Réseau Transition be

Hoe kun je over het gevaar van hedendaags fascisme praten als elke vergelijking met Hitler of Mussolini op weerstand stuit en zo de discussie onklaar maakt. Rosan Smits neemt dit dilemma als uitgangspunt in haar overtuigende en compacte boek 'Dit is fascisme'.

Je staat op de dansvloer, gaat helemaal in het feestgedruis op, om dan, van het ene moment op de andere, te beseffen: eigenlijk valt er niets te vieren. Ken je dat? In deze aflevering van Studio DeWereldMorgen spreekt filosoof en hoofdredacteur van DeWereldMorgen Seppe De Meulder over wat vervreemding met ons doet en hoe we echte vrijheid kunnen herwinnen.

Fossiele brandstoffen zijn gevaarlijk - niet alleen omdat ze de klimaatontwrichting aanjagen, maar ook omdat ze macht concentreren, autoritarisme verankeren en geopolitieke conflicten voeden. Decarbonisatie gaat daarom niet alleen over het bestrijden van de klimaatcrisis, het gaat ook over het herverdelen van macht.

Israël ziet zijn infrastructuur en verdediging onder zware druk komen door Iraanse aanvallen. In die context duikt een ondenkbaar scenario op: escalatie richting kernwapens.

Het Amerikaanse technologiebedrijf Palantir Technologies wil een dochteronderneming opzetten in België. Maar de reputatie van het bedrijf ligt al jaren onder vuur, onder meer vanwege zijn rol in de onderdrukking van Palestijnen. Toch blijft Belgisch spaargeld in grote hoeveelheden richting het bedrijf vloeien, zo stelt FairFin.

Drie dagen lang was er in Brussel een grote wapenbeurs waar bezoekers volgens de organisatie zelf “een inspirerende uitstap” konden ervaren. Stop Militarisering organiseerde in hetzelfde weekend een conferentie om te wijzen op de destructieve wapenwedloop waar België zich in mengt. DeWereldMorgen was erbij.

Achter de rookwolken boven Beiroet schuilt een radicale visie op een ‘Groot-Israël’. De tactieken uit Gaza worden nu ingezet om Zuid-Libanon te ontvolken, waardoor de weg vrijkomt voor een permanente bezetting en het herschikken van het Midden-Oosten.

Wanneer landen oorlog voeren of betrokken zijn bij zware mensenrechtenschendingen, rijst steeds opnieuw dezelfde vraag: moeten ze nog welkom zijn op internationale podia? Sporttoernooien, culturele festivals en andere mondiale evenementen presenteren zich graag als neutrale ontmoetingsplaatsen. Maar zodra politiek en geweld de kop opsteken, blijkt die neutraliteit vaak een illusie.

De BEDEX-wapenbeurs vindt van 12 tot 14 maart plaats in Brussel. Politiek, het Belgische leger en wapenbedrijven werken hier nauw samen om de Belgische wapenindustrie een boost te geven. Maar wat als beleidsmakers een vredesbeurs zouden organiseren in samenwerking met middenveldorganisaties?

De discussie over de huidige aanval op Iran draait meestal om de vraag of de VS opnieuw gezichtsverlies zal lijden in het Midden-Oosten. Maar dat is de verkeerde vraag. We moeten kijken naar wie deze oorlog al decennia promoot en wat zij erbij te winnen hebben.

Terwijl veel Europese regeringsleiders zwijgen over de chaos die Trump veroorzaakt, vaart de Spaanse premier Pedro Sánchez een eigen koers. Met zijn principiële houding tegenover de situatie in het Midden-Oosten en een binnenlands beleid dat groei koppelt aan armoedebestrijding en klimaatbeleid, bewijst hij dat een alternatief mogelijk is.

Het zijn moeilijke tijden voor vrede en veiligheid. Het laatste nucleaire wapenbeheersingsverdrag is donderdag 5 maart afgelopen. Bovendien stuurt de militaire lobby in Europa ook steeds meer aan op het snel uitbreiden van “vreedzame” kernenergie.

Op 8 maart volgt elk jaar opnieuw dezelfde vraag: Waarom hebben we nog een Vrouwendag nodig? Alsof we de voorbije maanden en dagen vergeten zijn. Alsof de pijnlijke realiteit en actualiteit niet plaats vond. Alsof stilstaan bij andere verworvenheden betekent dat gendergelijkheid er al voor iedereen is. Guess what? It isn’t!

Om de twee weken wordt er in België een vrouw vermoord omdat ze vrouw is: feminicide. Daar gaat vaak een patroon van controle en manipulatie aan vooraf. Zijn de daders ‘rotte appels’ die telkens dezelfde techniek gebruiken of zijn ze onderdeel van een structureel probleem?

Volgens analist Andrew Korybko dient de oorlog tegen Iran Trumps strategie om China te verzwakken. Een pro-Amerikaans regime in Teheran zou de VS controle geven over Iraanse energiebronnen, om deze als geopolitiek drukmiddel tegen Beijing in te zetten.

Er is veel ‘kritiek’ in de Westerse media op de opportuniteit van de aanval die de VS en Israël hebben ingezet tegen Iran op 28 februari 2025. Wat er niet staat zegt echter zoveel meer. Zo is het voornaamste feit tijdens die aanvallen nergens een hoofdartikel waard: bij een bombardement op een school in de stad Minab werden minstens 165 leerlingen vermoord.

In het zuiden van Iran werden 165 mensen gedood door een aanval van de VS en Israël op een meisjesschool. Volgens Donald Trump en Benjamin Netanyahu dienen die bombardementen om de mensen in Iran te bevrijden.

Amerikaanse AI-bedrijven OpenAI en Anthropic hebben een akkoord met het Pentagon om hun modellen te gebruiken in militaire netwerken, al doet Anthropic dat onder bepaalde voorwaarden. Maar wie bepaalt de grenzen van militaire AI: de overheid of de maker?

Vandaag, nu we overspoeld worden met lage-kwaliteitsdata, moeten universiteiten en journalistiek hun rol als waarheidszoekers waarmaken. Generatieve AI ondergraaft die rol: het bespaart tijd, maar juist door tijd te nemen ontstaat zelfstandig, kritisch denken.

Met deze aanval op Iran nemen Trump en Netanyahu een roekeloze sprong richting escalatie. De regio balanceert op de rand van een grote oorlog die de wereldeconomie en de nucleaire veiligheid kan ondermijnen.