veille.eu

Wanneer landen oorlog voeren of betrokken zijn bij zware mensenrechtenschendingen, rijst steeds opnieuw dezelfde vraag: moeten ze nog welkom zijn op internationale podia? Sporttoernooien, culturele festivals en andere mondiale evenementen presenteren zich graag als neutrale ontmoetingsplaatsen. Maar zodra politiek en geweld de kop opsteken, blijkt die neutraliteit vaak een illusie.

De discussie over de huidige aanval op Iran draait meestal om de vraag of de VS opnieuw gezichtsverlies zal lijden in het Midden-Oosten. Maar dat is de verkeerde vraag. We moeten kijken naar wie deze oorlog al decennia promoot en wat zij erbij te winnen hebben.

De oorlog in het Midden-Oosten doet landen over de hele wereld een versnelling hoger schakelen om minder afhankelijk van olie te worden. Landen die voluit inzetten op elektrificatie hebben een stevige voet voor, schrijft energie-expert Hussein Dia. ‘Minder olieafhankelijkheid is niet enkel klimaatbeleid, het is van vitaal belang voor energiezekerheid en nationale veiligheid.’

Sinds 2 maart wordt ook Libanon meegesleept in de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran. Niet alleen het zuiden van Libanon, ook het kosmopolitische Beiroet krijgt te maken met zware Israëlische luchtaanvallen. MO*journaliste Tine Danckaers was kort voor de oorlog uitbrak in de Libanese hoofdstad. Ze geeft tekst en uitleg bij de huidige gebeurtenissen.

Volgens analist Andrew Korybko dient de oorlog tegen Iran Trumps strategie om China te verzwakken. Een pro-Amerikaans regime in Teheran zou de VS controle geven over Iraanse energiebronnen, om deze als geopolitiek drukmiddel tegen Beijing in te zetten.

Met deze aanval op Iran nemen Trump en Netanyahu een roekeloze sprong richting escalatie. De regio balanceert op de rand van een grote oorlog die de wereldeconomie en de nucleaire veiligheid kan ondermijnen.

Trump is niet de eerste Amerikaan die met het idee van een burgeroorlog speelt. Nieuw is dat hij niet zomaar een stem is onder velen maar zetelende president. Zijn agressieve inzet van ICE kan een trigger worden. Hoe realistisch een dergelijk scenario is kan niet zomaar worden bepaald. Het kan echter niet worden uitgesloten.

We zijn nog maar een paar dagen in 2026 en de VS vallen Venezuela binnen en ontvoeren president Maduro en zijn vrouw. Terwijl Gaza, Sudan en Oekraïne branden en de EU 800 miljard voor wapens vrijmaakt, stelt deze opinie één vraag: gaan we wetteloosheid normaliseren, of organiseren we weerstand?

2025 voelde als een jaar waarin alles tegelijk verschoof: sociaal afbraakbeleid door regering-De Wever, een muilkorf voor het Vlaamse middenveld, klimaat dat door het lint gaat, oorlogstaal als norm en extreemrechts dat overal zuurstof krijgt. En toch: er was tegenwind. Veel. Een overzicht van een bangelijk jaar, en van het verzet ertegen.

De laatste tijd debatteert men over de herinvoering van de legerdienst. Lodewijk Van Dycke heeft een beter idee: de invoering van de landbouwdienst. De legerdienst is gericht op oorlog, zowel het voorkomen als het voeren ervan. De landbouwdienst is gericht op duurzame vrede, met de planeet en met elkaar.

De Vlaamse regering werkt in stilte aan een versoepeling van de regels voor wapenhandel. Vredesactie waarschuwt dat Vlaanderen zo nog dieper dreigt weg te zakken in de medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden.

In Gaza is het milieu na 2 jaar oorlog zo vervuild en vernietigd dat landbouw amper nog mogelijk is. Akkers zijn beschadigd of vernield, de bodem en het water zijn verontreinigd met chemicaliën en zware metalen en hele ecosystemen zijn verwoest. Dat bedreigt het voortbestaan van mens en dier in Gaza, waarschuwen verschillende onderzoeksinstellingen en organisaties.

Het aantal cholerabesmettingen is wereldwijd opnieuw toegenomen in 2024, en ook dit jaar lijkt die trend zich verder te zetten. Ook het aantal sterfgevallen stijgt verder, mede door oorlog en de klimaatverandering.

Het idee van het ‘militair-industrieel complex’, bedacht door Eisenhower in zijn afscheidsrede in 1961, was bedoeld als een waarschuwing voor de ongecontroleerde macht van wapenfabrikanten en hun invloed op het buitenlands beleid. Vandaag de dag is dat complex gemuteerd. Het beschrijft niet langer alleen de innige relatie tussen wapenfabrikanten en politici. Het omvat nu ook een andere machtige, planeetvernietigende industrie: fossiele brandstoffen.

Wie de grote media volgt krijgt al snel de indruk dat er geen alternatief is voor de toenemende militarisering van Europa. In dit dossier gaan we samen met experten en de vredesbeweging op zoek naar wat er aan de basis ligt van de toenemende oorlogskoorts en wat we eraan kunnen doen.