Transition énergétique ?

Een samenleving die went aan ‘ongewenste’ mensen, went ook aan ongewenste doden. Minneapolis is een wake-up call, ook voor ons vluchtelingenbeleid.

MO*columniste Bieke Purnelle blikt terug op een jaar dat zich niet laat samenvatten in lijstjes of polls. Het is een uitgebreide inventaris van geweld, klimaatcrisis, moreel verval en politieke lafheid, maar ook een zoektocht naar verzet en menselijkheid. Een jaar om snel te vergeten, en vooral om nooit te vergeten.

Minstens dertien Oost-Europese daklozen stierven het afgelopen jaar in Antwerpen. De meesten van hen waren Polen. Hoe komt dat? ‘Zolang we alleen een groep Poolse daklozen zien en geen individuen, zullen er ook geen oplossingen komen.’

Met haar onderhandelingspositie over het terugkeerbeleid volgt de Europese Raad het Amerikaanse voorbeeld en kiest het voor een de facto deportatieregime. Dat zeggen onder meer Human Rights Watch, Dokters van de Wereld en Amnesty International. Ze spreken van ‘keiharde beleidsmaatregelen die een totale minachting voor het internationaal recht en de menselijke waardigheid tonen.’

De menselijke impact op de oceanen neemt razendsnel toe, toont nieuw onderzoek in Science. In combinatie met de klimaatverandering duwt het de wereldzeeën naar een gevaarlijke grens.

Amerikaans onderzoek heeft een veel hogere concentratie microplastics aangetroffen in de hersenen dan in andere organen. En die concentratie stijgt snel: met de helft in amper acht jaar tijd.

De klimaatverandering draagt wereldwijd bij tot een toename van natuurbranden. Dat blijkt uit een nieuw internationaal onderzoek waaraan de VUB deelnam. Dat klinkt logisch, maar dat is het niet per se, omdat door menselijke activiteiten heel wat bosgebied versnipperd raakt, waardoor natuurbranden zich minder makkelijk verspreiden. De Afrikaanse savanne is zo'n gebied met een dubbele impact.

Zowel de hoeveelheid als de diversiteit van insecten neemt af in West-Europa. Dat besluiten wetenschappers die 82 eerder gepubliceerde studies over loopkevers en vlinders vergeleken. Menselijke activiteiten, landbouw, verstedelijking en klimaatverandering zijn de drijvende kracht achter het verlies.

We kunnen geen krant openslaan of het nieuws beluisteren of er komt wel iets voorbij dat met klimaat, milieu of duurzaamheid heeft te maken. Met veel bombarie is door Europa een klimaatbesluit genomen dat echter niet verder reikt dan een inspanningsverplichting. Dus tot niets.

Meer dan vier maanden nadat noodweer een derde van Pakistan onder water heeft gezet, leven 4 miljoen kinderen nog steeds in ongezonde en mensonwaardige omstandigheden. Unicef waarschuwt voor een menselijke catastrofe.

Door menselijke activiteiten als overbevissing en vervuiling staat het zeeleven onder zware druk. Uit de laatste update van de rode lijst van de Internationale Unie voor Natuurbescherming met alle bedreigde diersoorten blijkt dat bijna een tiende van alle mariene soorten met uitsterven bedreigd wordt.

Relatief eenvoudige veranderingen aan het voeder van vee en vissen kan veel meer voedsel beschikbaar maken voor menselijke consumptie. Dat blijkt uit een nieuwe studie in Nature Food.

De menselijke ontwikkeling wordt teruggedraaid omdat ‘de wereld van crisis naar crisis slingert’. Dat blijkt uit het recentste Human Development Report van de Verenigde Naties. Miljoenen mensen dreigen steeds verder achterop te raken – en dat werkt extremisme en geweld in de hand.

Greenpeace, Youth for Climate en Extinction Rebellion springen mee in de bres voor de rechten van sans-papiers. Samen steunen ze een burgerwetsvoorstel van In My Name voor transparante regularisatiecriteria. “Geen klimaatrechtvaardigheid zonder sociale rechtvaardigheid“, aldus Shanthuru Premkumar van Greenpeace Belgium.

Bloemen zijn krachtige symbolen. Mensen over heel de wereld gebruiken ze om belangrijke levensgebeurtenissen, overgangsrituelen en festivals te markeren. Geen bruiloft zonder bruidsboeket. Geen Valentijn of Moederdag zonder een bos rozen. Ook begrafenissen zijn zonder bloemen niet compleet. Achter deze bloemenpracht schuilen helaas vaak grote milieukosten en menselijk leed, schrijft Jaklien Broekx van de ngo WSM.

Amerikaanse wetenschappers hebben ontdekt dat de consumptie van menselijk voedsel een duidelijk effect heeft op het microbioom van zwarte beren. Dit is relevant, aangezien wilde dieren steeds vaker menselijk voedsel eten.

De opwarming van de aarde is 'ondubbelzinnig' een gevolg van de menselijke activiteit. Dat is maandag de conclusie van het IPCC, het wetenschappelijk klimaatpanel van de Verenigde Naties (VN), in zijn zesde rapport over de klimaatverandering.