Opvolging

Brazilië houdt op 4 en 25 oktober zijn twee rondes van de presidents- en parlementsverkiezingen. De peilingen voorspellen een nek-aan-nekrace tussen zetelend president Lula en tegenstrever Flavio Bolsonaro, zoon van voormalig president Jair Bolsonaro. We spraken erover met journalist Brian Mier in de Braziliaanse stad Recife.

Wereldwijd zijn er in 2025 minstens 124 mensen gedood bij de verdediging van hun land, gemeenschap of het milieu. Ruim de helft van de slachtoffers viel in twee landen - Colombia en Brazilië.

Deze zomer was erg droog en heet, en dat hebben ook onze insecten gevoeld. Dat blijkt uit de jaarlijkse Insectenzomerchallenge van Natuurpunt. Zon 40.000 waarnemers telden opvallend veel trekvlinders uit het zuiden van Europa, en heel weinig zweefvliegen, lieveheersbeestjes, wespen en hoornaars.

De politieke verantwoordelijken van dit land zwijgen oorverdovend over de heetste zomer van ons land. Gelukkig zijn er bezorgde stemmen uit het middenveld. Een stem die uitspreekt wat wellicht heel veel Grootouders voor het Klimaat beroert is die van Jan Mertens. Jan is één van onze ambassadeurs en hij is voorzitter van Oikos, Denktank voor Sociaal-Ecologische Verandering.

Kunnen we het eens worden over de principes van een eerlijk, gezond en duurzaam voedselsysteem en de marktregels daarop afstemmen? De Britse publieksfilosoof Julian Baggini onderzoekt in zijn boek Hoe de wereld eet hoe mensen uit verschillende culturen en met uiteenlopende belangen daarover denken. ‘Ik ben sceptisch over hoeveel systeemverandering je als individu kunt bereiken.’

Met The Harvest of Broken Promises maakte de Indiase kunstenaar Pankaj Tiwari een persoonlijke voorstelling over boeren die de controle over hun voedsel verliezen, over het belang van traditionele landbouwkennis en over solidariteit tussen landbouwers in India en Europa. Want voor Tiwari gaat landbouw over veel meer dan mensen voeden.

25% wil de Belgische regering besparen op ontwikkelingssamenwerking. Bij de start van nieuwe begrotingsonderhandelingen vestigen vertegenwoordigers van verschillende Belgische ngo’s de aandacht op de menselijke kost van die besparing. ‘Achter elke budgetlijn schuilen mensen.’

Tijdens de hittegolf tussen 18 juni en 1 juli stierven er 1.747 mensen meer dan gemiddeld. Dat blijkt uit cijfers over de oversterfte die Sciensano vandaag vrijgeeft. Vooral in Wallonië stierven er opvallend meer mensen dan normaal. Volgens Sciensano gaat het om de hoogste sterftecijfers tijdens een hittegolf sinds de eerste analyses in 2000.

Vooral ouderen en mensen met een zwakke gezondheid lijden onder extreme hittepieken zoals die van eind juni. Hittegolven versnellen dan ook het overlijden van terminaal zieke mensen en (vooral) 85+'ers. Het nuanceert de oversterftecijfers na de extreme hittegolf in juni, maar het roept ook vragen op: "Veel rusthuizen zijn niet voorzien op de hitte."

Hoopvol nieuws uit de natuur: mangrovebossen, jarenlang gezien als een van de meest bedreigde kustecosystemen, vertonen wereldwijd tekenen van herstel. Onderzoek toont aan dat hun totale oppervlakte niet langer afneemt, maar weer toeneemt.

Energiegiganten uit de zeven grootste economieën ter wereld (G7) hebben hun vermogen met 23,5 miljard dollar vergroot sinds het begin van de oorlog van de VS en Israël tegen Iran. Dat blijkt uit een analyse van Oxfam in de aanloop naar de G7-top in het Franse Evian.

Europa pompt miljarden euro's in wapensystemen, maar met enkel wapens win je geen oorlogen: het leger zoekt ook mensen. Onder het mom van een nieuwe “veiligheidscultuur” dringt Defensie steeds dieper door in scholen, universiteiten en het dagelijks leven van jongeren. Volgens Ria Verjauw van de Leuvense Vredesbeweging vervangt militaire indoctrinatie zo stilaan elke vorm van vredeseducatie.

Door de klimaatverandering, en met name bosbranden en overstromingen, zijn er steeds meer gebieden in Europa waar het zo goed als onmogelijk wordt om een verzekering af te sluiten. Het toont aan hoe verzekeringen – het mechanisme waarmee moderne samenlevingen uiteenlopende risico's afdekken – structureel tekortschieten in het nieuwe klimaattijdperk, schrijft Clotilde Cerdan Amiard van de IE University in het Spaanse Segovia.

Eigenlijk wilde Geert Van Istendael een column schrijven over Kopenhagen — fietspaden, Lego, Andersen. Maar de realiteit roept luider dan het reisverlangen. Want terwijl Van Istendael droomt van Deense rust, sloopt de Belgische regering steen voor steen de kathedraal van onze sociale zekerheid. Een fundament van de Europese beschaving, afgebroken in naam van de begroting. ‘We moeten dringend onze beschaving redden’.

Sommige biologen noemen Posidonia oceanica de superplant van de Middellandse Zee. Het beschermt kusten tegen erosie, biedt een kraamkamer voor talloze mariene soorten en slaat veel koolstof op. Sinds de jaren 1960 krimpt het areaal. In Griekse wateren probeert men het tij te keren.