Opvolging

43% van de Vlamingen is een gewoontegebruiker van AI geworden. Nooit eerder won een nieuwe digitale technologie zo snel aan terrein. Tegelijkertijd daalt het enthousiasme over AI.

De eerste officiële klimaatmigranten uit eilandstaat Tuvalu zijn in december aangekomen in Australië. Via een nieuw migratieprogramma vonden ze een veilig onderkomen voor de oprukkende zeespiegel. Daarmee is Australië het eerste land ter wereld dat een klimaatvisum in het leven roept, want 'vluchten voor het klimaat' is zo eenvoudig nog niet.

Onze planeet heeft grenzen en het is een kwestie van tijd voor we op die grenzen botsen. Toch ziet milieuwetenschapper Aaron Van Poecke dat de huidige beleidsmakers blijven ijveren voor ongebreidelde economische groei ten koste van dringende ecologische maatregelen. Hij roept op tot een eerlijk debat waarbij de wetenschappelijke realiteit als vertrekpunt wordt genomen om tot een economisch model te komen dat niet ten koste gaat van de planeet.

De plannen van de Europese Commissie om de regels voor pesticiden ingrijpend te versoepelen zijn onrechtmatig. Dat stelt een juridisch advies op vraag van een coalitie van milieu- en consumentenorganisaties.

De Vlaamse regelgeving omtrent pesticiden is in strijd met het Europees recht. Dat heeft de Brusselse rechtbank van eerste aanleg maandag beslist. ‘Vlaanderen moet nu haar landbouwbeleid fundamenteel hertekenen.’

De EU-ministers van Binnenlandse Zaken hebben politieke overeenstemming bereikt over een nieuwe EU-terugkeerregeling voor asielzoekers van wie het verzoek is afgewezen. De kern van de deal: meer detentie, zwaardere sancties en een vergaande ontneming van rechten op basis van migratiestatus.

De Vlaamse regering werkt in stilte aan een versoepeling van de regels voor wapenhandel. Vredesactie waarschuwt dat Vlaanderen zo nog dieper dreigt weg te zakken in de medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden.

Nooit steeg de concentratie van het broeikasgas CO2 in onze atmosfeer zo hard door als in 2024. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de Wereldmeteorologische Organisatie (WMO). "De laatste keer dat we met zulke hoge concentraties aan broeikasgassen zaten, was 3 tot 5 miljoen jaar geleden, nog vóór de moderne mensheid. Het was toen 2 tot 3 graden Celsius warmer dan nu, met een zeespiegel die tot 20 meter hoger was." Dat het nu nog niet zover is, komt door de traagheid waarmee de planeet reageert op de veranderingen.

De zeespiegel stijgt precies zoals voorspeld door de – toen nog relatief rudimentaire – klimaatmodellen uit de jaren 1990. Het toont dat de modellen betrouwbaar zijn, met name voor mensen in kustgebieden.

De Belgische industrie kan minstens 90 procent van zijn CO2-uitstoot terugdringen tegen 2050. Dat kan bovendien met technologieën die nu al bestaan, of ten laatste tegen 2040 uitgerold kunnen worden, zoals industriële warmtepompen en CO2-opslag. Maar dan moet elektriciteit wel goedkoper worden voor grootverbruikers, en moet er dringend meer werk gemaakt worden van groenestroomcapaciteit. De volgende 5 jaar worden cruciaal.

Voortaan moeten producenten van textiel, zoals kledij en schoenen, ook zorgen voor een goede inzameling en recyclage ervan. Dat heeft het Europees Parlement beslist. Bedoeling is om de gigantische textielafvalberg te verkleinen: Nu komt er namelijk in de Europese Unie jaarlijks 12,6 miljoen ton textielafval bij, waarvan 5,2 miljoen ton kleren en schoenen.

Regeringen en werkgevers moeten dringend maatregelen treffen om de gezondheid van werknemers te beschermen nu die steeds vaker met extreme hitte te maken krijgen. Daarvoor waarschuwen de Verenigde Naties op basis van een nieuw rapport in samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie WHO. Het vorige grote rapport met richtlijnen dateert van 1969 en er is dringend een update nodig nu de klimaatopwarming een steeds grotere impact heeft, zeggen ze.

Hittegolven, droogtes en bosbranden zullen niet alleen vaker voorkomen, maar ook steeds meer op hetzelfde moment. Dit blijkt uit een nieuwe studie waar de Vrije Universiteit Brussel heeft aan meegewerkt.

De wereld dreigt veel meer gletsjers te verliezen door de klimaatopwarming dan tot nu toe werd aangenomen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek dat de gevolgen van die opwarming op een langere termijn bekijkt. Dat zal onder andere gevolgen hebben voor de drinkwatervoorziening en de stijging van de zeespiegel. Maar met gericht klimaatbeleid kan het verlies nog ingeperkt worden, benadrukken de wetenschappers.

Bedrijven die kleine plastic korrels produceren of vervoeren, zullen extra maatregelen moeten aannemen om hun (onbedoelde) vervuiling zoveel mogelijk te verminderen. Dat heeft het Europees Parlement samen met de lidstaten beslist. De nieuwe maatregelen houden rekening met zowel het belang van de industrie als dat van het milieu.