Les Soulèvements de la Terre

De Amerikaanse regering trekt de stekker uit belangrijk oceaanonderzoek. Al deze maand worden de eerste meetboeien van het Ocean Observatories Initiative verwijderd. Onderzoekers van over de hele wereld hangen ervan af, maar ook het Amerikaanse leger heeft die informatie nodig. "Dit is jezelf in de voet schieten. En niet met een pistool, maar met een bazooka", waarschuwt een Belgische onderzoeker.

Eigenlijk wilde Geert Van Istendael een column schrijven over Kopenhagen — fietspaden, Lego, Andersen. Maar de realiteit roept luider dan het reisverlangen. Want terwijl Van Istendael droomt van Deense rust, sloopt de Belgische regering steen voor steen de kathedraal van onze sociale zekerheid. Een fundament van de Europese beschaving, afgebroken in naam van de begroting. ‘We moeten dringend onze beschaving redden’.

Regering-De Wever kondigde een nationalisering en heropening van de kerncentrales aan. Maar de argumenten voor deze beslissing kloppen niet, aldus Simon Herckens van Jong Groen.

Middenveldorganisaties en oppositiepartijen komen met voorstellen om de overwinsten van oliebedrijven te belasten en de prijzen onder controle te houden. Zo neemt de druk op de regering om maatregelen te nemen in deze energiecrisis toe.

De federale plannen voor de NMBS hebben als enige doelstelling de verdere afbraak van de sociale verantwoordelijkheid van de overheid. Dat is de voornaamste reden waarom de spoormensen staken. Zij willen ons een degelijk treinaanbod bieden en dat willen regeringspartijen Vooruit, CD&V en N-VA niet. Voor hen is de trein een commerciële activiteit met privé-winst en sociale kosten.

Donald Trumps herleving van de Monroe-doctrine stort Latijns-Amerika in een ongekende crisis. Terwijl de regio politiek verscheurd raakt, staat Venezuela op tegen de militaire overmacht van de machtigste krijgsmacht ter wereld.

2025 voelde als een jaar waarin alles tegelijk verschoof: sociaal afbraakbeleid door regering-De Wever, een muilkorf voor het Vlaamse middenveld, klimaat dat door het lint gaat, oorlogstaal als norm en extreemrechts dat overal zuurstof krijgt. En toch: er was tegenwind. Veel. Een overzicht van een bangelijk jaar, en van het verzet ertegen.

PFAS duiken op in het bloed van kopstukken van ziekenfondsen, vervuilende fabrieken stellen omwonenden bloot én in 1 op de 4 Vlaamse kranen zijn te hoge PFAS-waarden gevonden. Allemaal nieuws van de voorbije week, en toch blijft de Vlaamse regering zich verschuilen achter uitstelgedrag.

De Vlaamse regering werkt in stilte aan een versoepeling van de regels voor wapenhandel. Vredesactie waarschuwt dat Vlaanderen zo nog dieper dreigt weg te zakken in de medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden.

Er zijn momenten waarop de politieke waan van de dag obscene proporties aanneemt. Terwijl regeringen zich verliezen in tabellen, belastingkredieten en begrotingsspelletjes, voltrekt zich elders het echte tekort: een moreel en ecologisch bankroet. De aarde is aan het kantelen. Wij doen alsof dat een begrotingsprobleem is.

Het gaat niet om een specifieke maatregel, maar om kritiek op een systemische benadering van onderinvestering van de overheid in cruciale domeinen voor de klimaattransitie, en een riskante gok op particuliere investeringen.

Een groep wetenschappers en onderzoekers in de Verenigde Staten richten een nieuwe website op om zo kostbare informatie te bewaren die verwijderd is door de Trump-regering. De nieuwe, onafhankelijke klimaatwebsite moet niet alleen de data bewaren, maar de informatie begrijpbaar maken voor het grote publiek. De Amerikaanse minister van Energie meldde eerder deze maand nog dat ze de klimaatrapporten en info op de officiële website willen "herbekijken en updaten".

De regering-Trump gaat Amerikaanse klimaatrapporten uit het verleden herbekijken en "updaten". Dat heeft de minister van Energie, Chris Wright, gezegd in een gesprek met de Amerikaanse zender CNN. Wright, die uit de sector van fossiele brandstoffen komt, krijgt veel kritiek uit de wetenschappelijke wereld. Klimaatwetenschapper Michael Mann vergelijkt de praktijken in The Guardian zelfs met die van Jozef Stalin,

Meer dan een jaar na de deadline, presenteert de Vlaamse regering vandaag haar finale energie- en klimaatplan. Bond Beter Leefmilieu reageert teleurgesteld. Enkele goede maatregelen, zoals de langverwachte taxshift van elektriciteit naar aardgas en bijkomend sociaal renovatiebeleid, nemen niet weg dat dit plan zwaar onder de lat duikt.

Gas wordt duurder, elektriciteit goedkoper. Dat zijn enkele van de maatregelen in het klimaatplan dat de Vlaamse regering heeft voorgesteld. Doel is om de CO2-uitstoot tegen 2030 te verlagen met 40 procent. Wat staat er nog allemaal in dat klimaatplan? We sommen de belangrijkste maatregelen op.

De federale regering brengt in haar akkoord de kosten van de klimaattransitie niet in rekening. Daarmee draait ze niet alleen zichzelf maar ook de burgers een rad voor de ogen, schrijft Koen Stuyck, beleidsmedewerker bij WWF België. In plaats van echte hervormingen door te voeren, kiest de regering voor een beleid van voortschuiven. Maar de tijd om te talmen is meer dan op.

De Klimaatcoalitie reageert scherp op het federale regeerakkoord. Met het afgesproken beleid zal België zijn Europese doelstellingen niet halen, geen uitvoering geven aan de veroordeling in de Klimaatzaak, en geen koers zetten naar klimaatneutraliteit zoals afgesproken in het klimaatakkoord van Parijs. Tegelijkertijd worden de meest kwetsbaren het hardst getroffen, en zal Arizona besparen op internationale solidariteit. Dat is onrechtvaardig.

Ook 65-plussers zullen meer betalen voor hun bus- en tramabonnement. Zelfs nog extra bovenop de indexering die ook voor de andere tickets geldt. Dat staat vast nu de Vlaamse regering officieel een beslissing heeft genomen over de verhoging van de tarieven van De Lijn. Voor ouderen met een verhoogde tegemoetkoming komt er wel een uitzondering.

Hier zijn we weer: een paar maanden verder, met een nieuwe federale regering in het zadel. Maar van een frisse wind in het klimaatbeleid is amper sprake. De retoriek is er wel: we lezen in het regeerakkoord dat het Akkoord van Parijs gerespecteerd zal worden, maar er staat geen beleid klaar om deze belofte waar te maken. Integendeel. De fossiele subsidiekraan blijft gul openstaan (€15 miljard per jaar), de elektrificatie van bedrijfswagens wordt uitgesteld en de vergroening van de fiscaliteit blijft uit. Op een paar sprokkels na, ja de BTW op warmtepompen wordt verlaagd en de regering zal een combiticket voor het openbaar vervoer invoeren, is het vruchteloos zoeken naar de broodnodige hervormingen om de uitstoot drastisch te verminderen en ons land fossielvrij en klimaatneutraal te maken.

De regering-De Wever staat voor de aartsmoeilijke opdracht om de uitstoot van broeikasgassen te doen dalen, de energiemix duurzamer te maken én tegelijk de energievoorziening te garanderen. De nieuwe regering zet daarvoor volop in op kernenergie, maar ook op warmtepompen. Tegelijk mag de factuur voor de gezinnen en de industrie niet stijgen. Het blijft echter wachten op een echte taxshift die elektriciteit goedkoper maakt.