Les Formats courts de l’Observatoire

Suite à un manque de volontaires, la Russie voudrait recruter des personnes qui n'ont pas les compétences pour passer leur service militaire.

Une centaine d'activistes climatiques, membres de collectifs citoyens et autres organisations s'est rassemblée dimanche après-midi sur la place de l'Albertine à Bruxelles.

Près de 3 000 hectares ont été ravagés par l’incendie dans les Hautes Fagnes, une grande réserve de l’est du pays, selon les autorités wallonnes dimanche matin.

Un drone chargé d’un puissant explosif militaire a été neutralisé près des avions de transport de fret ukrainiens, basés sur ce hub stratégique de l’Otan. L’état-major français dément que des munitions françaises se trouvaient dans un des Antonov.

Exclusive: As wildfires rage, Frank Elderson says more work needed to assess risk from collapse of ecosystem services

Ce 30 juillet, l'humanité a déjà épuisé toutes les ressources écologiques et tous les services écosystémiques que la Terre est capable de fournir de manière durable en un an, estime jeudi le Fonds mondial pour la nature (WWF-Belgique).

Vandaag, 30 juli, is Earth Overshoot Day: de mensheid heeft al alle ecologische hulpbronnen en ecosysteemdiensten opgebruikt die de aarde in één jaar tijd duurzaam kan leveren. De uitputting is zichtbaar in de vorm van verdere ontbossing, bodemerosie, verlies aan biodiversiteit en ophoping van CO₂2, zegt het Wereldnatuurfonds.

Na twintig jaar komt een einde aan het moratorium op soja uit het Amazonegebied, onder druk door wetgeving, de politiek en juridische stappen van de Braziliaanse agro-industrie. Daarmee dreigt jarenlange vooruitgang in de strijd tegen ontbossing tenietgedaan te worden, stelt een artikel in Science, en dat kan leiden tot ten minste 1,4 miljoen hectare extra ontbossing.

Groen en water zorgen ervoor dat de stad 's nachts sneller afkoelt. Een simpele oplossing die we ook als burger meer ter harte kunnen nemen in tijden waarin hete zomers het nieuwe normaal lijken te worden, blijkt uit de resultaten van het ‘Tuintesters’-project van Stad Mechelen, Natuurpunt en de Universiteit Antwerpen.

Er is een verband tussen blootstelling aan hoge temperaturen tijdens de zwangerschap en een tragere groei van de thalamus, blijkt uit onderzoek bij kinderen in Nederland. Hitte in de vroegste levensfasen heeft zo mogelijk blijvende gevolgen voor de hersenontwikkeling.

Corona-boostervaccins bieden bescherming tegen covid-19, maar mogelijk ook tegen toekomstige coronavirussen die van vleermuizen of schubdieren op mensen kunnen overgaan, stelt onderzoek in het wetenschappelijk tijdschrift Nature.

Van alle grootsteden die het meest kwetsbaar zijn voor hitte, ligt 95% in Azië en in Afrika, blijkt uit een nieuw onderzoek door de Universiteit van Oxford.

Luchtvervuiling kan de genen beïnvloeden die verband houden met de ontwikkeling van sperma. Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek dat deze week is voorgesteld op een Europese bijeenkomst van fertiliteitsartsen.

Van nature voorkomende bacteriën kunnen planten helpen om met een toenemende verzilting van de bodem om te gaan. Wetenschappers hopen op een doorbraak voor boeren over de hele wereld die door de klimaatverandering steeds vaker met zoute grond te maken krijgen.

Pendant sa campagne, Donald Trump a promis de faire des États‑Unis "la capitale mondiale des cryptomonnaies" et de soutenir des actifs comme le bitcoin. Une fois au pouvoir, il a effectivement dérégulé le secteur, mais surtout lancé – ou adossé son image – à ses propres produits dérivés crypto, qui ont largement contribué à l’enrichir personnellement. Le président a enregistré environ 1,2 milliard de dollars de revenus provenant de ses activités dans les cryptomonnaies en 2025, selon un calcul effectué par l’AFP sur la base de documents publiés mardi par le Bureau d’éthique gouvernementale (OGE).

Files d'attente interminables, salles de lecture saturées… Depuis plusieurs jours, la Bibliothèque nationale de France est devenue l'un des rares refuges climatiques gratuits de Paris face à la canicule. Cependant, sa gestion révèle à la fois les inégalités face aux vagues de chaleur et les conséquences durables des politiques d'austérité.

De klimaatopwarming treft lang niet alleen soorten in tropische regio’s, blijkt uit grootschalig onderzoek. In gematigde gebieden verdwijnen ook al volop dier- en plantensoorten omdat het te warm wordt.

Ce coup de pression arrive au lendemain de l’accord formel donné par les pays de l’Union européenne à un accord commercial négocié en 2025 avec les Etats-Unis, qui prévoit un plafonnement à 15 % des taxes prélevées sur les importations européennes.

Extreme hitte vormt een van de meest onderschatte bedreigingen voor de economische ontwikkeling wereldwijd. Vooral vrouwen die dichtbij de armoedegrens leven worden zwaar getroffen, stelt een nieuw rapport dat op de London Climate Action Week is gepresenteerd.

Als we onze eiwitbronnen verbreden naar meer duurzame productie en consumptie, zou dat niet alleen de druk op het milieu verminderen, maar ook de voedselzekerheid ten goede komen, stelt een nieuw rapport van het Europees Milieuagentschap (EEA) glashelder.

Toekomstige voedseltekorten zullen mogelijk niet het gevolg zijn van minder landbouwgrond, maar van een tekort aan arbeidskrachten in de landbouw, zegt een studie in Nature. Onder meer door lage geboortecijfers en de verstedelijking groeit het tekort aan boeren in veel regio’s.

Le 17 juin, après cent dix jours de guerre, Washington et Téhéran ont signé un protocole d’accord pour mettre fin au conflit qui les oppose. Ce document devrait être suivi de négociations sur les sujets qu’il ne règle pas. « Le Monde » le publie dans son intégralité, avec des éléments d’explication.

Pour le nucléaire, les décennies se suivent et ne se ressemblent pas. Il y a dix ans, une thématique centrale des politiques énergétiques de plusieurs pays européens, de l'Espagne à l'Allemagne ou à la Suède, était la fermeture des réacteurs nucléaires vieillissants. Aujourd'hui, la tendance semble s'être inversée. En Allemagne, l'évocation de la remise en service potentielle des trois derniers réacteurs fermés en 2023 a fait récemment débat, se heurtant à de fortes oppositions au sein de la coalition gouvernementale. La Belgique, en revanche, a décidé de sauter le pas, en affirmant son intention de nationaliser son parc nucléaire et de remettre en service des réacteurs qui avaient fait l'objet d'une fermeture que l'on croyait définitive.

Een kleine groep online shoppers is verantwoordelijk voor het merendeel van de milieu-impact van teruggestuurde pakjes, blijkt uit nieuw onderzoek van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) in tien Europese landen.

Kunnen we ervoor zorgen dat de oceaan meer koolstof opneemt dan nu al het geval is? Nieuwe technologie lijkt dat te beloven, maar onderzoekers roepen toch op tot voorzichtigheid.

De prijs van koffie swingt de pan uit, maar boeren in acht van de tien grootste producerende landen moeten het nog altijd zonder leefbaar inkomen stellen, blijkt uit de Koffiebarometer 2026. ‘Zolang de spelregels van de koffiemarkt niet veranderen, blijven miljoenen boeren vastzitten in armoede en komt de toekomst van de hele sector in gevaar.’

Vorig jaar zijn in Europa 603 rivierbarrières ontmanteld. Daardoor kan meer dan 3700 kilometer aan rivieren weer vrij stromen, een record.

Het is nog niet te laat: de mensheid kan de ongelijkheid verminderen, de levensstandaard verbeteren en toch de klimaatverandering onder 2 graden Celsius houden, zegt een groep wetenschappers onder wie de Franse topeconoom Thomas Piketty. Maar dan moet de economie wel fundamenteel anders, te beginnen met veel minder werken.

De bosbranden in 2025 zijn bij de meest verwoestende uit de recente geschiedenis, ook al ging er minder oppervlakte verloren dan gemiddeld. Toch worden natuurbranden steeds extremer en de schade groter, ook op het vlak van mensenlevens, stelt een analyse in Nature.

Strenge bezuinigingen op de gezondheidszorg in Oost-DR Congo dragen bij aan de snelle escalatie van de ebola-uitbraak. Dat zegt het International Rescue Committee, dat verschillende gezondheidscentra in de streek heeft moeten sluiten.

Vorig jaar heeft de elektrische auto recordverkopen geboekt in bijna honderd landen, en dit jaar komt de energiecrisis daar nog bij. Het Internationaal Energieagentschap verwacht dat drie op de tien nieuwe auto’s dit jaar elektrisch zullen zijn.

Considéré comme le « back-office » du monde, le pays voit fleurir des centres de données pour soutenir l’intelligence artificielle, dont l’essor risque de fragiliser les secteurs des centres d’appels et des services clients et administratifs.

Tien jaar na de uit de hand gelopen ebola-epidemie en zes jaar na covid is de wereld nog steeds niet beter voorbereid op een nieuwe pandemie, zegt een internationaal onderzoekspanel. De waarschuwing valt samen met een nieuwe ebola-uitbraak in Afrika.

Op 29 april publiceerden de Copernicus Climate Change Service (C3S) en de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) hun jaarlijkse rapport “European State of the Climate 2025”. Deze gedetailleerde analyse van het Europese klimaat omvat een brede waaier aan klimaatvariabelen, van de jaarlijkse temperatuur, hitte- en koudestress tot zonneschijnduur en bewolking, van bosbranden tot gletsjers en nog veel meer.

Dans un contexte mondial de « polycrises », où les crises se multiplient et s’influencent mutuellement, nous avons développé un processus innovant de veille prospective pour mieux repérer les risques émergents et renforcer la résilience de notre territoire.

Conflict en geweld hebben vorig jaar een recordaantal van 32,3 miljoen mensen in hun eigen land op de vlucht gejaagd. Het is een stijging met 60 procent, en voor het eerst is het aantal ontheemdingen door rampen overtroffen.

+5 à +6 °C au-dessus des normales saisonnières. C’est l’anomalie thermique enregistrée par le Copernicus Marine Service sur certaines zones du bassin méditerranéen en ce printemps 2026. Une vague de chaleur marine s’est enclenchée dès fin avril, avec des anomalies positives supérieures à +3 °C sur l’ensemble du bassin occidental. Mais par endroits, notamment du Golfe du Lion à la mer Ligure, les écarts de température à la moyenne dépassent les +5 °C sur de vastes zones. Ce n’est pas la météo d’un mois de mai. C’est le portrait d’une mer en train de changer d’identité.

Face à l'augmentation des "violences visant les infrastructures, les moyens de transport et le personnel de santé" lors des conflits, les dirigeants de l'Organisation mondiale de la santé, du Comité international de la Croix-Rouge et de Médecins sans frontières dénoncent, dimanche dans une déclaration commune, "un échec de la volonté politique" et lancent un "appel urgent à l'action".

De Belgische milieubeweging reageert geschokt op de onverwachte aankondiging dat de federale regering onderhandelingen zal opstarten met Engie over het nationaliseren van oude kerncentrales. ‘Dit is slecht nieuws voor de energietransitie, het klimaat en de belastingbetaler.’

Europa zal niet ontkomen aan de ernstige gevolgen van de klimaatverandering: ongekende hittegolven, verwoestende bosbranden en een voortdurende afname van de biodiversiteit worden het nieuwe normaal op het continent. Dat is de conclusie van de Europese Staat van het Klimaat 2025.

Industriële visserij met bodemsleepnetten brengt enorme schade toe aan de Europese wateren, blijkt uit onderzoek van National Geographic. De destructieve praktijk aan banden leggen kan de belastingbetaler, het klimaat, maar ook de vissers ten goede komen.

Het aantal sterfgevallen door hitte, toenemende voedselonzekerheid en snellere verspreiding van ziekten stijgt sterk in Europa. Maar er is ook hoop, want Europa heeft de middelen om het roer te keren, stelt grootschalig onderzoek in het medische tijdschrift The Lancet.

Bijna een miljoen Argentijnen hebben een collectief juridisch verzoekschrift ondertekend om gletsjers en omliggende rivieren te beschermen. Een versoepeling van de regels voor mijnbouw door de regering-Milei zal de gletsjers in gevaar brengen, vrezen ze. Ook provincies hebben een rechtszaak aangespannen.

Fytoplankton, de basis van zowat alle leven in de oceaan, bevat steeds minder eiwit en meer vetten en koolhydraten. Dat komt door de opwarming van het zeewater.

Maïs, rijst en cassave leiden tot meer ontbossing dan ‘usual suspects’ als cacao, koffie en rubber. Dit is omstandig aangetoond door Zweedse onderzoekers. De studie bevestigt ook de enorme impact van de vleesproductie.

De toestand in Soedan, dat zijn derde jaar bloedige oorlog ingaat, verslechtert snel. Hulporganisaties slaan alarm over de ‘systematische ontmanteling van essentiële diensten waarop de bevolking vertrouwt, zoals gezondheidszorg, bescherming, voedselzekerheid en basisveiligheid.’

In Patagonië, in het in het uiterste zuiden van Zuid-Amerika, hebben wetenschappers PFAS aangetroffen. De onderzoekers kregen hulp van de lokale pinguïns die nietsvermoedend werden ingezet en via sensoren aan hun pootjes de staat van hun omgeving in kaart hebben gebracht.

De opkomst van het populisme in Europa zo’n tien jaar geleden, had lang niet alleen te maken met migratie. Dagelijkse financiële zorgen en frustratie over het werk waren erg belangrijke factoren, toont onderzoek aan de Universiteit van Cambridge.

Un échantillon de courriels a été mis en ligne par le groupe Handala.

Artificiële intelligentie is in staat om overstromingen nauwkeurig te voorspellen, zelfs in regio’s waar weinig of geen lokale hydrologische gegevens beschikbaar zijn. Dat is goed nieuws voor gemeenschappen die nu vaak in snelheid worden gepakt als rivieren buiten hun oevers treden.