Opvolging

"De beste keuze die ik ooit heb gemaakt." Dat zegt Guy Bresseleers (56) uit Merksem over zijn beslissing om elke dag met de fiets naar het werk te gaan. Hij is niet alleen: 1 op de 4 Vlamingen fietste in 2024 naar zijn of haar job en dat is dubbel zoveel als 20 jaar geleden, zo toont een grootschalige studie bij bijna 1,8 miljoen werknemers in ons land. Doet ook het openbaar vervoer beter? En wat met de auto?

Een vijfde van de pendelaars die in Brussel werken, fietst naar het werk. Dat is een nieuw record en een toename van meer dan 40 procent in vergelijking met 4 jaar geleden. Openbaar vervoer blijft net als de vorige jaren het populairste vervoermiddel in de hoofdstad. In de rest van het land staat de auto op 1. Dat blijkt uit de mobiliteitsbarometer van Acerta.

Zürich wordt wereldwijd beschouwd als een van de steden met het beste openbaar vervoer. Het systeem is efficiënt, stipt en gebruiksvriendelijk.

Ook 65-plussers zullen meer betalen voor hun bus- en tramabonnement. Zelfs nog extra bovenop de indexering die ook voor de andere tickets geldt. Dat staat vast nu de Vlaamse regering officieel een beslissing heeft genomen over de verhoging van de tarieven van De Lijn. Voor ouderen met een verhoogde tegemoetkoming komt er wel een uitzondering.

Vier op de tien kinderen in Londen die met de auto naar school gingen, stapten na de invoering van de ultralage-emissiezone (ULEZ) over op ‘actievere’ vervoerswijzen, zoals lopen, fietsen of het openbaar vervoer.

De aardse realiteit maakt duidelijk dat klimaat geen ‘zacht’ thema is. Nooit in de menselijke geschiedenis bevatte onze atmosfeer meer broeikasgassen. Waarom hebben we in België anno 2023 nog altijd een belastingsysteem dat elektriciteit duur en fossiel goedkoop maakt? Waarom kent Vlaanderen het meest krakkemikkige openbaar vervoer van Europa? Welke volksvertegenwoordiger is nu bezig met de voorkeursbehandeling van de luchtvaart (geen btw op tickets, geen kerosinetaks, miljoenen subsidies naar structureel verlieslatende vliegvelden)? Waar bevinden zich de uitfaseringsplannen voor alle stromen belastinggeld die naar fossiele brandstoffen gaan?

Dit is het tweede van vier artikelen over zin en onzin van gratis openbaar vervoer. In het eerste deel gaan we in op de situatie in het Groothertogdom Luxemburg waar het openbaar vervoer in het voorjaar van 2020 gratis werd. In het tweede deel komt de situatie in ons land aan bod en in het derde deel is het woord aan onderzoekers. In het vierde en laatste deel wordt een en ander samengevat en voeg ik er mijn bedenkingen aan toe. Deze reeks artikelen kwam tot stand met de steun van het Fonds Pascal Decroos voor bijzondere journalistiek.

Dit is het eerste van vier artikelen over zin en onzin van gratis openbaar vervoer. In het eerste deel gaan we in op de situatie in het Groothertogdom Luxemburg waar het openbaar vervoer in het voorjaar van 2020 gratis werd. In het tweede deel komt de situatie in ons land aan bod en in het derde deel is het woord aan onderzoekers. In het vierde en laatste deel wordt een en ander samengevat en voeg ik er mijn bedenkingen aan toe. Deze reeks artikelen kwam tot stand met de steun van het Fonds Pascal Decroos voor bijzondere journalistiek.

Een nieuwe analyse van Greenpeace Midden- en Oost-Europa rangschikt de betaalbaarheid en toegankelijkheid van het openbaar vervoer in 30 Europese landen en hun hoofdsteden. De analyse bewijst dat openbaar vervoer op veel plaatsen te duur is. Bulgarije, Kroatië, Griekenland en Noorwegen scoorden het slechtst in de nationale ranglijst. België zit in de middenmoot. Greenpeace roept overheden op om betaalbare ‘klimaattickets’ voor openbaar vervoer in te voeren, zoals Duitsland en Hongarije eerder deze week.

Mobiliteitsexpert Kris Peeters werpt zijn licht op de recente prijsstijgingen van de trein: “De federale en Vlaamse zuinigheid over openbaar vervoer kost ons veel geld. Hogere prijzen leiden tot minder reizigers, blijkt zowel uit onderzoek over prijselasticiteit als uit de praktijk. Lagere prijzen leiden tot meer reizigers. Zie Luxemburg. Zie Duitsland.”

Ooit konden we in België rekenen op een goed en uitgebreid openbaar vervoer, schrijft MO*columnist Walter Zinzen. Daar blijft jammer genoeg weinig van over. Het geld blijft, in tegenstelling tot de privatiseringsdrang, uit.

Rijden met vervuilende, gevaarlijke en plaatsvretende pick-uptrucks is in Vlaanderen fiscaal voordeliger dan rijden met een kleine wagen. Dat doet Marie Desrousseaux van de Bond Beter Leefmilieu de wenkbrauwen fronsen. Het stoot hen tegen de borst dat Vlaanderen zich wel bewust is van het probleem, maar geen actie onderneemt. Tegelijkertijd treuzelt Vlaanderen om haar eigen mobiliteitsbeloftes na te komen en blijven cruciale investeringen in gedeeld en elektrisch vervoer achterwege.

Jean-Paul Gailly en Thibault Scohier van het maandblad Politique spraken met de Waalse vakbondsactivisten Laurent Pirnay en François Sana over voor en tegen van gratis openbaar vervoer. “Gratisbeleid heeft veel sociale voordelen, maar heeft geen zin als tegelijk op aanbod en frequentie verder wordt bespaard.”