Articles 2020

Een accu die liefst minstens tien jaar meegaat, geen zeldzame grondstoffen nodig heeft en snel oplaadt? Wetenschappers werken eraan, ook bij technologie die al bestaat. ‘Aan lithiumionaccu’s kunnen we nog flink wat verbeteren.’

Terwijl de EU de import van Russisch gas verbiedt, waarschuwt Greenpeace voor een nieuwe, gevaarlijke afhankelijkheid. De milieuorganisatie eist dat Europa stopt met het spekken van de kas van Donald Trump.

Vorig jaar is in de Europese Unie meer stroom opgewekt uit wind- en zonne-energie dan uit fossiele brandstoffen zoals steenkool en gas. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de energiedenktank Ember. Het gaat om een primeur.

De tien grootste klimaatrampen hebben samen bijna 125 miljard dollar aan schade veroorzaakt vorig jaar. ‘De kostprijs voor aanhoudend gebruik van fossiele brandstoffen en politiek uitstelgedrag.’

Ook na 2035 zullen er in de Europese Unie nog wagens met verbrandingsmotoren verkocht mogen worden. De Europese Commissie stelt vandaag een versoepeling voor van het geplande verbod op nieuwe benzine- en dieselwagens. Autofabrikanten zullen nog steeds een beperkt aandeel hybridewagens en auto's met traditionele verbrandingsmotoren mogen verkopen. Maar ze zullen de veroorzaakte uitstoot wel moeten compenseren met groen staal en biobrandstoffen.

De manier waarop we voedsel produceren en fossiele brandstoffen gebruiken veroorzaakt zoveel schade aan het milieu dat de impact op de wereldeconomie torenhoog is, blijkt uit een omvangrijk rapport van het VN-milieuagentschap UNEP. Het milieu en het klimaat beschermen kan die economie duizenden miljarden opleveren en miljoenen levens sparen.

De klimaattop van dit jaar leverde een tastbare stap vooruit op richting een wereldwijde transitie, maar liet belangrijke kansen liggen op het vlak van financiering en en het stoppen van fossiele brandstoffen. Tien jaar na het belangrijke klimaatakkoord van Parijs, had er een pakket moeten liggen dat het verschil maakt voor de gemeenschappen die de zwaarste klappen opvangen van de klimaatcrisis. Die belofte wordt helaas niet waargemaakt.

De groene transitie heeft een donkere keerzijde, schrijven Nancy Govaerts en Jennifer Van Driessche van WSM. ‘Terwijl Europa inzet op elektrische auto's en hernieuwbare energie, worden de benodigde grondstoffen gewonnen in mensonterende omstandigheden in DR Congo. Achter onze duurzame toekomst schuilt een schrijnende realiteit van uitbuiting, kinderarbeid en milieuvernietiging.’

Een baanbrekende studie in Nature linkt de toename van extreme hittegolven aan de uitstoot van ’s werelds grootste producenten van fossiele brandstoffen. Onderzoekers van de VUB spreken van ‘nieuw en direct wetenschappelijk bewijs van de verantwoordelijkheid van individuele bedrijven.’

Onze huidige landbouwproductie zou 7,2 miljard extra mensen kunnen voeden. Dat berekenden Amerikaanse onderzoekers van de Universiteit van Minnesota in een studie in voorpublicatie. In totaal produceren we dus genoeg calorieën voor 15 miljard mensen. Toch belandt de helft daarvan niet op ons bord: ze gaat "verloren" aan veevoer en biobrandstoffen.

De regering-Trump gaat Amerikaanse klimaatrapporten uit het verleden herbekijken en "updaten". Dat heeft de minister van Energie, Chris Wright, gezegd in een gesprek met de Amerikaanse zender CNN. Wright, die uit de sector van fossiele brandstoffen komt, krijgt veel kritiek uit de wetenschappelijke wereld. Klimaatwetenschapper Michael Mann vergelijkt de praktijken in The Guardian zelfs met die van Jozef Stalin,

In ons afvalwater zitten steeds meer kunstmatige zoetstoffen, blijkt uit onderzoek in 24 landen. Net als PFAS breken de stoffen nauwelijks af en stapelen ze zich op in ecosystemen.

Een rechtvaardig grondstoffenbeleid is een voorwaarde voor duurzame vrede in Congo, weet Wies Willems die als expert natuurlijke rijkdommen werkt voor Broederlijk Delen. Ook de EU moet daarin haar verantwoordelijkheid opnemen, benadrukt hij.

Het idee van het ‘militair-industrieel complex’, bedacht door Eisenhower in zijn afscheidsrede in 1961, was bedoeld als een waarschuwing voor de ongecontroleerde macht van wapenfabrikanten en hun invloed op het buitenlands beleid. Vandaag de dag is dat complex gemuteerd. Het beschrijft niet langer alleen de innige relatie tussen wapenfabrikanten en politici. Het omvat nu ook een andere machtige, planeetvernietigende industrie: fossiele brandstoffen.

De staatssteun die België geeft aan fossiele brandstoffen is "economisch inefficiënt", verlengt de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, helpt niet om de energiearmoede aan te pakken en brengt de Belgische klimaatdoelstellingen niet dichterbij. Dat zegt de Europese Commissie. Die raadt België aan om te snoeien in die staatssteun.

In 2024 hadden banken en andere vermogensbeheerders beleggingen ter waarde van meer dan 33 miljard dollar in de grootste oliemaatschappijen die verantwoordelijk zijn voor 18% van de jaarlijkse wereldwijde uitstoot van broeikasgassen via zogenaamde “groene” fondsen die zogenaamd een duurzame economie bepleiten, zo blijkt uit een onderzoek van Voxeurop en The Guardian. De betreffende fondsen worden op de markt gebracht door grote spelers zoals JP Morgan, DWS/Deutsche Bank en BlackRock.

De datacenters die ons AI-gebruik moeten trekken, gebruiken stroom die ergens vandaan moet komen – meer en meer uit kernenergie, volgens de bedrijven zelf – en heel veel water. Ook hebben ze grondstoffen nodig die zelden gerecycled worden. ‘Sommigen hopen dat AI zelf iets zal uitvinden dat ons hieruit haalt. Dat is mogelijk, maar er is geen bewijs voor.’

De Wereldbank toont graag zijn goede klimaatintenties. In werkelijkheid maakt ze de klimaatcrisis nog erger. In Ghana financiert de Wereldbank projecten voor nog meer fossiele brandstoffen, die het land opzadelen met grote schulden voor dure energie, terwijl de bank de toegang tot betaalbare duurzame energie tegenwerkt.

Grondstoffen zijn een erg gevoelig thema. Het gaat over bedrijfswinsten, mensenrechten, milieuschade, corruptie en levensonderhoud. Hoe mis het soms kan lopen werd bij de annulatie van een Docville-debat duidelijk.

Gifstoffen uit schimmels op voedingsproducten als granen, maïs of rijst dreigen een groter gezondheidsprobleem te worden in Europa. Naarmate het continent opwarmt en vochtiger wordt door de klimaatverandering, zullen die zich beter kunnen verspreiden. We houden daar beter nu al rekening mee, waarschuwt het Europees Milieuagentschap.

Hier zijn we weer: een paar maanden verder, met een nieuwe federale regering in het zadel. Maar van een frisse wind in het klimaatbeleid is amper sprake. De retoriek is er wel: we lezen in het regeerakkoord dat het Akkoord van Parijs gerespecteerd zal worden, maar er staat geen beleid klaar om deze belofte waar te maken. Integendeel. De fossiele subsidiekraan blijft gul openstaan (€15 miljard per jaar), de elektrificatie van bedrijfswagens wordt uitgesteld en de vergroening van de fiscaliteit blijft uit. Op een paar sprokkels na, ja de BTW op warmtepompen wordt verlaagd en de regering zal een combiticket voor het openbaar vervoer invoeren, is het vruchteloos zoeken naar de broodnodige hervormingen om de uitstoot drastisch te verminderen en ons land fossielvrij en klimaatneutraal te maken.

Vorig jaar was zonne-energie goed voor 11% van de Europese stroomproductie. Daarmee steekt het voor het eerst steenkool voorbij, dat onder de 10% is gezakt. Fossiele brandstoffen boeren achteruit.

Vorig jaar was zonne-energie goed voor 11% van de Europese stroomproductie. Daarmee steekt het voor het eerst steenkool voorbij, dat onder de 10% is gezakt. Fossiele brandstoffen boeren achteruit.

"We will drill, baby, drill", herhaalt Amerikaans president Trump slag om slinger als het gaat over het energiebeleid. Door meer olie en gas op te pompen, hoopt hij de energieprijzen naar beneden te krijgen. Maar willen de olieproducenten wel mee?

"We will drill, baby, drill", herhaalt Amerikaans president Trump slag om slinger als het gaat over het energiebeleid. Door meer olie en gas op te pompen, hoopt hij de energieprijzen naar beneden te krijgen. Maar willen de olieproducenten wel mee?

Volgens de Wereldbank kwam er bij de wereldwijde olieproductie vorig jaar bijna 150 miljard kubieke meter methaangas vrij, omgerekend zo’n 500 miljoen ton CO2-equivalent. Dat is volgens het IEA ongeveer 1,3% van de mondiale uitstoot van broeikasgasuitstoot door winning en verbranding van fossiele brandstoffen. Hiermee kan heel Afrika ten zuiden van de Sahara van energie worden voorzien. Methaan dat vrijkomt bij winning van olie, al dan niet uit schalielagen, wordt immers meestal afgefakkeld (flaring) als het niet economisch rendabel is om het op te slaan en voor energieopwekking te verbranden. Het Internationale Energieagentschap stelt dat de methaanuitstoot van de oliesector wellicht met 70% onderschat wordt. Ook bij de productie en het transport van aardgas uit gasbellen, ontsnappen er aanzienlijke hoeveelheden methaan. Steenkoolmijnen lekken eveneens grote hoeveelheden methaan, waarbij de diepste mijnen het meest methaan vrijgeven. Ook nadat ze gesloten zijn, kunnen ze verder methaan lekken.

De wereldwijde uitstoot van broeikasgassen stijgt nog altijd, maar daaraan komt binnenkort wellicht een einde. Dat zegt de energiedenktank Ember. De helft van alle economieën verbruikt nu al minder fossiele brandstoffen dan 5 jaar geleden, en ook China lijkt op de goede weg. Toch is het belangrijk dat de wereld op de COP in Bakoe vasthoudt aan de uitstap uit fossiele brandstoffen als hij de klimaatverstoring wil afremmen, zegt Ember.

Op de VN-klimaattop in Bakoe zijn belangrijke besprekingen over uitstootreductie in de eerste week op een haar na gekelderd door verzet van oliestaat Saoedi-Arabië en enkele ontwikkelingslanden. Het voorzitterschap moest alle zeilen bijzetten om de onderhandelingen uit het slop te halen.

Nu Donald Trump de volgende president van de Verenigde Staten wordt, verkleint de kans dat de VN-klimaatconferentie deze maand een ambitieus resultaat oplevert. Maar ook de kans dat de klimaatopwarming beperkt blijft tot 2 graden, wordt er weer wat kleiner door. President Trump zal wellicht opnieuw uit het klimaatakkoord van Parijs stappen, wil volop inzetten op fossiele brandstoffen en zal Amerikaans klimaatbeleid proberen uit te kleden.

Ook al zou de federale regering àl haar accijnzen op elektriciteit verschuiven naar fossiele brandstoffen, dan nog blijven klimaatvriendelijke warmtepompen duurder in gebruik dan aardgas. Zo blijkt uit een nieuwe analyse van onze federale overheidsdiensten. Een volledige verschuiving van de accijnzen - samen met een extra Europese CO2-heffing - zou elektriciteit per jaar 170 euro goedkoper maken en aardgas ruim 300 euro duurder.

Op 9 oktober organiseerde de KlimaatCoalitie een flashmob in Brussel. Op initiatief van 11.11.11/CNCD, Greenpeace en Amnesty International kwam een groep activisten van verschillende Vlaamse, Waalse en Brusselse organisaties (waaronder Grootouders voor het Klimaat en Grand-parents pour le Climat) ‘s ochtends samen op het Sint-Katelijneplein. Gewapend met aftrekkers, emmers en dweilen stapten ze het water in, om het klimaatbeleid van de Belgische overheid aan te klagen: massale investeringen in fossiele brandstoffen en karige investeringen in duurzame energie en de klimaattransitie, betekent dweilen met de kraan open! De klimaatactivisten eisen dat de geldkraan voor fossiele brandstof wordt toegedraaid, en dat in plaats daarvan de duurzame transitie wordt gefinancierd.

Allen samen op vrijdag 20 september om 17.30 uur in Brussel-Centraal!CONCERT EN MARS #NowForFutureTer gelegenheid van de Global Climate Strike roepen Youth for Climate, Rise for Climate, Grootouders voor het Klimaat en anderen op tot mobilisatie om politieke leiders te herinneren aan het belang van sociaal- en klimaatrechtvaardige maatregelen.We willen een beroep doen op de staatshoofden van de wereld die op 22 en 23 september bij de VN bijeenkomen voor een wereldtop over de toekomst.

In heel België zijn woensdag 18 september standbeelden geblinddoekt en voorzien van bordjes met de boodschap: “Overheid, wees geen wegkijker!” In steden als Gent, Antwerpen, Beveren, Brussel en Namen markeerde Extinction Rebellion hiermee de aankondiging van hun volgende grootschalige actie tegen fossiele subsidies.

Ontwikkelingslanden pompen elk jaar meer dan 600 miljard dollar aan subsidies in sectoren waarvan ze zelf veel schade ondervinden: fossiele brandstoffen en industriële landbouw. Beide sectoren jagen de klimaatcrisis aan waar de ontwikkelingslanden zélf de zwaarste gevolgen van dragen.

Wereldwijd zijn al minstens 86 rechtszaken aangespannen tegen 's werelds grootste olie- en gasbedrijven. De cijfers van ngo Oil Change International tonen de toenemende juridische druk op de fossiele brandstofsector, die verantwoordelijk is voor 69 procent van de door de mens veroorzaakte CO2-uitstoot.

Westerse landen die de woningen en het verkeer willen verduurzamen, doen dat het best door gunstregelingen voor fossiele brandstoffen te verschuiven naar elektriciteit, warmtepompen en elektrische wagens. Zo kunnen ze de grootste klimaatwinst maken. Dat blijkt uit nieuw, grootschalig onderzoek.

Het is vandaag Earth Overshoot Day: vanaf vandaag tot het einde van het jaar verbruikt de wereldbevolking meer dan onze planeet op een jaar aan grondstoffen en diensten kan leveren. Voor onze huidige levensstijl zijn eigenlijk 1,7 planeten aarde nodig, en dat kan uitdraaien op een ramp, waarschuwen experts. Earth Overshoot Day valt dit jaar ook een dag vroeger dan vorig jaar.

Een tiental activisten van Doe Deurne Dicht blokkeerden zaterdag 27 juli de ingang van de privéjet-terminal op de luchthaven van Antwerpen. De vreedzame blokkade maakt deel uit van een wereldwijde actieweek tegen de luchtvaart, met acties in onder andere Schiphol, Maastricht, Heathrow, Keulen, Helsinki, Oslo, Barcelona, Frankfurt, Zurich en Genève. (1) De actieweek hekelt het excessieve gebruik van fossiele brandstoffen door de luchtvaartindustrie en eist de uitfasering van fossiele brandstoffen-extractie tegen 2030.

Op korte termijn lijken groene vliegtuigbrandstoffen de enige manier om de uitstoot van luchtvaart aan banden te leggen.

Al jaren doen wetenschappers onderzoek naar de gezondheidseffecten van biologische landbouwproducten. Zeker is dat er veel minder pesticiden op zitten dan op voeding uit conventionele producten, althans in Europa. En doorgaans zijn bio-eters ook gezonder. Toch is het nog steeds niet helemaal duidelijk hoe gezond biovoeding echt is.