Flux continu

Onderzoeksjournalist Yunus Aslan onderzocht wie opdraait voor de miljardenkosten van de PFAS-vervuiling. Terwijl vervuilende bedrijven buiten schot blijven, betaalt de bevolking de rekening via haar waterfactuur, belastingen én gezondheid.

De hele dag lang worden we blootgesteld aan allerlei chemicaliën, schrijft Brad Reisfeld, hoogleraar Chemie aan de Colorado State University. Elk van die stoffen is wel individueel getest, maar over het effect van die chemische cocktail weten we nog niet veel. Gelukkig zijn er tips om onze blootstelling te beperken.

Vooral ouderen en mensen met een zwakke gezondheid lijden onder extreme hittepieken zoals die van eind juni. Hittegolven versnellen dan ook het overlijden van terminaal zieke mensen en (vooral) 85+'ers. Het nuanceert de oversterftecijfers na de extreme hittegolf in juni, maar het roept ook vragen op: "Veel rusthuizen zijn niet voorzien op de hitte."

De ebola-epidemie die vandaag het oosten van de Democratische Republiek Congo treft, herinnert ons aan een realiteit die vaak wordt vergeten: gezondheidscrises ontstaan nooit zomaar. Ze ontstaan in gebieden waar mensen, dieren en ecosystemen voortdurend met elkaar verbonden zijn. De gezondheid van mensen kan dan ook niet worden losgekoppeld van die van dieren en ecosystemen, schrijft Lola Junger van Dierenartsen Zonder Grenzen.

Strenge bezuinigingen op de gezondheidszorg in Oost-DR Congo dragen bij aan de snelle escalatie van de ebola-uitbraak. Dat zegt het International Rescue Committee, dat verschillende gezondheidscentra in de streek heeft moeten sluiten.

Het zal ons land zo'n 2 tot 6 miljard euro per jaar kosten om het vervuilende PFAS op te ruimen en om de gezondheidskosten te dekken. Dat schrijft De Standaard en het nieuws staat in een adviesrapport dat de vorige regering besteld had om te bepalen hoe hoog de kosten zijn en wie die mee kan betalen.

Regering-De Wever kondigde een nationalisering en heropening van de kerncentrales aan. Maar de argumenten voor deze beslissing kloppen niet, aldus Simon Herckens van Jong Groen.

Het aantal sterfgevallen door hitte, toenemende voedselonzekerheid en snellere verspreiding van ziekten stijgt sterk in Europa. Maar er is ook hoop, want Europa heeft de middelen om het roer te keren, stelt grootschalig onderzoek in het medische tijdschrift The Lancet.

De toestand in Soedan, dat zijn derde jaar bloedige oorlog ingaat, verslechtert snel. Hulporganisaties slaan alarm over de ‘systematische ontmanteling van essentiële diensten waarop de bevolking vertrouwt, zoals gezondheidszorg, bescherming, voedselzekerheid en basisveiligheid.’

Wereldwijd is een miljard mensen - ongeveer 1 op de 8 - op de vlucht voor oorlog of uitzichtloosheid, of gewoon op zoek naar meer kansen op werk en een beter leven. Deze grote groep mensen wordt sinds de huidige geopolitieke spanningen geconfronteerd met ‘steeds grotere uitdagingen’, zegt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Plastic deeltjes zitten overal, ook in de lucht die we inademen. Een groot deel ervan blijkt afkomstig van slijtage aan autobanden. Maar de precieze gevolgen voor onze gezondheid van al dat atmosferisch plastic blijven onduidelijk.

Regio’s in Europa waar armoede het hoogst is, blijken ook het kwetsbaarst voor de gezondheidsgevolgen van luchtvervuiling. Dat blijkt uit een grootschalige studie in Nature Medicine.

In Ronse zijn vrijdagavond zo'n 250 mensen op straat gekomen om te protesteren tegen het PFAS-beleid. Bij de protestanten waren heel wat gezinnen, die zich zorgen maken over de gezondheid van hun kinderen. Ze eisen onder meer gratis bloedonderzoeken en een verhuizing van textielbedrijf Utexbel.

De uitstoot van houtverbranding in Vlaanderen stijgt fors, maar de Vlaamse overheid rapporteert aan Europa juist dalende cijfers. Terwijl metingen op het terrein in 2022 een toename van ruim 44 procent tonen, gaf Vlaanderen voor datzelfde jaar een daling van 16 procent door. Door foutieve rapportering en een falend houtkachelbeleid worden de gezondheidsrisico’s onderschat.

Diabetes is niet alleen een enorme gezondheidscrisis, het laat de wereld ook achter met een gigantische financiële kater, zegt een studie in Nature. ‘Beleidsmensen kunnen inzetten op de bevordering van een gezonde levensstijl om diabetes te voorkomen.’

De helft van de hiv-diagnoses en -behandelingen in Europa komen te laat. ‘Dit brengt de strijd tegen aids in gevaar’, zegt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

De federale overheid slaagt er niet in haar gebouwen snel genoeg te renoveren en haalt zo de eigen klimaatdoelstellingen niet. Daarvoor waarschuwt de dienst Klimaatverandering van de FOD Volksgezondheid. Vooral de Regie der Gebouwen schiet tekort, maar ook Defensie zit niet op schema. Wat is er aan de hand?

Kauwgom kan minstens 3 soorten plastics bevatten die op hun beurt microplastics afgeven wanneer je erop kauwt. Als je dat nog niet wist, dan komt dat doordat de Europese regelgeving kauwgomproducenten niet verplicht om die plastics te vermelden op de verpakking. Vlaamse gezondheidsexperten sluiten zich nu aan bij een oproep van Nederlandse collega's om dat toch te doen: "Het lijkt me niet meer dan normaal dat de consument er een duidelijk zicht op krijgt."

De voorbije weken dook de bacterie STEC geregeld op in het nieuws. In enkele woonzorgcentra werden besmettingen vastgesteld en de overheid volgt de situatie nauw op. Wat was er aan de hand en hoe zorgelijk is STEC?

Regeringen en werkgevers moeten dringend maatregelen treffen om de gezondheid van werknemers te beschermen nu die steeds vaker met extreme hitte te maken krijgen. Daarvoor waarschuwen de Verenigde Naties op basis van een nieuw rapport in samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie WHO. Het vorige grote rapport met richtlijnen dateert van 1969 en er is dringend een update nodig nu de klimaatopwarming een steeds grotere impact heeft, zeggen ze.

Jules Vertriest (30) is de eerste arts die in opdracht van het Vlaams Departement Zorg is aangesteld om zich bezig te houden met de gezondheidseffecten van de klimaatverandering in Vlaanderen. Na een kurkdroge lente kreeg de kersverse klimaatarts er bij het begin van de zomer al meteen een eerste hittegolf bovenop. ‘Laat hitte, droogte en UV-schade nu net de grootste gezondheidsrisico’s zijn die de klimaatverandering met zich meebrengt, maar er zijn oplossingen en het is mijn taak om die naar voren te schuiven.’

Slechts één land ter wereld produceert genoeg voedsel om zijn bevolking volledig te voeden volgens moderne voedingsrichtlijnen: het Zuid-Amerikaanse Guyana. Dat blijkt uit een grootschalige analyse van de productiecapaciteit van 186 landen, gepubliceerd in het toonaangevende tijdschrift Nature Food. De studie, geleid door onderzoekers van de Universiteit van Göttingen, toont aan dat de meeste landen ver achterblijven in het realiseren van een gezond voedingspatroon op basis van eigen productie.

Volgende week komen staatshoofden, wetenschappers, ngo’s en bedrijfsleiders samen in het Franse Nice om er de ineenstorting van de oceanen te stoppen. Een unieke kans, want de diepzee is onbekend, maar misschien wel het meest vitale ecosysteem op aarde, schrijven experten Diva Amon en Lissette Victorero.

Vlaanderen heeft sinds kort zijn eerste klimaatarts. Jules Vertriest zal zich buigen over de gezondheidsproblemen die de klimaatverandering met zich meebrengt, zoals beroerten, pollenallergieën en tropische ziekten. Maar de klimaatarts pleit ook voor meer groen, schaduw en water in het straatbeeld.

1 op de 2 geteste inwoners in Zwijndrecht, waar de 3M-fabriek staat, heeft een te hoog PFAS-gehalte in het lichaam. Dat blijkt uit het bloedonderzoek georganiseerd door de Vlaamse regering. Burgercollectief DARKWATER3M vindt dit al alarmerend. Bovendien zijn hier volgens hen nog oude normen gehanteerd en wekt de regering zo de indruk dat het de verontreiniging en de effecten op de volksgezondheid wil minimaliseren.

Nederlanders zouden geen eieren van hobbykippen meer mogen eten. Dat is een advies van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu). Uit onderzoek blijkt dat de eieren PFAS kunnen bevatten, en dat is mogelijk schadelijk voor de gezondheid. Het instituut raadt aan om eieren in de winkel of op de markt te kopen. In ons land blijft het bestaande advies van kracht om maximaal 2 eieren van eigen kippen per week te eten.

Een overstroming eist niet alleen onmiddellijke slachtoffers, blijkt uit wereldwijd onderzoek. Ook als het water al lang is weggetrokken, blijft het aantal ziekenhuisopnames veel hoger dan normaal.

Als de veiligheid en de gezondheid van onze planeet weer wat hoger op de agenda komen te staan, zal het voor mij geslaagd zijn. Dat zegt cultuurhistoricus en schrijver David Van Reybrouck (53), die vanaf vandaag voor de komende 2 jaar de nieuwe Denker der Nederlanden is. Hij wil in die periode vooral vérdenken, verder denken dan de waan van de dag, én ook aandacht schenken aan onze mentale gezondheid.

Als de veiligheid en de gezondheid van onze planeet weer wat hoger op de agenda komen te staan, zal het voor mij geslaagd zijn. Dat zegt cultuurhistoricus en schrijver David Van Reybrouck (53), die vanaf vandaag voor de komende 2 jaar de nieuwe Denker der Nederlanden is. Hij wil in die periode vooral vérdenken, verder denken dan de waan van de dag, én ook aandacht schenken aan onze mentale gezondheid.

Gifstoffen uit schimmels op voedingsproducten als granen, maïs of rijst dreigen een groter gezondheidsprobleem te worden in Europa. Naarmate het continent opwarmt en vochtiger wordt door de klimaatverandering, zullen die zich beter kunnen verspreiden. We houden daar beter nu al rekening mee, waarschuwt het Europees Milieuagentschap.

De Europese Unie kan haar doelstellingen voor luchtkwaliteit tegen 2030 halen zonder dat er uitstel dient te worden gevraagd, zegt een rapport in opdracht van het Europees Milieubureau (EEB). Meer nog: de doelstellingen leveren ‘een drievoudig voordeel’ op: voor de volksgezondheid, het milieu en het klimaat.

PFAS zijn overal, maar nergens zo geconcentreerd als in onze regio. Ze vervuilen lucht, water en bodem en stapelen zich permanent op in ons lichaam. Dat ze een gevaar vormen voor onze gezondheid en milieu staat vast, maar toch worden ze nog volop gebruikt in consumentenproducten en industrie. Elke dag zonder verbod, maakt de de oplossingen zwaarder en duurder. 39 mutualiteiten, milieuorganisaties en burgerverenigingen vragen daarom de overheid: grijp vandaag in, en voorkom verdere schade.

Als een donderslag bij heldere hemel bracht een recente studie aan het licht dat bepaalde ultrabewerkte voedingsmiddelen gezond zijn. Hoe kan je als consument nog weten welke producten je met een gerust gemoed mag eten en wat je beter mijdt?

We zijn al twee weken in het nieuwe jaar. Wellicht ben je, zoals zovelen, het goede voornemen gestart om wat gezonder te eten. Maar dat is nog knap lastig blijkt na het lezen van het boek ‘Dit slik ik niet meer!’ van arts Staf Henderickx, want tegenwoordig is bijna alles wat we eten ultrabewerkte voeding en dat heeft een grote impact op onze gezondheid.

“Wij geven wél een zak om goed eten.” Met die slogan lanceert Rikolto haar campagne de Week voor Goed Eten (10 tot 19 januari). Rikolto-ambassadeurs verkopen in heel Vlaanderen zakken vol goed eten met producten van lokale handelaars en boeren. Daarmee roepen ze op om van gezonde, duurzame voeding een prioriteit te maken in het beleid.

Uit voorlopig onderzoek blijkt dat in de Democratische Republiek Congo de ontginning van kobalt en koper, die essentieel zijn voor batterijtechnologie, risico's inhoudt voor de vrouwelijke gezondheid. Dat schrijft nieuwssite Mongabay.

In de internationale klimaatgesprekken voeren mannen meestal het hoge woord, terwijl de gezondheidseffecten van de klimaatcrisis vooral vrouwen en meisjes treffen. Dat stellen onderzoekers bij aanvang van de VN-klimaattop (COP29) in Azerbeidzjan.

Voor het eerst hebben Vlaamse wetenschappers uit verschillende vakgebieden hun krachten gebundeld om de cruciale link tussen de gezondheid van de oceaan en die van de mens in kaart te brengen. Deze zogenaamde 'Ostend Working Group on Ocean and Human Health' vat hun bevindingen en praktische aanbevelingen voor beleidsmakers nu samen in een nieuw rapport.

De FOD Volksgezondheid publiceerde het rapport 'The landscape of carbon and energy pricing and taxation in Belgium', dat een overzicht biedt van de bestaande prijsinstrumenten, waaronder fiscale, omdat de prijs van energieproducten een belangrijke motor is voor het veranderen van consumptiepatronen…

Vandaag hebben de Europese ministers van Milieu de herziene richtlijn voor luchtkwaliteit goedgekeurd. Die brengt de normen in lijn met de meest recente aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).