Les Soulèvements de la Terre

Het Belgische chemiebedrijf Syensqo, een afsplitsing van Solvay, verhoogt de productie van de stoffen PVDF en PFPE. Dat zijn zogenoemde forever chemicals of PFAS, chemische stoffen die niet afgebroken worden in het milieu en daar opstapelen. Ze worden onder andere gebruikt om datacentra te koelen, in halfgeleiders en in batterijen. Wereldwijd schroeven grote PFAS-producenten hun productie op, in de hoop een graantje mee te pikken van de AI-boom.

Netbeheerder Elia verwacht dat ons stroomverbruik de komende 10 jaar met bijna 60 procent zal stijgen. Vooral het toenemende aantal elektrische autos, energieverslindende datacenters en warmtepompen die onze gasverwarming moeten vervangen, drijven de vraag naar stroom op. Om daaraan te voldoen, is het equivalent van 4 grote energiecentrales nodig en zal België 30 procent van zijn stroom moeten invoeren.

Als ons land tegen 2050 CO2-neutraal wil zijn, is er, behalve een sterke reductie van de uitstoot van broeikasgassen, nood aan herbebossing en een ingrijpende transformatie van het landgebruik, de landbouwpraktijken en het bosbeheer. Dat blijkt uit een studie van de Dienst Klimaatverandering van de FOD Volksgezondheid.

Nieuwsuitzendingen op de Franstalige radio- en televisiezenders in ons land hebben ruim dubbel zoveel aandacht voor de klimaatcrisis als de Nederlandstalige. Dat blijkt uit een onderzoek dat is uitgevoerd op vraag van federaal minister van Klimaat Jean-Luc Crucke (Les Engagés).

De ijskappen op Groenland en Antarctica hebben de voorbije 50 jaar 11 biljoen ton ijs verloren. Dat heeft de wereldwijde zeespiegel met meer dan 3 centimeter doen stijgen. Uit een grootschalig internationaal satellietonderzoek blijkt bovendien dat de hoofdoorzaak niet het smelten van ijs aan het oppervlak is, maar gletsjers die steeds sneller de oceaan in stromen.

Deze zomer was erg droog en heet, en dat hebben ook onze insecten gevoeld. Dat blijkt uit de jaarlijkse Insectenzomerchallenge van Natuurpunt. Zon 40.000 waarnemers telden opvallend veel trekvlinders uit het zuiden van Europa, en heel weinig zweefvliegen, lieveheersbeestjes, wespen en hoornaars.

Augustus 2026 was wereldwijd de warmste maand ooit gemeten. Gemiddeld was het vorige maand net geen 17 graden Celsius. Dat blijkt uit cijfers van de Europese klimaatdienst Copernicus. Ook het zeewater was warmer dan ooit.

Bij de eerste zware hittegolf in juni en juli stierven meer dan 2.000 mensen meer dan verwacht. Onder hen ook veel jonge mannen. Zelfs de modellen van Sciensano kunnen die enorme piek in overlijdens nog altijd niet goed verklaren.

"El Niño is een soort hitteturbo op het weer", VN waarschuwt voor gevolgen klimaatfenomeen

Tijdens 3 hittegolven samen vielen er deze zomer 2.935 meer overlijdens dan normaal. Dat blijkt uit cijfers van gezondheidsinstituut Sciensano. De meeste hittedoden vielen tijdens de eerste hittegolf, met een recordaantal hittedoden van 641 op 27 juni.

Ook ons land is kwetsbaar voor natuurbranden, zo bewees de brand in de Hoge Venen vorige maand. Door de klimaatverstoring stijgt het risico op zulke branden. VRT NWS zoekt uit hoe we ons daartegen kunnen wapenen, en welke maatregelen de politiek wil doorvoeren: "We hebben iets nodig als de Hoge Gezondheidsraad, maar dan voor natuurbranden."

België zal vandaag geen natuurherstelplan indienen bij de Europese Commissie. Nochtans verloopt de deadline die daarvoor is vastgelegd in de natuurherstelwet. In dat plan moet staan hoe ons land kwetsbare natuur zal herstellen. Maar Brussel en Wallonië zijn niet klaar met hun deel van het werk, en ook het Vlaamse plan is nog niet afgeklopt.

"Mijn mama is overleden door de hittegolf." Dat persoonlijke verhaal deelt politiek analist Bart Eeckhout, niet alleen uit verdriet, maar ook uit een diepe woede over het stilzwijgen van de politiek deze zomer. "Dit is buiten mijn comfortzone, maar ik wil dat stilzwijgen doorbreken."

Van meer koele plekken tot een betere coördinatie van de hittecrisis: na de vele hittedoden in België is gebleken dat veel nog beter moet. Tijdens de hete zomer stierven in ons land ruim 1.700 mensen meer dan normaal in ons land, het meeste in heel Europa. VRT NWS zocht uit of de politiek in actie schoot.

Jonge kinderen worden wereldwijd het hardst getroffen door de klimaatverandering. Dat zeggen onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel in een nieuwe studie. "Vandaag hebben al bijna 3 keer zo veel jonge kinderen last van hittestress als zestigers. En de aantallen zullen alleen maar stijgen", zegt klimaatwetenschapper Wim Thiery.

Nog nooit sinds het begin van de metingen in 1979 was het oceaanwater zo warm. Zaterdag haalde het water aan de oppervlakte wereldwijd gemiddeld 21,1 graden Celsius. Dat meldt Copernicus, het Europese programma dat onder andere de temperatuur van de oceaan meet. Daardoor krijgt de oceaan het steeds moeilijker om de planeet te helpen afkoelen, waarschuwt Bart De Smet van het Vlaams Instituut voor de Zee.

Tussen de zwartgeblakerde vlaktes van de Hoge Venen zijn op verschillende plaatsen kleine zones grotendeels gespaard gebleven door de brand. Dat konden natuurbeheerders vaststellen nu de situatie op het terrein onder controle is. De 'eilandjes van biodiversiteit' zijn belangrijk voor het herstel in de komende jaren, zegt bosecoloog Kris Verheyen.

De zomer van 2026 wordt allicht de warmste ooit sinds het begin van de metingen in ons land in 1833. Dat zegt David Dehenauw, hoofd van de dienst Voorspellingen van het KMI. Hij schat dat de gemiddelde temperatuur over het hele seizoen gemiddeld 20,2 of 20,3 graden Celsius zal bedragen. Hij voorspelt ook het mogelijk warmste jaar ooit.

In België zijn dit jaar al 117 natuurbranden geteld, al 2 meer dan in heel 2025. Vooral de provincie Limburg wordt zwaar getroffen. Dat blijkt uit cijfers van de UGent: "De impact van klimaatverandering beperkt zich niet tot de landen rond de Middellandse Zee. Ook in België stijgt het risico", waarschuwen de onderzoekers.

Jean-Pascal van Ypersele, misschien wel de meest vooraanstaande klimaatwetenschapper van ons land, laakt het volgens hem ontoereikende klimaatbeleid. Dat heeft er mee toe geleid dat er in België deze zomer al 2.000 hittedoden vielen, zegt hij. "Politici kunnen niet zeggen dat ze niet wisten wat hen te doen stond."