Opvolging

Het aantal dagen waarop de weersomstandigheden ideaal zijn om extreme bosbranden in gang te zetten, is de afgelopen 45 jaar wereldwijd bijna verdrievoudigd. Dat zegt een nieuwe studie in Science.

De Europese Unie moet zich dringend beter voorbereiden op toekomstige én huidige klimaatrampen. Daarvoor waarschuwt een raad van topwetenschappers. De EU heeft onvoldoende gecoördineerde plannen om de gevolgen op te vangen van overstromingen, bosbranden, hitte of droogte.

In Chili zijn al zeker 18 doden gevallen bij bosbranden in verschillende regio's. President Gabriel Boric heeft vandaag de noodtoestand afgekondigd. Ruim 50.000 mensen kregen de raad om zichzelf in veiligheid te brengen.

Australië beleeft momenteel de hevigste golf van bosbranden sinds de zogenoemde 'Zwarte Zomer' van 2019-2020. Minstens 350.000 hectare is afgebrand, 300 gebouwen zijn verwoest en er is al zeker 1 dode gevallen. Hoewel het ergste voorlopig achter de rug lijkt, kunnen heel wat burgers nog niet terug naar hun huizen. Het brandrisico zal wellicht nog weken aanhouden.

Wereldwijd steeg het aantal bosbranden aanzienlijk in het laatste decennium. Maar het aantal slachtoffers en de economische kost van het vuur stegen relatief gezien nog veel meer. Dat konden onderzoekers voor het eerst berekenen omdat ze toegang kregen tot cijfers van een grote herverzekeraar.

Wat hadden de wereldleiders weer beloofd in 2015 in de Franse hoofdstad? Ze zouden de opwarming van de aarde veroorzaakt door onze uitstoot van broeikasgassen beperken. Tot twee graden en liefst tot anderhalve graad. Daarvoor moesten ze doortastende én rechtvaardige maatregelen nemen. Ze hebben dat niet gedaan. Dat zien we op onze tv-schermen. De bosbranden, overstromingen en hittegolven worden talrijker en heviger. Met veel menselijke slachtoffers en schade voor alle leven op de planeet.

Er woedt een enorme natuurbrand in een van de grootste nationale parken van Afrika. Al meer dan een derde van nationaal park Etosha, in Namibië, is in vlammen opgegaan. Intussen zijn meer dan 500 militairen ingezet om de brand te blussen. "De brand vormt een aanzienlijke bedreiging voor de biodiversiteit en de dieren", meldt Lucia Witbooi, vicepresident van Namibië.

Spanje zet kuddes geiten in om het gras en de struiken aan de rand van het bos op te eten. Het is een vorm van brandpreventie, want zo kunnen die grassen of struiken minder snel vuur vatten of het vuur verspreiden. Het project is een "succes" en een "blijvertje", klinkt het. Het maakt deel uit van een groter project dat gefinancierd wordt door de Europese Unie.

Terwijl natuurrampen toenemen in aantal en omvang, kiezen media en politiek ervoor om weg te kijken.

Hittegolven, droogtes en bosbranden zullen niet alleen vaker voorkomen, maar ook steeds meer op hetzelfde moment. Dit blijkt uit een nieuwe studie waar de Vrije Universiteit Brussel heeft aan meegewerkt.

Bosbranden hebben vorig jaar tot ongekende verliezen geleid. De uitstoot die daarbij vrijkwam is vier keer zo hoog dan die van alle vliegreizen samen in 2023.

Deze eeuw ging er nog nooit zo veel bos verloren als vorig jaar. Bosbranden die aangevuurd worden door de toegenomen droogte en hitte, zijn daar de belangrijkste oorzaak van. Dat is nieuw, want tot vorig jaar was de landbouw de belangrijkste oorzaak van wereldwijde ontbossing. "We staan voor een keerpunt", zegt professor Bosecologie Bart Muys.

Terwijl grote delen van Patagonië in vlammen opgaan, reageert de Argentijnse overheid met repressie, net tegen die mensen die vrijwillig brigades hebben gevormd om de branden te bestrijden.

Een inferno van bosbranden teistert de Boliviaanse laagvlaktes. Dat heeft met de klimaatverandering te maken, en met kleine boeren die hun akkertjes jaarlijks traditioneel afbranden. Maar de voornaamste oorzaak is economisch van aard. Achter de vlammen schuilt een verdienmodel.

Kurk toont ons hoe we opnieuw op een duurzame manier met het bos kunnen leven, met minder bosbranden en meer natuur.