Opvolging

PFAS duiken op in het bloed van kopstukken van ziekenfondsen, vervuilende fabrieken stellen omwonenden bloot én in 1 op de 4 Vlaamse kranen zijn te hoge PFAS-waarden gevonden. Allemaal nieuws van de voorbije week, en toch blijft de Vlaamse regering zich verschuilen achter uitstelgedrag.

Dit najaar werd het bloed van de zeven kopstukken van de Belgische ziekenfondsen en milieukoepels getest op de aanwezigheid van PFAS. De analyse toont bij elk van hen de aanwezigheid van diverse PFAS aan, wat wijst op een wijdverspreide blootstelling. De coalitie van ziekenfondsen en milieukoepels roept de Belgische regering op om dringend werk te maken van een Europees verbod en een nationaal uitfaseringsplan.

Het burgercollectief DARKWATER3M verdedigt de belangen van buurtbewoners rond de vervuilende 3M-fabriek in Zwijndrecht. Het collectief trekt politiek aan de alarmbel. De kern van hun boodschap is eenvoudig: wie vervuiling veroorzaakt, mag zich niet kunnen verschuilen achter juridische achterpoortjes en politieke traagheid.

Bij een steekproef in verschillende Europese landen zijn er TFA aangetroffen in graanproducten zoals brood, koekjes en speculaas. TFA is de kleinste variant van de forever chemical PFAS. De actiegroep Pesticide Action Network (PAN), die de testen liet uitvoeren, roept de overheid op om breder te meten naar TFA-resten in voedsel, en vraagt dat PFAS-bevattende pesticiden uitgedoofd worden.

In alledaagse graanproducten zoals brood en speculaas is PFAS teruggevonden. Steekproeven door de Bond Beter Leefmilieu en PAN Europe vinden hoge concentraties trifluorazijnzuur (TFA), een afbraakproduct van pesticiden.

Wilde vis in Europese wateren bevat tot tienduizend keer meer PFAS dan de Europese veiligheidsvoorschriften toelaten. Dat blijkt uit onderzoek door het Europees Milieubureau (EEB).

In ons afvalwater zitten steeds meer kunstmatige zoetstoffen, blijkt uit onderzoek in 24 landen. Net als PFAS breken de stoffen nauwelijks af en stapelen ze zich op in ecosystemen.

Oostenrijks onderzoek heeft in graanproducten alarmerend hoge niveaus vastgesteld van trifluorazijnzuur, een PFAS-variant. De gemeten niveaus zijn drie keer hoger dan in een vergelijkbare studie acht jaar geleden.

In Nederland is opschudding ontstaan nu blijkt dat een fabriek in de stad Helmond minstens 15 jaar lang de giftige chemische stof PFOA in het riool loosde. Dat is een type van de forever chemical PFAS. De gemeente Helmond eist nu een schadevergoeding van minstens 10 miljoen euro en hoopt dat er zo snel mogelijk een bloedonderzoek kan worden georganiseerd voor de omwonenden.

1 op de 2 geteste inwoners in Zwijndrecht, waar de 3M-fabriek staat, heeft een te hoog PFAS-gehalte in het lichaam. Dat blijkt uit het bloedonderzoek georganiseerd door de Vlaamse regering. Burgercollectief DARKWATER3M vindt dit al alarmerend. Bovendien zijn hier volgens hen nog oude normen gehanteerd en wekt de regering zo de indruk dat het de verontreiniging en de effecten op de volksgezondheid wil minimaliseren.

Een steekproef van wijnen uit tien Europese landen toont opvallend hoge concentraties van trifluorazijnzuur (TFA), een PFAS-variant. De enige geteste Vlaamse wijn bevat zelfs de op een na hoogste concentratie.

Toen asbest in 1998 verboden werd, zat het levensgevaarlijke goedje al in alle hoeken en kieren van onze samenleving. Regering en producenten zijn nog steeds verwikkeld in een gevecht om de morele en financiële verantwoordelijkheid vast te pinnen. De parallellen met de huidige PFAS-crisis zijn duidelijk, maar overheden en bedrijven lijken exact dezelfde fouten te maken. De dringendste keuze is glashelder: de PFAS-kraan moet zo snel mogelijk dicht.

Nederlanders zouden geen eieren van hobbykippen meer mogen eten. Dat is een advies van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu). Uit onderzoek blijkt dat de eieren PFAS kunnen bevatten, en dat is mogelijk schadelijk voor de gezondheid. Het instituut raadt aan om eieren in de winkel of op de markt te kopen. In ons land blijft het bestaande advies van kracht om maximaal 2 eieren van eigen kippen per week te eten.

Trekvogels in Azië hebben tot 180 keer meer PFAS in de lever dan vroeger. Wetenschappers ontdekten dit aan de hand van betere detectiemethoden, en dat is op zich goed nieuws.

PFAS zijn overal, maar nergens zo geconcentreerd als in onze regio. Ze vervuilen lucht, water en bodem en stapelen zich permanent op in ons lichaam. Dat ze een gevaar vormen voor onze gezondheid en milieu staat vast, maar toch worden ze nog volop gebruikt in consumentenproducten en industrie. Elke dag zonder verbod, maakt de de oplossingen zwaarder en duurder. 39 mutualiteiten, milieuorganisaties en burgerverenigingen vragen daarom de overheid: grijp vandaag in, en voorkom verdere schade.