Jean Jouzel

Vandaag, 30 juli, is Earth Overshoot Day: de mensheid heeft al alle ecologische hulpbronnen en ecosysteemdiensten opgebruikt die de aarde in één jaar tijd duurzaam kan leveren. De uitputting is zichtbaar in de vorm van verdere ontbossing, bodemerosie, verlies aan biodiversiteit en ophoping van CO₂2, zegt het Wereldnatuurfonds.

"Vooral de oudste bostypes hebben eerder honderden dan tientallen jaren nodig om te herstellen." Dat zegt bosbeleidsexpert Pieter Van de Sype over de natuurbrand die sinds zondag woedt in Fontainebleau, nabij Parijs. Het door Unesco-erkende bos van liefst 25.000 hectare groot - of zo'n 36.000 voetbalvelden - staat bekend om zijn uitzonderlijke biodiversiteit.

Europa zal niet ontkomen aan de ernstige gevolgen van de klimaatverandering: ongekende hittegolven, verwoestende bosbranden en een voortdurende afname van de biodiversiteit worden het nieuwe normaal op het continent. Dat is de conclusie van de Europese Staat van het Klimaat 2025.

De wolf kan een heleboel belangrijke functies vervullen in een gezond ecosysteem. Hij helpt de wildpopulaties beheren, ziektes bestrijden, bossen herstellen en bezorgt aaseters voedsel. Al is het nog niet altijd duidelijk op welke schaal dat ook voor ons land geldt. Maar misschien hoeft de wolf ook helemaal geen nut te hebben?

Mangrovebossen langs de Amerikaanse kust breiden zich uit naar het noorden, blijkt uit onderzoek van de VUB. Het toont aan dat de klimaatverandering de kusten al aan het veranderen is, met gevolgen voor biodiversiteit, CO2-opslag en kustbescherming.

Bosbehoud wordt een van de hoofdthema’s van de 30ste klimaattop van de Verenigde Naties in Brazilië, die op 10 november start. De grote regenwouden zijn de longen van de wereld. Het zijn de grootste mondiale koelsystemen en waterpompen, om nog maar te zwijgen over hun belang voor de biodiversiteit. Hoe beschermen we deze mondiale ecosystemen en zorgen we tegelijk voor meer welvaart voor de lokale bevolkingen?

Er woedt een enorme natuurbrand in een van de grootste nationale parken van Afrika. Al meer dan een derde van nationaal park Etosha, in Namibië, is in vlammen opgegaan. Intussen zijn meer dan 500 militairen ingezet om de brand te blussen. "De brand vormt een aanzienlijke bedreiging voor de biodiversiteit en de dieren", meldt Lucia Witbooi, vicepresident van Namibië.

Groene daken maken steden koeler en groener, en vangen regenwater op. Om ook nog de biodiversiteit echt te boosten, moet een groendak meer zijn dan een dun laagje sedum.

Het Belgisch deel van de Noordzee is bijna 3500 km² groot en herbergt 2100 soorten planten en dieren. Toch gaat het er niet goed met de biodiversiteit: monitoring toont dat ze achteruitgaat. Daar komt bij dat de Noordzee een toplocatie is voor offshore windenergie. ‘Het goede nieuws is dat we die windparken natuurinclusief kunnen bouwen’, onderstreept Sarah Vanden Eede, Ocean Policy Officer bij WWF.

In een zomerreeks met vier bijzondere denkers mocht De Denker der Nederlanden natuurlijk niet ontbreken. Restaurant Samenloop dekte de tafel, en David Van Reybrouck vulde de borden, de glazen en de uren met zijn driegangenmenu van wereld en aarde, de mens en al het levende, macht en tegenkracht.