Articles 2020

Duitse onderzoekers becijferden met hoeveel bosbranden Europa in de toekomst te maken kan krijgen – en wat het effect is van een verhoogde weerbaarheid.

Hitte en droogte verhogen het risico op bosbranden, maar zijn niet de enige factoren die bepalen hoe kwetsbaar een bos is.

Cruiseschepen stoten heel wat fijn stof uit, ook als ze aangemeerd liggen in havens. Die uiterst kleine stofdeeltjes bevatten metalen, en verzwakken de verdediging van longcellen tegen virale infecties.

Jean-Pascal van Ypersele, misschien wel de meest vooraanstaande klimaatwetenschapper van ons land, laakt het volgens hem ontoereikende klimaatbeleid. Dat heeft er mee toe geleid dat er in België deze zomer al 2.000 hittedoden vielen, zegt hij. "Politici kunnen niet zeggen dat ze niet wisten wat hen te doen stond."

Kunnen we met een ongeziene klimaatingreep aan El Niño sleutelen en de gevolgen ervan indijken? Een groep Amerikaanse wetenschappers denkt van wel. Ze komen op de proppen met een staaltje ‘klimaatengineering’.

Vooral ouderen en mensen met een zwakke gezondheid lijden onder extreme hittepieken zoals die van eind juni. Hittegolven versnellen dan ook het overlijden van terminaal zieke mensen en (vooral) 85+'ers. Het nuanceert de oversterftecijfers na de extreme hittegolf in juni, maar het roept ook vragen op: "Veel rusthuizen zijn niet voorzien op de hitte."

Vlaanderen botst op zijn limieten door de hitte. Nochtans biedt de Europese Natuurherstelwet de ultieme blauwdruk om onze regio af te koelen. Niet omdat het moet van Europa, maar omdat het de enige manier is om gezond en welvarend te blijven.

Hagel kan grote schade veroorzaken, vooral aan landbouwgewassen. Voorspellen of het zal hagelen is erg moeilijk, omdat het van veel verschillende factoren afhangt. Toch legden Australische onderzoekers alle kennis bij elkaar om in kaart te brengen hoe de klimaatopwarming hagel beïnvloedt.

Kunnen we ervoor zorgen dat de oceaan meer koolstof opneemt dan nu al het geval is? Nieuwe technologie lijkt dat te beloven, maar onderzoekers roepen toch op tot voorzichtigheid.

Het KMI start het project 'Tales of Future Weather', dat klimaatwetenschap omzet naar concrete scenario’s van extreem weer zoals hitte, droogte en hevige neerslag. Zo worden de gevolgen van klimaatverandering tastbaar en kunnen we ons beter voorbereiden. Het project benadrukt dat burgers zelfredzamer moeten worden. "Er komt heel wat op ons af."

Hoopvol nieuws uit de natuur: mangrovebossen, jarenlang gezien als een van de meest bedreigde kustecosystemen, vertonen wereldwijd tekenen van herstel. Onderzoek toont aan dat hun totale oppervlakte niet langer afneemt, maar weer toeneemt.

Een nieuwe El Niño komt eraan en hij belooft stevig te worden. Wetenschappers waarschuwen voor extreme droogtes, hevige overstromingen en een recordwarme wereldtemperatuur. Maar achter die waarschuwingen schuilt een fundamentelere vraag: maakt klimaatverandering de effecten van El Niño heviger?

Wereldwijd neemt de financiering voor onderwijs af. Budgetten voor internationale samenwerking krimpen en humanitaire middelen blijven ontoereikend. Onderwijs in tijden van crisis naar de achtergrond schuiven is een menselijke, sociale en strategische fout, vinden Christèle Devos van UNICEF en Jean Van Wetter van Enabel.

Sommige biologen noemen Posidonia oceanica de superplant van de Middellandse Zee. Het beschermt kusten tegen erosie, biedt een kraamkamer voor talloze mariene soorten en slaat veel koolstof op. Sinds de jaren 1960 krimpt het areaal. In Griekse wateren probeert men het tij te keren.

The process of relocating people from New Orleans should start immediately, as the city has reached a “point of no return” that will see it surrounded by the ocean within decades due to the climate crisis, a stark new study has concluded. Ongoing sea-level rise and the rampant erosion of wetlands in southern Louisiana will swallow up the New Orleans area within a few generations, with the new paper estimating the city “may well be surrounded by the Gulf of Mexico before the end of this century”.

Fytoplankton, de basis van zowat alle leven in de oceaan, bevat steeds minder eiwit en meer vetten en koolhydraten. Dat komt door de opwarming van het zeewater.

Koffieplanten zijn kieskeurig wat betreft temperatuur en neerslag, en ze houden van een vast ritme. Klimaatverandering veroorzaakt dan ook slechte oogsten en dus hoge prijzen in de koffiewereld. Deskundigen zoeken daarom naar nieuwe variëteiten die tegen een stootje kunnen en toch een goede smaak hebben.

Of het nu gaat over pandemieën, aardbevingen of de nefaste gevolgen van opwarming: met wetenschap en technologie kunnen we ons voorbereiden op rampspoed.

Regio’s in Europa waar armoede het hoogst is, blijken ook het kwetsbaarst voor de gezondheidsgevolgen van luchtvervuiling. Dat blijkt uit een grootschalige studie in Nature Medicine.

Plastic deeltjes zitten overal, ook in de lucht die we inademen. Een groot deel ervan blijkt afkomstig van slijtage aan autobanden. Maar de precieze gevolgen voor onze gezondheid van al dat atmosferisch plastic blijven onduidelijk.