Les Formats courts de l’Observatoire

Vandaag spoelt smeltend gletsjerijs Nepalese dorpen weg. Morgen dreigt datzelfde verdwijnende ijs de watervoorziening van miljarden mensen in gevaar te brengen.

Nog nooit sinds het begin van de metingen in 1979 was het oceaanwater zo warm. Zaterdag haalde het water aan de oppervlakte wereldwijd gemiddeld 21,1 graden Celsius. Dat meldt Copernicus, het Europese programma dat onder andere de temperatuur van de oceaan meet. Daardoor krijgt de oceaan het steeds moeilijker om de planeet te helpen afkoelen, waarschuwt Bart De Smet van het Vlaams Instituut voor de Zee.

Onderzoeksjournalist Yunus Aslan onderzocht wie opdraait voor de miljardenkosten van de PFAS-vervuiling. Terwijl vervuilende bedrijven buiten schot blijven, betaalt de bevolking de rekening via haar waterfactuur, belastingen én gezondheid.

Steden en gemeenten moeten een versnelling hoger schakelen om zich voor te bereiden op klimaatrisico's, zoals zware overstromingen. Daarvoor waarschuwt CERAC, het centrum dat de klimaatrisico's in ons land analyseert, 5 jaar na de waterbom in het oosten van België. Het centrum wijst op 3 grote knelpunten: te weinig personeel en geld, te ingewikkelde instrumenten en een versnipperde bevoegdheidsverdeling.

De tropische gletsjers in het Oegandese Rwenzori-gebergte zijn bijna verdwenen door de klimaatopwarming. Nochtans zijn miljoenen mensen in het droge seizoen afhankelijk van hun smeltwater. Zelfs de god Kithasamba wordt bedreigd in zijn voortbestaan.

Het leven in het Belgische strandwater is in 30 jaar tijd fundamenteel veranderd. Onder meer de grijze garnaal en de strandkrabben gingen fors achteruit. "Ik was zwaar onder de indruk toen ik de eerste keer de data kon inkijken. Niets is nog wat het lijkt. De strandwaterfauna is verarmd, 'verwarmd', vervreemd en verslijmd", zegt Jan Seys van het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ).

20,86 graden: de wereldwijde zeewatertemperatuur heeft een recordwaarde bereikt voor deze tijd van het jaar. Dat meldt de Europese klimaatdienst Copernicus. Dat is slecht nieuws, want warmer zeewater kan leiden tot meer weerextremen, en het zeeleven onder water ondervindt - net als wij op het land - een grote impact. Ook de Belgische Noordzee is veel warmer dan normaal.

Current energy projections often envision an expansion of nuclear capacities to decarbonize future energy systems. However, this contrasts with the historic and current status of the nuclear industry, marked by techno-economic challenges for both light-water and non-light-water reactor technologies. Regardless, projections of strong nuclear growth have persisted since the 1970s. This paper investigates the “nuclear energy paradox” which shows the recurring divergence between historical projections and actual developments. A data compilation of long-term energy projections from international organizations such as the IAEA and the IEA as well as energy system models like GCAM and MESSAGE, as used in the IPCC, reveal a recurring pattern of high-growth projections for nuclear power. Such projections often rest on techno-economic assumptions such as substantial cost reductions. We propose the concept of nuclear imaginaries to show that these assumptions are embedded into techno-economic visions of nuclear power de

De Amerikaanse cleantechgroep LanzaTech wil 500 miljoen euro investeren in een fabriek voor duurzame vliegtuigbrandstof in de Gentse haven. Het gaat om de eerste commerciële installatie in Europa die op grote schaal synthetische kerosine produceert. Maar wat is dat? "Dat is niet meer dan luchtvaartbrandstof dat volledig gemaakt wordt van volledige duurzame grondstoffen, van groene waterstof en afgevangen CO2", zegt Vincent De Haes, luchtvaartexpert bij Transport & Environment.

De kurkdroge aprilmaand heeft zijn sporen achtergelaten op onze grondwatervoorraad. Op 62 procent van de meetlocaties staat het grondwaterpeil laag tot zeer laag, vooral in Oost- en West-Vlaanderen en de Kempen. Alle regen is welkom, al is spaarzaam zijn met water ook een goed idee.

Fytoplankton, de basis van zowat alle leven in de oceaan, bevat steeds minder eiwit en meer vetten en koolhydraten. Dat komt door de opwarming van het zeewater.

Op de Noordpool probeert een Nederlandse start-up om het poolijs dikker te maken met behulp van pompen die zeewater opspuiten tijdens de winter. Kan dit werken? En kunnen we er de klimaatverandering op een of andere manier mee helpen stoppen? De meeste wetenschappers zijn tegen, maar de initiatiefnemers vinden dat we elke optie moeten onderzoeken nu de klimaatcrisis steeds groter wordt. "Wij zijn hier ook maar ingestapt als bezorgde burgers".

According to the Associated Press, the Trump administration last week proposed a set of rollbacks that would decimate the country’s waterways. Legally, Trump can’t just undo the Biden-era rules on a whim. Instead, his EPA has started work on a convoluted workaround, which includes state-level enforcement delays and revisions to the original regulations.

Jeudi 26 mars, le parquet a requis la peine maximale contre Nestlé Waters, jugé pour avoir maintenu des montagnes de déchets près de Vittel, dans les Vosges. Le délibéré sera rendu le 27 mai.

Alors que le géant de l’eau minérale est poursuivi pour avoir laissé se décomposer des milliers de bouteilles en plastique autour de ses sites d'embouteillage dans les Vosges, plusieurs pièces cruciales ont été invalidées par le tribunal, lundi.

Le procès de Nestlé Waters concernant une pollution liée à des décharges illégales de plastiques dans les Vosges s'ouvrait ce lundi 23 mars devant la chambre correctionnelle du tribunal de Nancy. Un vice de forme a conduit le président du tribunal à prononcer l'annulation des résultats d'analyses du laboratoire mandaté par le parquet. Un coup dur pour les parties civiles.

Most research on “forever chemicals” focuses on how best to remove them from the environment. But solutions to tricky problems often emerge from the most unexpected of places—as demonstrated by a new study that instead redirects the pollutants into becoming tools for extracting precious lithium. In a recent Nature Water study, a team led by Rice University researchers describes a novel way to use spent perfluoroalkyl and polyfluoroalkyl substances, or PFAS, to recover lithium from high-salinity brine pools. The team tapped into the fluorine content inside PFAS leftovers, using it to attract lithium from briny water. Remarkably, the team was able to collect lithium fluoride at 99% purity and confirmed that the sample was pure enough to boost the stability and performance of lithium-ion batteries.

Residents report terror of smoke-filled city, from potentially toxic rain, air and water to food scarcity and difficulty of escape

De wereldwijde opwarming van de oceanen kan de hoeveelheid beschikbare vis met 19,8% doen afnemen. Dat toont een nieuwe studie in het wetenschappelijk tijdschrift Nature aan.

The Gulf Stream is part of the Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC). The AMOC is a tipping element and may collapse under changing forcing. However, the role of the Gulf Stream in such a tipping event is unknown. Here, we investigate the link between the AMOC and Gulf Stream using a high-resolution (0. 1°) stand-alone ocean simulation, in which the AMOC collapses under a slowly-increasing freshwater forcing. AMOC weakening gradually shifts the Gulf Stream near Cape Hatteras northward, followed by an abrupt northward displacement of 219 km within 2 years. This rapid shift occurs a few decades before the simulated AMOC collapse. Satellite altimetry shows a significant (1993–2024, p < 0.05) northward Gulf Stream trend near Cape Hatteras, which is also confirmed in subsurface temperature observations (1965–2024, p < 0.01). These findings provide indirect evidence for present-day AMOC weakening and demonstrate that abrupt Gulf Stream shifts can serve as early warning indicator for AMOC tipping.

Even as weather extremes worsen, the voices calling for the rolling back of environmental rules have grown louder and more influential

Vandaag rijden er amper personenwagens op waterstof over onze wegen. Ooit, een jaar of 15 geleden, leek de toekomst de waterstofwagen toe te lachen. Ook in de Europese plannen om de uitstoot van de transportsector te vergroenen, lijkt er amper nog rekening mee gehouden te worden. Hoe zou het nog zijn met de waterstofwagen?

Spanje en Portugal krijgen al een paar dagen af te rekenen met bijzonder slecht weer en beterschap is niet meteen in zicht. In de Spaanse regio Andalusië is code rood afgekondigd voor zware regenval. In Portugal is een dode gevallen en geldt code oranje voor de hele kustlijn. Het slechte weer wordt veroorzaakt door de zuidelijke ligging van de straalstroom. Tegelijk zit het weer in Europa al een hele tijd geblokkeerd: met heel koud weer boven het noordoosten van Europa.

The world has entered an era of “global water bankruptcy” that is harming billions of people, a UN report has declared. The overuse and pollution of water must be tackled urgently, the report’s lead author said, because no one knew when the whole system could collapse, with implications for peace and social cohesion. All life depends on water but the report found many societies had long been using water faster than it could be replenished annually in rivers and soils, as well as over-exploiting or destroying long-term stores of water in aquifers and wetlands.

Kunstmatige intelligentie heeft een forse ecologische voetafdruk. Onderzoeker Alex de Vries-Gao van de Vrije Universiteit Amsterdam becijferde dat AI-systemen in 2025 tussen 33 en 80 miljoen ton CO2 hebben uitgestoten. Het waterverbruik is nog buitensporiger.

Like living beyond your financial means, using more water than nature can replenish can have catastrophic results.

Flagship report calls for fundamental reset of global water agenda as irreversible damage pushes many basins beyond recovery

“Water crisis” has become the default label for almost any episode of water stress, from short-lived droughts to decades-long overuse of rivers and aquifers. Yet in many regions of the world, water problems no longer resemble a crisis in the conventional sense. They represent a post-crisis failure state in which human–water systems have exceeded their hydrological carrying capacities, and societies have spent beyond their sustainable hydrological budgets for so long that critical water assets are depleted, some ecosystem damages are irreversible on human time scales, and a return to “normal” is infeasible even with prohibitive economic, social, and environmental costs.

Satellite analysis warns that widespread land subsidence threatens 1.6 billion people by 2040, with 86% of the at-risk population concentrated in Asia

Selon les informations du « Monde », Nestlé Waters est assigné devant le tribunal de Nanterre par son concurrent qui demande le retrait du marché des eaux Perrier, Vittel, Contrex et Hépar.

De beschikbaarheid van water is in tien jaar tijd met 7 procent gedaald per wereldbewoner. Dat blijkt uit cijfers van de Verenigde Naties.

Robin Verachtert is beleidsmedewerker Water bij Natuurpunt. Hij schrijft deze opinie in naam van de Watercoalitie, een samenwerkingsverband van Bond Beter Leefmilieu, BOS+, Breekijzer, Coördinatie Zenne, Dokano, GoodPlanet, Join For Water, Limburgse Milieukoepel, Natuurpunt, Natuur.koepel, Valk, Velt, Waterland en West-Vlaamse Milieufederatie.

PFAS duiken op in het bloed van kopstukken van ziekenfondsen, vervuilende fabrieken stellen omwonenden bloot én in 1 op de 4 Vlaamse kranen zijn te hoge PFAS-waarden gevonden. Allemaal nieuws van de voorbije week, en toch blijft de Vlaamse regering zich verschuilen achter uitstelgedrag.

De opwarming van het zeewater en de hevige regenval als gevolg van de klimaatverandering kunnen worden aangeduid als oorzaken van de dodelijke overstromingen in Azië, zeggen wetenschappers.

Het burgercollectief DARKWATER3M verdedigt de belangen van buurtbewoners rond de vervuilende 3M-fabriek in Zwijndrecht. Het collectief trekt politiek aan de alarmbel. De kern van hun boodschap is eenvoudig: wie vervuiling veroorzaakt, mag zich niet kunnen verschuilen achter juridische achterpoortjes en politieke traagheid.

Exclusive: UCL scientists find large swathes of southern Europe are drying up, with ‘far-reaching’ implications

Chili kampt al vijftien jaar met een megadroogte die de gletsjers in het land onder zware druk zet. Wetenschappers adviseren de overheid om werk te maken van beter waterbeheer.

Delegates made minimal headway on timetable for replacing oil and gas or on firm commitments to reducing carbon emissions

In Gaza is het milieu na 2 jaar oorlog zo vervuild en vernietigd dat landbouw amper nog mogelijk is. Akkers zijn beschadigd of vernield, de bodem en het water zijn verontreinigd met chemicaliën en zware metalen en hele ecosystemen zijn verwoest. Dat bedreigt het voortbestaan van mens en dier in Gaza, waarschuwen verschillende onderzoeksinstellingen en organisaties.

It looked like snow under water: white, endless, and still. The reef, my friend Lisbeth said, was “the most beautiful thing she’d ever seen.” For a second, I almost agreed. Then, I stared at it for a long time before replying. She wasn’t wrong about its beauty. But she was also showing me death. Bleached coral isn’t a kind of coral. It’s the moment just after the funeral, what’s left when life is gone. A cathedral of bone-white skeletons stretching over an empire of calcified death. From above, it glows like marble. Up close, it’s a graveyard.

De temperatuur van het zeewater is nu zo warm dat koralen op grote schaal afsterven. Daarmee heeft de wereld een eerste ‘omslagpunt bereikt’, waarschuwen 160 klimaatwetenschappers in een gezamenlijk rapport.

Unless global heating is reduced to 1.2C ‘as fast as possible’, warm water coral reefs will not remain ‘at any meaningful scale’, a report by 160 scientists from 23 countries warns

Tienduizenden mensen komen 5 oktober de straat op voor een nieuwe klimaatmars. Hun boodschap is duidelijk: we hebben geen tijd meer voor halve maatregelen, de energietransitie moet nú écht gebeuren. Daarin kan waterstof een sleutelrol spelen, als we eindelijk durven breken met de logica van de markt.

De regenval en de verdeling van de regen is in 2024 onregelmatiger en extremer geworden. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de WMO, de VN-klimaatdienst. 60 procent van alle rivieren wereldwijd had daardoor ofwel een te hoog, ofwel een te laag waterpeil. De ene regio kreeg te maken met droogte, de andere met zware overstromingen door een verstoorde waterkringloop, een gevolg van de klimaatverstoring.

Groene daken maken steden koeler en groener, en vangen regenwater op. Om ook nog de biodiversiteit echt te boosten, moet een groendak meer zijn dan een dun laagje sedum.

La Californie, confrontée à des sécheresses répétées et à une demande en eau potable toujours croissante, explore des solutions innovantes pour sécuriser son approvisionnement. Water Farm 1 (WF1) est un projet inédit de dessalement sous-marin qui pourrait transformer l’eau de l’océan Pacifique en eau potable pour des dizaines de milliers de résidents. Cette initiative illustre la manière dont la technologie peut offrir des réponses concrètes aux défis climatiques tout en minimisant les impacts environnementaux.

Tijdens de mariene hittegolven van 2023 heeft de wereldoceaan zo'n 10 procent minder CO2 opgenomen - bijna een miljard ton - dan normaal gezien te verwachten was, bijna de helft van de jaarlijkse uitstoot van de hele Europese Unie. Het is geen goed nieuws in tijden van een opwarmende planeet en opwarmend zeewater, maar er is een lichtpuntje: de daling is kleiner dan gevreesd, zo blijkt uit een nieuwe internationale studie waaraan ook het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) meewerkte.

Several, more recent global warming projections in the coupled model intercomparison project 6 contain extensions beyond year 2100–2300/2500. The Atlantic meridional overturning circulation (AMOC) in these projections shows transitions to extremely weak overturning below the surface mixed layer (<6 Sv; 1 Sv = 106 m3 s−1) in all models forced by a high-emission (SSP585) scenario and sometimes also forced by an intermediate- (SSP245) and low-emission (SSP126) scenario. These extremely weak overturning states are characterised by a shallow maximum overturning at depths less than 200 m and a shutdown of the circulation associated with North Atlantic deep water formation. Northward Atlantic heat transport at 26°N decreases to 20%–40% of the current observed value. Heat release to the atmosphere north of 45°N weakens to less than 20% of its present-day value and in some models completely vanishes, leading to strong cooling in the subpolar North Atlantic and Northwest Europe. In all cases, these transitions to a

Waterzuiveringsinstallaties zijn niet aangepast om bepaalde farmaceutische residuen af te breken. Wij consumenten kunnen ons steentje bijdragen door vervallen geneesmiddelen niet in de vuilnisbak te kieperen, maar naar de apotheek te brengen.

The Atlantic meridional overturning circulation (AMOC) is an important tipping element in the climate system. There is a large uncertainty whether the AMOC will start to collapse during the century under future climate change, as this requires long climate model simulations which are not always available. Here, we analyze targeted climate model simulations done with the Community Earth System Model (CESM) with the aim to develop a physics-based indicator for the onset of an AMOC tipping event. This indicator is diagnosed from the surface buoyancy fluxes over the North Atlantic Ocean and is performing successfully under quasi-equilibrium freshwater forcing, freshwater pulse forcing, climate change scenarios, and for different climate models. An analysis consisting of 25 different climate models shows that the AMOC could begin to collapse by 2063 (from 2026 to 2095, to percentiles) under an intermediate emission scenario (SSP2-4.5), or by 2055 (from 2023 to 2076, to percentiles) under a high-end emission scenar