Jean-Pascal Van Ypersele

"De beste keuze die ik ooit heb gemaakt." Dat zegt Guy Bresseleers (56) uit Merksem over zijn beslissing om elke dag met de fiets naar het werk te gaan. Hij is niet alleen: 1 op de 4 Vlamingen fietste in 2024 naar zijn of haar job en dat is dubbel zoveel als 20 jaar geleden, zo toont een grootschalige studie bij bijna 1,8 miljoen werknemers in ons land. Doet ook het openbaar vervoer beter? En wat met de auto?

Een vijfde van de pendelaars die in Brussel werken, fietst naar het werk. Dat is een nieuw record en een toename van meer dan 40 procent in vergelijking met 4 jaar geleden. Openbaar vervoer blijft net als de vorige jaren het populairste vervoermiddel in de hoofdstad. In de rest van het land staat de auto op 1. Dat blijkt uit de mobiliteitsbarometer van Acerta.

Geef toe: geen functietitel zo ronkend als ‘fietsprofessor’. Meredith Glaser maakt de verwachtingen waar, als bevlogen wetenschapster die verder kijkt dan haar stuur lang is. ‘We zijn stomweg vergeten dat de belangrijkste functie van onze publieke ruimte sociaal contact is.’

'De gouden graal voor elk ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid? Dat zou moeten zijn om de modal shift op zo'n bevattelijke en aanlokkelijke manier te presenteren dat weggebruikers bereid zijn hun mobiliteitsgedrag aan te passen.’ Dat stelt landschapsarchitect Jan Vilain naar aanleiding van de Week van de Mobiliteit.’ Dat schrijft landschapsarchitect Jan Vilain naar aanleiding van de Week van de Mobiliteit.

In 2027 treedt een nieuw Europees CO2-rechten veilingsysteem in werking: ETS-2. Brandstofleveranciers gaan dan een heffing betalen voor de CO2 van hun product. Dat betekent een flinke extra inkomstenbron voor de overheid, die gebruikt zou moeten worden voor de verduurzaming van de mobiliteit. Maar elk plan om dat te doen, ontbreekt, waarschuwen de autobranche en Natuur & Milieu.

Hier heb je een radicaal idee: de fiets is sneller dan de auto. Geloof je me niet? Reken even mee.

Dit is het tweede van vier artikelen over zin en onzin van gratis openbaar vervoer. In het eerste deel gaan we in op de situatie in het Groothertogdom Luxemburg waar het openbaar vervoer in het voorjaar van 2020 gratis werd. In het tweede deel komt de situatie in ons land aan bod en in het derde deel is het woord aan onderzoekers. In het vierde en laatste deel wordt een en ander samengevat en voeg ik er mijn bedenkingen aan toe. Deze reeks artikelen kwam tot stand met de steun van het Fonds Pascal Decroos voor bijzondere journalistiek.

Om een trendbreuk op het vlak van mobiliteit te realiseren zijn 3 sleutelmaatergelen noodzakelijk: investeren in mensen in plaats van asfalt, de invoering van een slimme kilometerheffing voor personenwagens en de introductie van een nabijheidsbudget voor iedereen. Dat stelt het Netwerk Duurzame Mobiliteit in een memorandum in de aanloop naar de verkiezingen in 2024.

Mobiliteitsexpert Kris Peeters werpt zijn licht op de recente prijsstijgingen van de trein: “De federale en Vlaamse zuinigheid over openbaar vervoer kost ons veel geld. Hogere prijzen leiden tot minder reizigers, blijkt zowel uit onderzoek over prijselasticiteit als uit de praktijk. Lagere prijzen leiden tot meer reizigers. Zie Luxemburg. Zie Duitsland.”

Enkel minder transport kan de CO2-uitstoot van de transportsector drastisch naar beneden halen. Dat stelt nieuw onderzoek van de Universiteit van Valladolid in Spanje vast.