Jean-Marc Jancovici

Terwijl de meeste mensen net hun goede voornemens formuleren, hebben de allerrijksten de planeet dit jaar al maximaal belast. Een nieuw rapport van Oxfam onthult de schokkende realiteit van een kleine elite die onze collectieve toekomst in snel tempo opbrandt.

Terwijl de temperaturen ver onder het vriespunt duiken, strijden duizenden mensen op de Brusselse straten voor hun leven. Ondanks de tijdelijke noodmaatregelen van de overheid blijft het structurele tekort aan opvangplaatsen een menselijke schande.

De Verenigde Staten hebben met een gewaagde militaire actie de Venezolaanse president Maduro gekidnapt. Toch hebben ze Venezuela niet onder controle. Een analyse van een riskant spel dat kan escaleren.

De Vlaamse regering werkt in stilte aan een versoepeling van de regels voor wapenhandel. Vredesactie waarschuwt dat Vlaanderen zo nog dieper dreigt weg te zakken in de medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden.

Het burgercollectief DARKWATER3M verdedigt de belangen van buurtbewoners rond de vervuilende 3M-fabriek in Zwijndrecht. Het collectief trekt politiek aan de alarmbel. De kern van hun boodschap is eenvoudig: wie vervuiling veroorzaakt, mag zich niet kunnen verschuilen achter juridische achterpoortjes en politieke traagheid.

Bij een steekproef in verschillende Europese landen zijn er TFA aangetroffen in graanproducten zoals brood, koekjes en speculaas. TFA is de kleinste variant van de forever chemical PFAS. De actiegroep Pesticide Action Network (PAN), die de testen liet uitvoeren, roept de overheid op om breder te meten naar TFA-resten in voedsel, en vraagt dat PFAS-bevattende pesticiden uitgedoofd worden.

Als zorgverleners afwezig zijn, dan stuikt het zorgsysteem in elkaar. Dat begrijpt iedereen. We moeten onszelf dan ook niets wijsmaken. Als politici afwezig zijn op de klimaattop en klimaatactie, stuikt ons ecosysteem ook in elkaar. Je kan geen zorg dragen voor de aarde, als je niet komt opdagen.

Met de klimaatconferentie in Belém in zicht bereikte de EU eindelijk een akkoord over haar uitstootdoel voor 2040. Maar België onthield zich opnieuw. Joanna Wils en Caroline Herman, VN-jongerenvertegenwoordigers voor duurzame ontwikkeling bij de Vlaamse Jeugdraad, vragen zich af waarom ons land halsstarrig afzijdig blijft in een tijd waarin klimaatactie dringender is dan ooit.

Wat heeft 89,9% van de Belgen met elkaar gemeen? Ze eisen meer klimaatactie van de Belgische overheid. Wie schuilt precies achter dat percentage? MO* zocht het uit.

China kan als wereldleider stellen dat het meer investeert in klimaatactie dan in wapens, en zo meer voor de wereld ‘zorgt’ dan het Westen, schrijft John Vandaele.

Wat doorgaat voor de 'klimaatactie' van de EU-Commissie is een Trojaans paard volledig ten bate van de privésector. De EU breekt daarmee al haar klimaatbeloften. Ze garandeert maximale winsten voor de privésector met Europees belastinggeld als waarborg, zonder openbare controle en vooral, zonder enige positieve klimaatimpact, volgens een onderzoek van SOMO.

Het Internationaal Gerechtshof heeft een revolutionaire uitspraak gedaan: landen kunnen juridisch vervolgd worden voor het niet halen van hun klimaatdoelen. Dit betekent dat de grootste historische vervuilers nu het risico lopen op forse schadeclaims, en dat er een nieuwe, keiharde stok achter de deur is voor klimaatactie.

Slechts één land ter wereld produceert genoeg voedsel om zijn bevolking volledig te voeden volgens moderne voedingsrichtlijnen: het Zuid-Amerikaanse Guyana. Dat blijkt uit een grootschalige analyse van de productiecapaciteit van 186 landen, gepubliceerd in het toonaangevende tijdschrift Nature Food. De studie, geleid door onderzoekers van de Universiteit van Göttingen, toont aan dat de meeste landen ver achterblijven in het realiseren van een gezond voedingspatroon op basis van eigen productie.

Toen asbest in 1998 verboden werd, zat het levensgevaarlijke goedje al in alle hoeken en kieren van onze samenleving. Regering en producenten zijn nog steeds verwikkeld in een gevecht om de morele en financiële verantwoordelijkheid vast te pinnen. De parallellen met de huidige PFAS-crisis zijn duidelijk, maar overheden en bedrijven lijken exact dezelfde fouten te maken. De dringendste keuze is glashelder: de PFAS-kraan moet zo snel mogelijk dicht.

Onderzoek en rechtspraak bewijzen dat het systeem van CO2-compensatie (ETS) faalt. Twee door de industrie gesteunde rapporten beweren dat die ruilhandel de bedrijven helpt om koolstofvrij te worden. SOMO en Data Desk vonden acht systemische fouten in deze rapporten: “Dit is niet alleen slecht onderzoek, het is gevaarlijke afleiding”.

Anuna De Wever werd bekend als initiatiefneemster van de scholierenactie “Spijbelen voor het klimaat” en de jongerenklimaatmarsen in 2019 en als woordvoerster van “Youth for Climate”. Daarmee volgde ze samen met Kyra Gantois en de Waalse Adelaïde Charlier het voorbeeld van de internationale bewegingen “School Strikes 4 Climate” en “Fridays for Future”, in gang gezet door de Zweedse activiste Greta Thunberg.

Anuna De Wever werd bekend als initiatiefneemster van de scholierenactie “Spijbelen voor het klimaat” en de jongerenklimaatmarsen in 2019 en als woordvoerster van “Youth for Climate”. Daarmee volgde ze samen met Kyra Gantois en de Waalse Adelaïde Charlier het voorbeeld van de internationale bewegingen “School Strikes 4 Climate” en “Fridays for Future”, in gang gezet door de Zweedse activiste Greta Thunberg.

Zo'n 700 deelnemers blokkeerden afgelopen weekend zo’n 30 uur lang de activiteiten van TotalEnergies in de Antwerpse haven. “De actie was een groot succes. We hebben onze stem dit weekend luid en duidelijk kunnen laten horen. TotalEnergies kon niet om ons heen,” aldus Eveline, woordvoerder van Code Rood.

Ontwrichtend klimaatprotest kan wel degelijk de steun voor de meer gematigde klimaatbeweging vergroten. Dat stellen onderzoekers vast na het monitoren van een dagenlange snelwegblokkade van Just Stop Oil in Londen.

Belgische klimaatactivisten, onder wie Wouter Mouton en Marjolein Moreaux die net is vrijgelaten uit een Oegandese cel, meldden zich deze week op het Brusselse hoofdkantoor van TotalEnergies. Ze werden vergezeld door Oegandese activisten via videoverbinding. Ze vroegen om een onderhoud met de CEO van het bedrijf over de destructieve lokale gevolgen van het East African Crude Oil Pipeline-project (EACOP).