➔ 
filtre:
klimaatverandering
2026
De koningspinguïns rond de Zuidpool slagen er wonderwel in om zich aan te passen aan de gevolgen van de klimaatverandering. Ze broeden vandaag 19 dagen vroeger dan een kwarteeuw geleden. Bovendien overleeft de helft meer jongen. Toch blijft de vraag hoe lang ze zich kunnen blijven aanpassen.
De klimaatverandering gaat steeds sneller. De voorbije 10 jaar warmde ons klimaat op met 0,35 graden Celsius, terwijl dat voordien nog 0,2 graden per decennium was. Dat ontdekten onderzoekers die de kortetermijngevolgen van weerfenomenen, vulkaanuitbarstingen en zonnestraling op de temperatuur wegfilterden. Dat komt, ironisch genoeg, onder andere door onze inspanningen om de industrie en het verkeer properder te maken.
Klimaatverandering is veel meer dan een ecologisch vraagstuk; het is een ‘threat multiplier’ die de wereldorde op scherp zet, zegt klimaatgeneraal Tom Middendorp in een gezamenlijke podcast Mastering Transitions van nlmtd en Change Inc.
Volgens een Duitse studie kan het geschikte grasland voor runderen, schapen en geiten deze eeuw met 36 tot 50% krimpen door de klimaatverandering. Dat heeft gevolgen voor tientallen miljoenen veetelers en meer dan een miljard dieren.
China lijkt erin geslaagd om een van de meest onherbergzame woestijngebieden in te dammen door een massaal aanplantingsprogramma. Volgens een nieuwe studie slaat het gebied nu meer CO2 op dan het afgeeft, wat goed nieuws is in de strijd tegen de klimaatverandering.
Het Olympisch Comité overweegt de Winterspelen en de Paralympische Spelen een maand vroeger te organiseren. Door de klimaatverandering zijn geschikte omstandigheden voor wintersport in februari en maart immers steeds minder gegarandeerd. Volgens het IOC zouden er in 2040 nog slechts 10 gastlanden in aanmerking komen. Waar natuurlijke sneeuw steeds minder vanzelfsprekend is, kan kunstsneeuw een oplossing brengen, maar ook dat heeft zijn limieten.
De economische modellen die gebruikt worden door overheden, pensioenfondsen en centrale banken onderschatten de snel groeiende risico’s van de klimaatverandering, waarschuwen Britse economen. Ze zijn gebaseerd op aannames die niet langer kloppen naarmate de wereld warmer en extremer wordt.
Verschillende pinguïnsoorten op Antarctica broeden steeds vroeger. Dat blijkt uit onderzoek van de Penguin Watch van de Oxford-universiteit, die de pinguïns gedurende 10 jaar observeerde. Experts vrezen dat 3 pinguïnsoorten daardoor op lange termijn met uitsterven bedreigd zijn.
In 2025 hebben zowel China als India minder elektriciteit opgewekt uit steenkool dan het jaar ervoor. Het is 52 jaar geleden dat dat in beide landen tegelijk gebeurt. Als die trend aanhoudt, kan dat een belangrijk keerpunt zijn in de strijd tegen de klimaatverandering. Steenkool is de energiebron met de hoogste CO2-uitstoot. China is momenteel de grootste uitstoter van broeikasgassen ter wereld, India staat op de derde plaats.
Mangrovebossen langs de Amerikaanse kust breiden zich uit naar het noorden, blijkt uit onderzoek van de VUB. Het toont aan dat de klimaatverandering de kusten al aan het veranderen is, met gevolgen voor biodiversiteit, CO2-opslag en kustbescherming.
In dit interview met Tine Hens, historicus en klimaatjournalist, vertelt ze ons over haar nieuwe boek en tentoonstelling 'Archief van Mogelijk Verlies'. In dit werk archiveert ze planten, dieren en natuurfenomenen die we dreigen te verliezen door menselijke activiteiten en klimaatverandering.
2025
De opwarming van het zeewater en de hevige regenval als gevolg van de klimaatverandering kunnen worden aangeduid als oorzaken van de dodelijke overstromingen in Azië, zeggen wetenschappers.
Géén stappenplan om het gebruik van fossiele brandstoffen af te bouwen, en geen stappenplan tegen ontbossing. Wél meer geld voor kwetsbare landen om zich beter te wapenen tegen de gevolgen van de klimaatverandering. Er klonk applaus toen de slotverklaring van de 30e VN-klimaatconferentie werd aangenomen, want COP30 is dan toch afgesloten met een akkoord. Maar er is ook veel ontgoocheling, want het slotakkoord is al bij al zwak. Dit staat er (niet) in.
Tijdens hittegolven neemt het aantal mensen met obstructieve slaapapneu toe, net als de ernst van hun ademhalingspauzes.
Windsnelheden tot 300 km/u, mogelijk evenveel regen als in een heel jaar in België en een vloedgolf tot 4 meter hoog vanuit de zee: orkaan Melissa heeft net Jamaica bereikt als een orkaan van de hoogste categorie 5. De gevolgen voor Jamaica zullen sowieso desastreus zijn. Hoe uitzonderlijk is Melissa, en wat is het verband met de klimaatverandering? "Het is nog maar het 2e jaar ooit met 3 orkanen van categorie 5."
Wat heeft 89,9% van de Belgen met elkaar gemeen? Ze eisen meer klimaatactie van de Belgische overheid. Wie schuilt precies achter dat percentage? MO* zocht het uit.
De federale overheid slaagt er niet in haar gebouwen snel genoeg te renoveren en haalt zo de eigen klimaatdoelstellingen niet. Daarvoor waarschuwt de dienst Klimaatverandering van de FOD Volksgezondheid. Vooral de Regie der Gebouwen schiet tekort, maar ook Defensie zit niet op schema. Wat is er aan de hand?
Hoe gebruiken we het beschikbare land in onze eigen regio, en welke impact heeft dat elders? Die vraag is van cruciaal belang voor onze voedselvoorziening, armoedebestrijding, natuurbehoud en de strijd tegen klimaatverandering. Maar helaas bestaan er veel misverstanden over landgebruik.
Door de klimaatverandering zijn de Zwitserse gletsjers de voorbije 10 jaar een kwart van hun volume verloren. Bovendien versnelt het smelten. Dit jaar alleen al zijn ze met 3 procent gekrompen, door een gebrek aan sneeuw de voorbije winter en hittegolven in juni en augustus. Tegen het einde van deze eeuw dreigen zo goed als alle Zwitserse gletsjers helemaal verdwenen te zijn.
De Belgische klimaatkosten kunnen tegen 2050 oplopen tot 4 à 8,5 miljard euro per jaar. Tenminste, als er geen verdere maatregelen uitgerold worden om de impact van regen, stormen en overstromingen te verzachten. Daarvoor waarschuwt het Federaal Planbureau vandaag. Dat zou niet alleen een stevige impact hebben op de economie, maar ook op de Belgische schuldgraad.
De voorbije hittezomer heeft naar schatting minstens 24.400 Europese hittedoden veroorzaakt. 16.500 van die doden, of 7 op de 10, zouden niet gevallen zijn zonder de klimaatopwarming. Dat berekende een team van 11 klimaatwetenschappers. Ze waarschuwen dat veel van die hittedoden niet in de statistieken belanden. Vooral ouderen en mensen met onderliggende gezondheidsproblemen zijn kwetsbaar.
Het aantal cholerabesmettingen is wereldwijd opnieuw toegenomen in 2024, en ook dit jaar lijkt die trend zich verder te zetten. Ook het aantal sterfgevallen stijgt verder, mede door oorlog en de klimaatverandering.
In tropische delen van Oceanië, India en Brazilië zijn invasieve planten in snel tempo in opmars en vormen een bedreiging voor de lokale voedselketens. De boosdoener die de trend extra aanzwengelt: de klimaatverandering.
De menselijke impact op de oceanen neemt razendsnel toe, toont nieuw onderzoek in Science. In combinatie met de klimaatverandering duwt het de wereldzeeën naar een gevaarlijke grens.
De mogelijkheden om veilig en op een praktische manier CO2 onder de grond op te slaan in de strijd tegen de klimaatverandering zijn bijna 10 keer kleiner dan eerder aangenomen. Dat blijkt uit een studie in Nature, die in kaart bracht welke plekken echt geschikt zouden zijn rekening houdend met de bevolkingsdichtheid. "Het is een schaars middel, waar we verstandig moeten mee omspringen", zeggen de onderzoekers. VRT NWS sprak met een van de co-auteurs van de studie, klimaatwetenschapper Joeri Rogelj.
De door de mens veroorzaakte klimaatverandering maakte de droogte die Zuid-Europa dit voorjaar trof 10 keer waarschijnlijker. Dat besluiten klimaatwetenschappers van het collectief World Weather Attribution. Die droogte leidde tot verwoestende zomerbranden in onder andere Turkije, Griekenland en Cyprus. Als de klimaatverandering zich verder doorzet, dreigen zulke megabranden nog veel alledaagser te worden dan ze vandaag al zijn.
Hoewel er meer dan 6000 rivieren door het Nepalese landschap kronkelen, is het steeds moeilijker voor de Nepalezen om toegang te krijgen tot water. Er is steeds minder water, er is de klimaatverandering en de systemen om water te beheren zijn ook nog eens complex. Water was lange tijd een gedeeld en publiek goed in Nepal, maar die solidariteit maakt geleidelijk aan plaats voor conflict.
In enkele weken tijd heeft zowat de helft van de inwoners van het eilandstaatje Tuvalu in de Stille Oceaan zich aangemeld om een visum te krijgen voor Australië. Ze maken gebruik van een speciaal visumprogramma dat is ingesteld omdat het eiland ernstig bedreigd wordt door de klimaatverandering, met een stijgende zeespiegel en grotere kans op extreem stormweer. Het gaat om het eerste structurele programma voor klimaatvluchtelingen in zijn soort.
In een zomerreeks met vier bijzondere denkers mocht De Denker der Nederlanden natuurlijk niet ontbreken. Restaurant Samenloop dekte de tafel, en David Van Reybrouck vulde de borden, de glazen en de uren met zijn driegangenmenu van wereld en aarde, de mens en al het levende, macht en tegenkracht.
Jules Vertriest (30) is de eerste arts die in opdracht van het Vlaams Departement Zorg is aangesteld om zich bezig te houden met de gezondheidseffecten van de klimaatverandering in Vlaanderen. Na een kurkdroge lente kreeg de kersverse klimaatarts er bij het begin van de zomer al meteen een eerste hittegolf bovenop. ‘Laat hitte, droogte en UV-schade nu net de grootste gezondheidsrisico’s zijn die de klimaatverandering met zich meebrengt, maar er zijn oplossingen en het is mijn taak om die naar voren te schuiven.’
"De klimaatverandering staat gewoon niet meer op de agenda en de groep die erover spreekt, wordt steeds kleiner." Dat zegt klimaatexperte Jill Peeters, naar aanleiding van het extreme weer dat de komende dagen over het land trekt. Toch blijft ze het klimaatprobleem op tafel leggen. "Ook vennootschappen zijn vragende partij om meer in te zetten op duurzaamheid."
In landen waar de gemiddelde temperatuur snel stijgt, krijgen steeds meer vrouwen te maken met kanker. Dat blijkt uit metingen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Voor elke graad Celsius temperatuurstijging neemt het aantal kankergevallen onder vrouwen toe en blijkt de ziekte dodelijker. Kunnen we van een direct verband spreken?
Als we willen dat iedereen zich kan aanpassen aan klimaatverandering, zijn technische ‘ingenieursoplossingen’ alleen niet voldoende. Daarvoor is ook een sterke sociale infrastructuur nodig. Juist nu de overheid het maatschappelijke middenveld onder druk zet, verschijnt er een studie van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) die hier dieper op ingaat.
Alle wijngebieden ter wereld zijn getroffen door de klimaatverandering, blijkt uit een studie door de Universiteit van British Columbia. Maar de impact is sterk verschillend en Europa zit in het oog van de storm.
Vlaanderen heeft sinds kort zijn eerste klimaatarts. Jules Vertriest zal zich buigen over de gezondheidsproblemen die de klimaatverandering met zich meebrengt, zoals beroerten, pollenallergieën en tropische ziekten. Maar de klimaatarts pleit ook voor meer groen, schaduw en water in het straatbeeld.
De opwarming van de aarde doet meer dan ijskappen smelten. Wetenschappers waarschuwen: we staan aan de vooravond van een wereldwijde opmars van dodelijke schimmelinfecties.
Na een succesvolle Klimaatzaak waarin de rechtbank oordeelde dat België haar uitstoot aanzienlijk moet verlagen is het tijd voor een nieuw hoofdstuk in de klimaatrechtspraak: hoe gaan we ons aan de gevolgen van de klimaatverandering aanpassen? In Brussel ging vorige week de eerste Belgische klimaatadaptatierechtszaak van start. Doctoraatsstudente milieurecht Matilde Meertens legt uit waarover dit gaat.
Afrika krijgt de volle kracht van de klimaatverandering over zich heen, en dat bedreigt ‘elk aspect van de sociaaleconomische ontwikkeling’. Dat zegt de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) in een nieuw rapport.
David Van Reybrouck is archeoloog, filosoof, schrijver en sinds februari, de eerste Denker der Nederlanden. Dat is een breuk met zijn zeven voorgangers. Zij waren allemaal Denker des Vaderlands, een wat oubollig begrip en Nederlands initiatief. Van Reybrouck ziet zichzelf liever als Vérdenker der Nederlanden. Vérdenken is naar het heden kijken vanuit het verre verleden en vanuit de verre toekomst. In zijn zeer lezenswaardig essay ligt het accent op de moderne ongeveer 400 jaar oude diplomatie die faalt bij het oplossen van de klimaatcrisis. Er is een andere aanpak nodig.
De rijkste 10% van de wereldbevolking is verantwoordelijk voor twee derde van de waargenomen opwarming van de aarde sinds 1990, blijkt uit een studie in Nature Climate Change.
