Les Soulèvements de la Terre

De tropische gletsjers in het Oegandese Rwenzori-gebergte zijn bijna verdwenen door de klimaatopwarming. Nochtans zijn miljoenen mensen in het droge seizoen afhankelijk van hun smeltwater. Zelfs de god Kithasamba wordt bedreigd in zijn voortbestaan.

De klimaatopwarming treft lang niet alleen soorten in tropische regio’s, blijkt uit grootschalig onderzoek. In gematigde gebieden verdwijnen ook al volop dier- en plantensoorten omdat het te warm wordt.

Hagel kan grote schade veroorzaken, vooral aan landbouwgewassen. Voorspellen of het zal hagelen is erg moeilijk, omdat het van veel verschillende factoren afhangt. Toch legden Australische onderzoekers alle kennis bij elkaar om in kaart te brengen hoe de klimaatopwarming hagel beïnvloedt.

De Verenigde Naties hebben 2026 uitgeroepen tot het Internationaal Jaar van Graslanden en Herders. Maar net deze rondtrekkende herders hebben het in de zelfverklaarde republiek Somaliland steeds moeilijker om hun levenswijze te behouden.

Of het nu gaat over pandemieën, aardbevingen of de nefaste gevolgen van opwarming: met wetenschap en technologie kunnen we ons voorbereiden op rampspoed.

Vanaf vanavond kan je kijken naar '2050', een documentairereeks over de klimaatopwarming waarin Eric Goens ons meeneemt naar Antarctica. We zien hoe het zuidpoolgebied de perfecte graadmeter is voor de veranderingen op onze planeet die volop aan het gebeuren zijn, met een steeds sneller tempo.

Meer dan 2500 plantensoorten hebben het potentieel om zich in het opwarmende Noordpoolgebied te vestigen en bestaande soorten te verdringen. Noorwegen is een van de landen die bijzonder groot gevaar lopen.

Belgische woningen dreigen massaal oververhit te raken als gevolg van de klimaatopwarming. Dat is de conclusie van onderzoekers van de KU Leuven over hoe hittebestendig onze woningen zijn - veel te weinig dus. De oplossing? We moeten de zogenoemde 'ladder van koeling' volgen - en het installeren van airco is daarbij slechts de laatste stap. "Er is een mindshift nodig."

De voorbije 3 kalenderjaren waren wereldwijd de warmste 3 jaar ooit gemeten. De temperatuur lag gemiddeld ruim anderhalve graad boven het pre-industriële niveau (1850-1899). Dat blijkt uit het nieuwe jaarrapport van de Europese klimaatdienst Copernicus. "Een mijlpaal die we liever niet hadden gezien", zuchtte Mauro Facchini van de Europese Commissie op de persbriefing.

Wereldwijd zullen elk jaar tot vierduizend gletsjers verdwijnen, met een piek rond 2050. De Alpen worden bijzonder hard getroffen. Dat blijkt uit onderzoek van de VUB en de ETH Zürich.

Van de ijsberen die in een warmer klimaat leven, blijkt het DNA in staat om zich op relatief korte tijd genetisch aan te passen. Dat blijkt uit een nieuwe studie van Britse wetenschappers. "Hoopvol nieuws", noemen ze het. Toch lopen ijsberen volgens onderzoekers nog steeds het risico om tegen 2100 uit te sterven door voedseltekorten en een veranderende habitat.

Recente studies tonen aan dat elke graad opwarming de kans op vroeggeboorte, of andere complicaties fors verhoogt. Daarmee rijst de vraag: wat is de impact van de opwarming, en extreme warmte op zwangere vrouwen en hun ongeboren kinderen?

De toenemende hitte heeft niet alleen gevolgen voor de Spaanse steden en ziekenhuizen, maar heeft nu ook gevolgen voor de vastgoedmarkt. De heetste regio’s zien de vastgoedprijzen dalen, terwijl het noorden van Spanje profiteert.

De zon op een kunstmatige manier dimmen om de opwarming van de aarde af te remmen is een techniek met grote risico's en onzekerheden. Dat zeggen Amerikaanse onderzoekers in een nieuwe studie. Zij bekeken plannen om bepaalde aërosolen (kleine zwevende deeltjes) massaal in de atmosfeer te injecteren. "Je kan er regenpatronen mee verstoren, en als het niet gecoördineerd gebeurt over grenzen heen, kan het meer kwaad dan goed doen."

Door geen pad naar reductiedoelen te creëren lieten de VN-klimaatconferenties vrij spel aan de neoliberale vrije markt. Geïndustrialiseerde landen konden zo hun verantwoordelijkheid verder voor zich uitschuiven, meent expert internationale betrekkingen Frank Gerits van de Universiteit Utrecht. ‘Het is tijd dat we de oplossingen voor de klimaatopwarming niet gaan zoeken bij dezelfde actoren die deze crisis veroorzaakt hebben.’

De voorbije hittezomer heeft naar schatting minstens 24.400 Europese hittedoden veroorzaakt. 16.500 van die doden, of 7 op de 10, zouden niet gevallen zijn zonder de klimaatopwarming. Dat berekende een team van 11 klimaatwetenschappers. Ze waarschuwen dat veel van die hittedoden niet in de statistieken belanden. Vooral ouderen en mensen met onderliggende gezondheidsproblemen zijn kwetsbaar.

Zoals we nu leven, consumeren en uitstoten, zal de aarde bijna 40% van haar gletsjerijs verliezen. ‘We kunnen dat niet meer stoppen, maar kunnen wel nog erger voorkomen’, zegt onderzoek in Science.

Naarmate het klimaat opwarmt, nemen ook extreme weersomstandigheden wereldwijd toe. Maar die kunnen sterk variëren van land tot land, blijkt uit onderzoek door het KMI.

Tijdens de mariene hittegolven van 2023 heeft de wereldoceaan zo'n 10 procent minder CO2 opgenomen - bijna een miljard ton - dan normaal gezien te verwachten was, bijna de helft van de jaarlijkse uitstoot van de hele Europese Unie. Het is geen goed nieuws in tijden van een opwarmende planeet en opwarmend zeewater, maar er is een lichtpuntje: de daling is kleiner dan gevreesd, zo blijkt uit een nieuwe internationale studie waaraan ook het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) meewerkte.

In een opwarmende wereld zal extreem hevig onweer frequenter voorkomen. Vooral de Alpen worden een hotspot voor de zogeheten ‘supercel’. Dat wordt glashelder aangetoond in nieuwe simulaties van de Universiteit van Bern en ETH Zürich.