Justice & Paix

Er worden weliswaar steeds meer middelen ingezet voor de klimaattransitie van de industrie, maar het niet duidelijk of die middelen wel doeltreffend gaan aangewend worden. De industrielobby wil de kosten voor de uitstap uit de koolstofindustrie afwimpelen over de overheid, op de belastingbetaler. Thomas Goorden, Jelle De Mey en Bart Grugeon Plana zijn zeer kritisch over deze plannen.

In een veranderend klimaat spelen bossen een nog belangrijkere rol: de bodems onttrekken steeds meer methaan aan de atmosfeer naarmate het klimaat wijzigt, hebben Duitse onderzoekers vastgesteld.

Krijgt de Europese industrie korting op haar CO2-uitstoot? Dat is een van dé grote vragen die deze week voorligt op de Europese industrietop. Vooral bedrijven die veel uitstoten, zoals chemische of metaalbedrijven, zeggen dat de Europese klimaatkosten het onmogelijk maken om te concurreren met niet-Europese bedrijven. De Europese Commissie is bereid om het systeem te herzien: "Er zijn geen heilige huisjes."

Belgische woningen dreigen massaal oververhit te raken als gevolg van de klimaatopwarming. Dat is de conclusie van onderzoekers van de KU Leuven over hoe hittebestendig onze woningen zijn - veel te weinig dus. De oplossing? We moeten de zogenoemde 'ladder van koeling' volgen - en het installeren van airco is daarbij slechts de laatste stap. "Er is een mindshift nodig."

Het Olympisch Comité overweegt de Winterspelen en de Paralympische Spelen een maand vroeger te organiseren. Door de klimaatverandering zijn geschikte omstandigheden voor wintersport in februari en maart immers steeds minder gegarandeerd. Volgens het IOC zouden er in 2040 nog slechts 10 gastlanden in aanmerking komen. Waar natuurlijke sneeuw steeds minder vanzelfsprekend is, kan kunstsneeuw een oplossing brengen, maar ook dat heeft zijn limieten.

De economische modellen die gebruikt worden door overheden, pensioenfondsen en centrale banken onderschatten de snel groeiende risico’s van de klimaatverandering, waarschuwen Britse economen. Ze zijn gebaseerd op aannames die niet langer kloppen naarmate de wereld warmer en extremer wordt.

De federale plannen voor de NMBS hebben als enige doelstelling de verdere afbraak van de sociale verantwoordelijkheid van de overheid. Dat is de voornaamste reden waarom de spoormensen staken. Zij willen ons een degelijk treinaanbod bieden en dat willen regeringspartijen Vooruit, CD&V en N-VA niet. Voor hen is de trein een commerciële activiteit met privé-winst en sociale kosten.

De Europese Unie trekt de volgende 2 jaar 500 miljoen euro uit om de Indiase industrie te helpen vergroenen, en nog eens 2 miljard euro via de Europese Investeringsbank voor klimaatbestendige infrastructuur. Die toezeggingen zijn er gekomen in het kader van het nieuwe Europees-Indiase vrijhandelsakkoord. India liet daardoor zijn verzet tegen de Europese CO2-grenstaks CBAM varen.

Voorlopig lijkt het erop dat België geen miljoenenfactuur hoeft te verwachten van de Europese Unie vanwege zijn klimaatbeleid. Na maanden van uitstel oordeelt de Europese Commissie dat het Nationaal Energie- en Klimaatplan (NEKP) dan toch voldoet aan de doelstellingen. Maar dan wel als er de volgende 4 jaar meer aandacht gaat naar hernieuwbare energie en het verduurzamen van het transport. Wordt daar niet snel vooruitgang geboekt, dan dreigen er nieuwe kosten.

Jongeren worstelen met klimaatangst en vooral met woede over het uitblijven van sterk klimaatbeleid, blijkt uit een nieuwe CM-studie. ‘De politiek moet hun ervaring ernstig nemen.’

Verschillende pinguïnsoorten op Antarctica broeden steeds vroeger. Dat blijkt uit onderzoek van de Penguin Watch van de Oxford-universiteit, die de pinguïns gedurende 10 jaar observeerde. Experts vrezen dat 3 pinguïnsoorten daardoor op lange termijn met uitsterven bedreigd zijn.

De voorbije 3 kalenderjaren waren wereldwijd de warmste 3 jaar ooit gemeten. De temperatuur lag gemiddeld ruim anderhalve graad boven het pre-industriële niveau (1850-1899). Dat blijkt uit het nieuwe jaarrapport van de Europese klimaatdienst Copernicus. "Een mijlpaal die we liever niet hadden gezien", zuchtte Mauro Facchini van de Europese Commissie op de persbriefing.

In 2025 hebben zowel China als India minder elektriciteit opgewekt uit steenkool dan het jaar ervoor. Het is 52 jaar geleden dat dat in beide landen tegelijk gebeurt. Als die trend aanhoudt, kan dat een belangrijk keerpunt zijn in de strijd tegen de klimaatverandering. Steenkool is de energiebron met de hoogste CO2-uitstoot. China is momenteel de grootste uitstoter van broeikasgassen ter wereld, India staat op de derde plaats.

Mangrovebossen langs de Amerikaanse kust breiden zich uit naar het noorden, blijkt uit onderzoek van de VUB. Het toont aan dat de klimaatverandering de kusten al aan het veranderen is, met gevolgen voor biodiversiteit, CO2-opslag en kustbescherming.

De tien grootste klimaatrampen hebben samen bijna 125 miljard dollar aan schade veroorzaakt vorig jaar. ‘De kostprijs voor aanhoudend gebruik van fossiele brandstoffen en politiek uitstelgedrag.’

Zürich wordt wereldwijd beschouwd als een van de steden met het beste openbaar vervoer. Het systeem is efficiënt, stipt en gebruiksvriendelijk.

In dit interview met Tine Hens, historicus en klimaatjournalist, vertelt ze ons over haar nieuwe boek en tentoonstelling 'Archief van Mogelijk Verlies'. In dit werk archiveert ze planten, dieren en natuurfenomenen die we dreigen te verliezen door menselijke activiteiten en klimaatverandering.

We bevinden ons in een moment van diepgaande crisis voor zowel het liberalisme als het kapitalisme. Toenemende ongelijkheid, stagnerende productiviteit en klimaatafbraak – om er maar een paar te noemen – ondermijnen ons sociale systeem. In 2026 zullen deze crises, volgens econoom Grace Blakeley, alleen maar moeilijker te negeren worden.

2026 wordt cruciaal voor het klimaat: de hoop van Parijs is voorbij, want de VN erkent dat we de grens van 1,5 graden opwarming van de aarde overschrijden. Terwijl koraalriffen verdwijnen en tropische bossen meer CO₂ uitstoten dan ze opnemen, blijft de politiek achter. Toch ontstaan positieve kantelpunten: hernieuwbare energie zal voor het eerst meer stroom leveren dan steenkool.

2025 voelde als een jaar waarin alles tegelijk verschoof: sociaal afbraakbeleid door regering-De Wever, een muilkorf voor het Vlaamse middenveld, klimaat dat door het lint gaat, oorlogstaal als norm en extreemrechts dat overal zuurstof krijgt. En toch: er was tegenwind. Veel. Een overzicht van een bangelijk jaar, en van het verzet ertegen.