Opvolging

De klimaatverandering gaat steeds sneller. De voorbije 10 jaar warmde ons klimaat op met 0,35 graden Celsius, terwijl dat voordien nog 0,2 graden per decennium was. Dat ontdekten onderzoekers die de kortetermijngevolgen van weerfenomenen, vulkaanuitbarstingen en zonnestraling op de temperatuur wegfilterden. Dat komt, ironisch genoeg, onder andere door onze inspanningen om de industrie en het verkeer properder te maken.

In Ronse zijn vrijdagavond zo'n 250 mensen op straat gekomen om te protesteren tegen het PFAS-beleid. Bij de protestanten waren heel wat gezinnen, die zich zorgen maken over de gezondheid van hun kinderen. Ze eisen onder meer gratis bloedonderzoeken en een verhuizing van textielbedrijf Utexbel.

De uitstoot van houtverbranding in Vlaanderen stijgt fors, maar de Vlaamse overheid rapporteert aan Europa juist dalende cijfers. Terwijl metingen op het terrein in 2022 een toename van ruim 44 procent tonen, gaf Vlaanderen voor datzelfde jaar een daling van 16 procent door. Door foutieve rapportering en een falend houtkachelbeleid worden de gezondheidsrisico’s onderschat.

Ozonvervuiling zet de sociale orde in mierenkolonies helemaal op zijn kop. Mieren herkennen elkaars geursignalen niet meer, met geweld binnen de kolonie tot gevolg.

Zogenaamde ‘koele daken’ — die zonnestraling weerkaatsen in plaats van absorberen — zijn erg effectief om hitte te bestrijden, zeggen Sciensano, VITO en de KU Leuven. In Brussel hadden ze tijdens de hittegolf van juli 2019 een kwart van de hittedoden kunnen voorkomen.

Vorig jaar is in de Europese Unie meer stroom opgewekt uit wind- en zonne-energie dan uit fossiele brandstoffen zoals steenkool en gas. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de energiedenktank Ember. Het gaat om een primeur.

Diabetes is niet alleen een enorme gezondheidscrisis, het laat de wereld ook achter met een gigantische financiële kater, zegt een studie in Nature. ‘Beleidsmensen kunnen inzetten op de bevordering van een gezonde levensstijl om diabetes te voorkomen.’

Chili kampt al vijftien jaar met een megadroogte die de gletsjers in het land onder zware druk zet. Wetenschappers adviseren de overheid om werk te maken van beter waterbeheer.

De helft van de hiv-diagnoses en -behandelingen in Europa komen te laat. ‘Dit brengt de strijd tegen aids in gevaar’, zegt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Het Amazonewoud is vandaag niet alleen een ecosysteem onder druk, maar ook een geopolitieke breuklijn waar klimaat, economie en macht botsen. De klimaattop COP30 toonde aan dat geen enkel klimaatakkoord geloofwaardig is zolang inheemse volkeren geen stem hebben in de zaal. Nato Tupinambá, een spirituele leider uit het gebied, belichaamt die spanning. Zijn aanwezigheid in Belém maakte zichtbaar waar de werkelijke strijd om het woud wordt uitgevochten.

The Economist trekt een opvallende conclusie: terwijl de VS talmen en Europa twijfelt, dendert China met zonneparken, batterijen en elektrische wagens de groene toekomst in. Als de klimaattop in Belém iets bewijst, dan dit: zonder Chinese hardware haalt de wereld haar klimaatdoelen niet.

Op de VN-klimaatconferentie probeert de Braziliaanse president Luiz Inácio "Lula" da Silva zichzelf te presenteren als een nieuwe klimaatleider. Maar in zijn thuisland zoekt hij een wankel evenwicht tussen ecologie en economie. Onder Lula wordt er veel minder Amazonewoud ontbost, maar wil Brazilië wel veel meer olie oppompen. Zelf ziet de president daar geen probleem in.

Windsnelheden tot 300 km/u, mogelijk evenveel regen als in een heel jaar in België en een vloedgolf tot 4 meter hoog vanuit de zee: orkaan Melissa heeft net Jamaica bereikt als een orkaan van de hoogste categorie 5. De gevolgen voor Jamaica zullen sowieso desastreus zijn. Hoe uitzonderlijk is Melissa, en wat is het verband met de klimaatverandering? "Het is nog maar het 2e jaar ooit met 3 orkanen van categorie 5."

Meer dan veertig internationale hulporganisaties die in Gaza werkzaam zijn, roepen de Israëlische regering op hen hun werk te laten doen zoals overeengekomen in het staakt-het-vuren-akkoord. Israël weigert willekeurig zendingen met levensreddende hulp voor Gaza, zeggen onder meer Oxfam, Plan International en Artsen zonder Grenzen.

De zon op een kunstmatige manier dimmen om de opwarming van de aarde af te remmen is een techniek met grote risico's en onzekerheden. Dat zeggen Amerikaanse onderzoekers in een nieuwe studie. Zij bekeken plannen om bepaalde aërosolen (kleine zwevende deeltjes) massaal in de atmosfeer te injecteren. "Je kan er regenpatronen mee verstoren, en als het niet gecoördineerd gebeurt over grenzen heen, kan het meer kwaad dan goed doen."