Opvolging

Fidel Castro waarschuwde in 1992 tijdens de VN-Milieuconferentie in Rio al ‘dat de mens als biologische soort door de snelle en progressieve liquidatie van de natuur dreigt te verdwijnen’. Maar het is pas sinds een tiental jaar dat Cuba met de installatie van grote zonnepanelenparken de eerste, grote stappen zet op het vlak van hernieuwbare energie.

De Verenigde Naties hebben 2026 uitgeroepen tot het Internationaal Jaar van Graslanden en Herders. Maar net deze rondtrekkende herders hebben het in de zelfverklaarde republiek Somaliland steeds moeilijker om hun levenswijze te behouden.

Op 29 april publiceerden de Copernicus Climate Change Service (C3S) en de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) hun jaarlijkse rapport “European State of the Climate 2025”. Deze gedetailleerde analyse van het Europese klimaat omvat een brede waaier aan klimaatvariabelen, van de jaarlijkse temperatuur, hitte- en koudestress tot zonneschijnduur en bewolking, van bosbranden tot gletsjers en nog veel meer.

Jan Rotmans strijdt al decennia voor positieve maatschappelijke verandering: als klimaatexpert, hoogleraar transitiekunde, mede-oprichter van Urgenda en sinds kort ook als ondernemer. Hij voorspelt: ‘Alles wat we niet mét de natuur doen, gaat mislukken.’

"Oude kerncentrales opkopen zal de gewone mensen zuur en duur opbreken." Dat zegt Marc Alexander, woordvoerder VAKS (Verenigde Actie voor een Kern Stop).

De stad Amsterdam heeft openbare reclame met fossiele brandstoffen of vlees verboden. Het verbod is ingegeven door het idee dat fossiele brandstoffen en vlees slecht zijn voor het klimaat, door de grote CO2-uitstoot. "Ook in ons land bestaat de vraag naar zo'n reclameverbod, maar er is weinig animo voor bij steden en gemeenten", zegt de Vlaamse Vereniging voor Steden en Gemeenten.

De Belgische milieubeweging reageert geschokt op de onverwachte aankondiging dat de federale regering onderhandelingen zal opstarten met Engie over het nationaliseren van oude kerncentrales. ‘Dit is slecht nieuws voor de energietransitie, het klimaat en de belastingbetaler.’

Europa zal niet ontkomen aan de ernstige gevolgen van de klimaatverandering: ongekende hittegolven, verwoestende bosbranden en een voortdurende afname van de biodiversiteit worden het nieuwe normaal op het continent. Dat is de conclusie van de Europese Staat van het Klimaat 2025.

Het aantal sterfgevallen door hitte, toenemende voedselonzekerheid en snellere verspreiding van ziekten stijgt sterk in Europa. Maar er is ook hoop, want Europa heeft de middelen om het roer te keren, stelt grootschalig onderzoek in het medische tijdschrift The Lancet.

De AMOC, een belangrijke oceaanstroom die onder andere warmte naar Europa brengt, dreigt al tegen 2100 nog maar half zo krachtig te zijn. Daarmee kan het wereldwijde klimaat sneller dan verwacht ontwricht raken. In dat geval zou het bij ons zon 7 graden kouder worden. De enige manier om dat te vermijden, is de uitstoot van broeikasgassen zo snel mogelijk terugdringen, waarschuwt klimatoloog Amaury Laridon.

In 'Klimaatcrisis kent geen grenzen' presenteert auteur Vanessa Nakate een nieuwe, globale visie voor de klimaatbeweging, gebaseerd op rechtvaardigheid. Maar ze vertelt ook haar eigen verhaal als klimaatactiviste uit het Globale Zuiden, en hoe ze te maken kreeg met uitsluiting en – soms zeer letterlijke – uitwissing van haar werk en stem.

Op de Noordpool probeert een Nederlandse start-up om het poolijs dikker te maken met behulp van pompen die zeewater opspuiten tijdens de winter. Kan dit werken? En kunnen we er de klimaatverandering op een of andere manier mee helpen stoppen? De meeste wetenschappers zijn tegen, maar de initiatiefnemers vinden dat we elke optie moeten onderzoeken nu de klimaatcrisis steeds groter wordt. "Wij zijn hier ook maar ingestapt als bezorgde burgers".

Koffieplanten zijn kieskeurig wat betreft temperatuur en neerslag, en ze houden van een vast ritme. Klimaatverandering veroorzaakt dan ook slechte oogsten en dus hoge prijzen in de koffiewereld. Deskundigen zoeken daarom naar nieuwe variëteiten die tegen een stootje kunnen en toch een goede smaak hebben.

Het verschil tussen dag- en nachttemperaturen in de lente wordt steeds groter en dat is geen goed nieuws. Dat zegt docent geografie Kwinten Van Weverberg van de UGent, die verwijst naar de verstoring van het klimaat. Het was vandaag voor het eerst dit jaar ruim warmer dan 20 graden. 's Nachts blijft het nog erg koud met temperaturen net boven het vriespunt.

Onze energie-intensieve industrie zit tussen hamer en aambeeld. De klimaatdoelen nopen bedrijven tot gigantische investeringen, maar die komen nauwelijks van de grond. Ondertussen zetten oorlogen, energieschokken en Chinese overproductie extra druk, terwijl de plannen van de Vlaamse Klimaatsprong hoogst discutabel zijn.