Opvolging

In Chili zijn al zeker 18 doden gevallen bij bosbranden in verschillende regio's. President Gabriel Boric heeft vandaag de noodtoestand afgekondigd. Ruim 50.000 mensen kregen de raad om zichzelf in veiligheid te brengen.

Het is weer januari, een maand van nieuwjaarsborrels na de feestdagen. Menig Brusselaar komt samen in een van de hippe cafés aan het park bij Tour & Taxis. Een schril contrast met de schamele tentjes die een paar meter verderop hutjemutje staan, waar asielzoekers aan wie geen opvangplek wordt geboden, zien te overleven in weer en wind.

De geschiedenis herhaalt zich: net als in de jaren 30 wankelt de wereldorde door het negeren van internationale regels. Jeffrey Sachs, hoogleraar aan Colombia University, betoogt bij de VN-Veiligheidsraad dat het stoppen van de Amerikaanse agressie tegen Venezuela essentieel is voor het overleven van de mensheid.

Volker Türk, Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten, wijst erop dat de militaire operatie van de Verenigde Staten in Venezuela een fundamenteel beginsel van het internationaal recht ondermijnt. Staten mogen geen geweld gebruiken om hun territoriale aanspraken of politieke eisen te doen gelden.

MO*columniste Bieke Purnelle blikt terug op een jaar dat zich niet laat samenvatten in lijstjes of polls. Het is een uitgebreide inventaris van geweld, klimaatcrisis, moreel verval en politieke lafheid, maar ook een zoektocht naar verzet en menselijkheid. Een jaar om snel te vergeten, en vooral om nooit te vergeten.

Minstens dertien Oost-Europese daklozen stierven het afgelopen jaar in Antwerpen. De meesten van hen waren Polen. Hoe komt dat? ‘Zolang we alleen een groep Poolse daklozen zien en geen individuen, zullen er ook geen oplossingen komen.’

Met haar onderhandelingspositie over het terugkeerbeleid volgt de Europese Raad het Amerikaanse voorbeeld en kiest het voor een de facto deportatieregime. Dat zeggen onder meer Human Rights Watch, Dokters van de Wereld en Amnesty International. Ze spreken van ‘keiharde beleidsmaatregelen die een totale minachting voor het internationaal recht en de menselijke waardigheid tonen.’

De abrupte besparingen op ontwikkelingshulp door de VS en andere donorlanden kunnen meer dan 22 miljoen mensenlevens kosten tegen 2030, onder wie 5,4 miljoen kinderen. ‘Decennia aan vooruitgang dreigen teniet gedaan te worden’, zeggen onderzoekers.

Na een eeuw afwezigheid sluipt de wolf opnieuw door onze landschappen. In bossen en weilanden wordt zijn terugkeer toegejuicht, op boerderijen en in parlementen groeit de weerstand. Van Yellowstone tot Limburg is de wolf uitgegroeid tot meer dan een roofdier: hij is een breekpunt in het debat over natuur, macht en samenleven.

In Brussel stappen 20.000 mensen mee in de Klimaatmars. Dat zegt de politie. De organiserende Klimaatcoalitie spreekt van 30.000 deelnemers. De betogers hebben een duidelijke eis: overheidsgeld moet een rechtvaardig en ambitieus klimaatbeleid mogelijk maken. "Politici moeten meer denken aan de jeugd."

Een onafhankelijke internationale onderzoekscommissie van de VN-Mensenrechtenraad concludeerde deze week dat Israël wel degelijk een genocide pleegt tegen de Palestijnse bevolking van Gaza. Waar komt dat geweld vandaan en welke impact heeft dat op de wereld, het Midden-Oosten en de positie van het Westen? Twee boeken zoeken naar antwoorden.

De menselijke impact op de oceanen neemt razendsnel toe, toont nieuw onderzoek in Science. In combinatie met de klimaatverandering duwt het de wereldzeeën naar een gevaarlijke grens.

Rampen hebben in het voorbije decennium 264,8 miljoen mensen op de vlucht gedwongen in 210 landen en gebieden. Stormen en overstromingen zijn veruit de belangrijkste oorzaak, goed voor 89% van de gedwongen verplaatsingen.

Deze eeuw ging er nog nooit zo veel bos verloren als vorig jaar. Bosbranden die aangevuurd worden door de toegenomen droogte en hitte, zijn daar de belangrijkste oorzaak van. Dat is nieuw, want tot vorig jaar was de landbouw de belangrijkste oorzaak van wereldwijde ontbossing. "We staan voor een keerpunt", zegt professor Bosecologie Bart Muys.

De mensenrechtenbeweging staat op een kantelpunt. Volgens Amnesty International duwt het beleid van president Trump de wereld sneller richting autoritair misbruik, oorlog en klimaatchaos.