Jean-Marc Jancovici

Enkele weken geleden rapporteerde Eos dat verbleekte koralen kunnen herstellen door probiotica. Amerikaanse onderzoekers toonden nu ook aan dat verbleekte koralen de nuttige zoöxanthellen kunnen overkrijgen door contact met gezonde koralen van dezelfde genetische afstamming. Het herstel gaat heel snel, soms moeten de korallen maar drie dagen met elkaar in contact staan om zelf verder te herstellen.

Bij de eerste zware hittegolf in juni en juli stierven meer dan 2.000 mensen meer dan verwacht. Onder hen ook veel jonge mannen. Zelfs de modellen van Sciensano kunnen die enorme piek in overlijdens nog altijd niet goed verklaren.

De afgelopen weken werden Vlaanderen en grote delen van West-Europa getroffen door een langdurige periode van warmte en droogte, met ingrijpende gevolgen voor mens en natuur. Lage waterstanden, mislukte oogsten, hittestress, oversterfte en natuurbranden maakten duidelijk dat mooi zomerweer ook een keerzijde heeft. Hydroloog Patrick Willems en doctoraatsonderzoeker Laurens Breugelmans van de KU Leuven trekken vijf lessen voor de toekomst.

Duitse onderzoekers becijferden met hoeveel bosbranden Europa in de toekomst te maken kan krijgen – en wat het effect is van een verhoogde weerbaarheid.

Hitte en droogte verhogen het risico op bosbranden, maar zijn niet de enige factoren die bepalen hoe kwetsbaar een bos is.

Jean-Pascal van Ypersele, misschien wel de meest vooraanstaande klimaatwetenschapper van ons land, laakt het volgens hem ontoereikende klimaatbeleid. Dat heeft er mee toe geleid dat er in België deze zomer al 2.000 hittedoden vielen, zegt hij. "Politici kunnen niet zeggen dat ze niet wisten wat hen te doen stond."

Cruiseschepen stoten heel wat fijn stof uit, ook als ze aangemeerd liggen in havens. Die uiterst kleine stofdeeltjes bevatten metalen, en verzwakken de verdediging van longcellen tegen virale infecties.

Kunnen we met een ongeziene klimaatingreep aan El Niño sleutelen en de gevolgen ervan indijken? Een groep Amerikaanse wetenschappers denkt van wel. Ze komen op de proppen met een staaltje ‘klimaatengineering’.

Hagel kan grote schade veroorzaken, vooral aan landbouwgewassen. Voorspellen of het zal hagelen is erg moeilijk, omdat het van veel verschillende factoren afhangt. Toch legden Australische onderzoekers alle kennis bij elkaar om in kaart te brengen hoe de klimaatopwarming hagel beïnvloedt.

Het KMI start het project 'Tales of Future Weather', dat klimaatwetenschap omzet naar concrete scenario’s van extreem weer zoals hitte, droogte en hevige neerslag. Zo worden de gevolgen van klimaatverandering tastbaar en kunnen we ons beter voorbereiden. Het project benadrukt dat burgers zelfredzamer moeten worden. "Er komt heel wat op ons af."

Kunnen we ervoor zorgen dat de oceaan meer koolstof opneemt dan nu al het geval is? Nieuwe technologie lijkt dat te beloven, maar onderzoekers roepen toch op tot voorzichtigheid.

Hoopvol nieuws uit de natuur: mangrovebossen, jarenlang gezien als een van de meest bedreigde kustecosystemen, vertonen wereldwijd tekenen van herstel. Onderzoek toont aan dat hun totale oppervlakte niet langer afneemt, maar weer toeneemt.

Een nieuwe El Niño komt eraan en hij belooft stevig te worden. Wetenschappers waarschuwen voor extreme droogtes, hevige overstromingen en een recordwarme wereldtemperatuur. Maar achter die waarschuwingen schuilt een fundamentelere vraag: maakt klimaatverandering de effecten van El Niño heviger?

Sommige biologen noemen Posidonia oceanica de superplant van de Middellandse Zee. Het beschermt kusten tegen erosie, biedt een kraamkamer voor talloze mariene soorten en slaat veel koolstof op. Sinds de jaren 1960 krimpt het areaal. In Griekse wateren probeert men het tij te keren.

Fytoplankton, de basis van zowat alle leven in de oceaan, bevat steeds minder eiwit en meer vetten en koolhydraten. Dat komt door de opwarming van het zeewater.

Koffieplanten zijn kieskeurig wat betreft temperatuur en neerslag, en ze houden van een vast ritme. Klimaatverandering veroorzaakt dan ook slechte oogsten en dus hoge prijzen in de koffiewereld. Deskundigen zoeken daarom naar nieuwe variëteiten die tegen een stootje kunnen en toch een goede smaak hebben.

Of het nu gaat over pandemieën, aardbevingen of de nefaste gevolgen van opwarming: met wetenschap en technologie kunnen we ons voorbereiden op rampspoed.

Plastic deeltjes zitten overal, ook in de lucht die we inademen. Een groot deel ervan blijkt afkomstig van slijtage aan autobanden. Maar de precieze gevolgen voor onze gezondheid van al dat atmosferisch plastic blijven onduidelijk.

Investeringen in de veeteelt dreigen economisch waardeloos te worden wanneer de consumptie van dierlijke producten echt begint te dalen. Als er tot die tijd lustig verder geïnvesteerd wordt, dreigen miljarden euro's verloren te gaan. Dat blijkt uit een toonaangevende nieuwe studie.

43% van de Vlamingen is een gewoontegebruiker van AI geworden. Nooit eerder won een nieuwe digitale technologie zo snel aan terrein. Tegelijkertijd daalt het enthousiasme over AI.