Opvolging

Het WK voetbal in de VS, Mexico en Canada is het meest vervuilende tot nu toe. Dat berekende een groep onderzoekers die klimaatschade in de sportwereld onder de aandacht wil brengen. Vooral de extra wedstrijden, door de uitbreiding van het aantal deelnemende landen, veroorzaken veel uitstoot. Op de volgende WKs zit er weinig beterschap in. De doelstelling van FIFA om in 2040 klimaatneutraal te zijn, is daardoor weinig haalbaar.

Kunnen we ervoor zorgen dat de oceaan meer koolstof opneemt dan nu al het geval is? Nieuwe technologie lijkt dat te beloven, maar onderzoekers roepen toch op tot voorzichtigheid.

De Amerikaanse cleantechgroep LanzaTech wil 500 miljoen euro investeren in een fabriek voor duurzame vliegtuigbrandstof in de Gentse haven. Het gaat om de eerste commerciële installatie in Europa die op grote schaal synthetische kerosine produceert. Maar wat is dat? "Dat is niet meer dan luchtvaartbrandstof dat volledig gemaakt wordt van volledige duurzame grondstoffen, van groene waterstof en afgevangen CO2", zegt Vincent De Haes, luchtvaartexpert bij Transport & Environment.

De stad Amsterdam heeft openbare reclame met fossiele brandstoffen of vlees verboden. Het verbod is ingegeven door het idee dat fossiele brandstoffen en vlees slecht zijn voor het klimaat, door de grote CO2-uitstoot. "Ook in ons land bestaat de vraag naar zo'n reclameverbod, maar er is weinig animo voor bij steden en gemeenten", zegt de Vlaamse Vereniging voor Steden en Gemeenten.

De tech-industrie heeft een enorme focus op het terugdringen van CO2-uitstoot. Maar dat maskeert een veel diepere milieucrisis, schrijft ceo Raymond van Eck van Fairphone. ‘Ook groene producten kunnen enorm destructief zijn voor de natuur als we niet verder durven kijken dan alleen onze uitstoot.’

De CO₂-uitstoot van de industrie moet tegen 2040 met 90 procent dalen, een enorme inspanning. Vlaanderen heeft een sterke basisindustrie met hoge CO₂-emissies: staal, chemie en olieraffinage. Om die ‘oude’ industrie het koolstofneutrale tijdperk binnen te loodsen zijn nieuwe productieprocessen nodig. De Vlaamse regering maakt daar plannen voor, maar op het terrein wil dat voorlopig niet lukken.

Krijgt de Europese industrie korting op haar CO2-uitstoot? Dat is een van dé grote vragen die deze week voorligt op de Europese industrietop. Vooral bedrijven die veel uitstoten, zoals chemische of metaalbedrijven, zeggen dat de Europese klimaatkosten het onmogelijk maken om te concurreren met niet-Europese bedrijven. De Europese Commissie is bereid om het systeem te herzien: "Er zijn geen heilige huisjes."

De Europese Unie trekt de volgende 2 jaar 500 miljoen euro uit om de Indiase industrie te helpen vergroenen, en nog eens 2 miljard euro via de Europese Investeringsbank voor klimaatbestendige infrastructuur. Die toezeggingen zijn er gekomen in het kader van het nieuwe Europees-Indiase vrijhandelsakkoord. India liet daardoor zijn verzet tegen de Europese CO2-grenstaks CBAM varen.

Kunstmatige intelligentie heeft een forse ecologische voetafdruk. Onderzoeker Alex de Vries-Gao van de Vrije Universiteit Amsterdam becijferde dat AI-systemen in 2025 tussen 33 en 80 miljoen ton CO2 hebben uitgestoten. Het waterverbruik is nog buitensporiger.

Terwijl de meeste mensen net hun goede voornemens formuleren, hebben de allerrijksten de planeet dit jaar al maximaal belast. Een nieuw rapport van Oxfam onthult de schokkende realiteit van een kleine elite die onze collectieve toekomst in snel tempo opbrandt.

Mangrovebossen langs de Amerikaanse kust breiden zich uit naar het noorden, blijkt uit onderzoek van de VUB. Het toont aan dat de klimaatverandering de kusten al aan het veranderen is, met gevolgen voor biodiversiteit, CO2-opslag en kustbescherming.

2026 wordt cruciaal voor het klimaat: de hoop van Parijs is voorbij, want de VN erkent dat we de grens van 1,5 graden opwarming van de aarde overschrijden. Terwijl koraalriffen verdwijnen en tropische bossen meer CO₂ uitstoten dan ze opnemen, blijft de politiek achter. Toch ontstaan positieve kantelpunten: hernieuwbare energie zal voor het eerst meer stroom leveren dan steenkool.

Om de opwarming van de aarde af te remmen zullen we actief CO2 uit de atmosfeer moeten halen, naast de inspanningen die we al leveren om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Een nieuwe studie onder leiding van de Universiteit van Cambridge toont dat de combinatie van goedkope, op natuur gebaseerde oplossingen en duurdere technologie de beste kansen biedt.

Nooit steeg de concentratie van het broeikasgas CO2 in onze atmosfeer zo hard door als in 2024. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de Wereldmeteorologische Organisatie (WMO). "De laatste keer dat we met zulke hoge concentraties aan broeikasgassen zaten, was 3 tot 5 miljoen jaar geleden, nog vóór de moderne mensheid. Het was toen 2 tot 3 graden Celsius warmer dan nu, met een zeespiegel die tot 20 meter hoger was." Dat het nu nog niet zover is, komt door de traagheid waarmee de planeet reageert op de veranderingen.

Nog maar 2 jaar geleden keurden de Europese lidstaten en het Europees Parlement de wet goed die autofabrikanten feitelijk verplicht om vanaf 2035 alleen nog nieuwe auto's op de markt te brengen die geen CO2 uitstoten. Maar vorige week kondigde Duitse bondskanselier Friedrich Merz aan dat hij er alles aan zal doen om zo'n "hard einde" voor de benzine- en dieselauto's te voorkomen. Ook vanuit de Europese auto-industrie groeit de druk op de Europese Commissie om de wet, een belangrijk onderdeel van de Green Deal, bij te sturen.