen opvangplek wordt geboden, zien te overleven in weer en wind.