Sismique

Bij de eerste zware hittegolf in juni en juli stierven meer dan 2.000 mensen meer dan verwacht. Onder hen ook veel jonge mannen. Zelfs de modellen van Sciensano kunnen die enorme piek in overlijdens nog altijd niet goed verklaren.

Tijdens 3 hittegolven samen vielen er deze zomer 2.935 meer overlijdens dan normaal. Dat blijkt uit cijfers van gezondheidsinstituut Sciensano. De meeste hittedoden vielen tijdens de eerste hittegolf, met een recordaantal hittedoden van 641 op 27 juni.

"Mijn mama is overleden door de hittegolf." Dat persoonlijke verhaal deelt politiek analist Bart Eeckhout, niet alleen uit verdriet, maar ook uit een diepe woede over het stilzwijgen van de politiek deze zomer. "Dit is buiten mijn comfortzone, maar ik wil dat stilzwijgen doorbreken."

Tijdens de hittegolf tussen 18 juni en 1 juli stierven er 1.747 mensen meer dan gemiddeld. Dat blijkt uit cijfers over de oversterfte die Sciensano vandaag vrijgeeft. Vooral in Wallonië stierven er opvallend meer mensen dan normaal. Volgens Sciensano gaat het om de hoogste sterftecijfers tijdens een hittegolf sinds de eerste analyses in 2000.

Terwijl het zuiden van Europa nog meer dan normaal geteisterd wordt door bosbranden, krijgen de Verenigde Staten een hittegolf over zich heen. Met het weerfenomeen El Niño heeft dat weinig te maken. We voelen vooral de gevolgen van de klimaatverandering.

Vooral ouderen en mensen met een zwakke gezondheid lijden onder extreme hittepieken zoals die van eind juni. Hittegolven versnellen dan ook het overlijden van terminaal zieke mensen en (vooral) 85+'ers. Het nuanceert de oversterftecijfers na de extreme hittegolf in juni, maar het roept ook vragen op: "Veel rusthuizen zijn niet voorzien op de hitte."

20,86 graden: de wereldwijde zeewatertemperatuur heeft een recordwaarde bereikt voor deze tijd van het jaar. Dat meldt de Europese klimaatdienst Copernicus. Dat is slecht nieuws, want warmer zeewater kan leiden tot meer weerextremen, en het zeeleven onder water ondervindt - net als wij op het land - een grote impact. Ook de Belgische Noordzee is veel warmer dan normaal.

De extreme hittegolf die ons teistert toont onomstotelijk aan dat ons klimaat in sneltempo ontaardt en dat radicale actie urgenter is dan ooit tevoren. Terwijl onze politieke leiders de crisis minimaliseren of verlamd toekijken, tellen gewone burgers de hittedoden en tellen fossiele energiebedrijven hun miljardenwinsten.

De hittegolf die we nu meemaken, kan een 'opwarmer' zijn van een lange, hete zomer. Volgens verschillende internationale weermodellen wordt de zomer waarschijnlijk 1 tot 2 graden warmer dan normaal. "De kans op een koele en natte zomer is klein, terwijl de kans op warmer en droger weer veel groter is", zegt KMI-weerman David Dehenauw. "Al blijft het kansberekening."

Zogenaamde ‘koele daken’ — die zonnestraling weerkaatsen in plaats van absorberen — zijn erg effectief om hitte te bestrijden, zeggen Sciensano, VITO en de KU Leuven. In Brussel hadden ze tijdens de hittegolf van juli 2019 een kwart van de hittedoden kunnen voorkomen.