veille.eu

De voorbije 3 kalenderjaren waren wereldwijd de warmste 3 jaar ooit gemeten. De temperatuur lag gemiddeld ruim anderhalve graad boven het pre-industriële niveau (1850-1899). Dat blijkt uit het nieuwe jaarrapport van de Europese klimaatdienst Copernicus. "Een mijlpaal die we liever niet hadden gezien", zuchtte Mauro Facchini van de Europese Commissie op de persbriefing.

2026 wordt cruciaal voor het klimaat: de hoop van Parijs is voorbij, want de VN erkent dat we de grens van 1,5 graden opwarming van de aarde overschrijden. Terwijl koraalriffen verdwijnen en tropische bossen meer CO₂ uitstoten dan ze opnemen, blijft de politiek achter. Toch ontstaan positieve kantelpunten: hernieuwbare energie zal voor het eerst meer stroom leveren dan steenkool.

Wereldwijd zullen elk jaar tot vierduizend gletsjers verdwijnen, met een piek rond 2050. De Alpen worden bijzonder hard getroffen. Dat blijkt uit onderzoek van de VUB en de ETH Zürich.

Van de ijsberen die in een warmer klimaat leven, blijkt het DNA in staat om zich op relatief korte tijd genetisch aan te passen. Dat blijkt uit een nieuwe studie van Britse wetenschappers. "Hoopvol nieuws", noemen ze het. Toch lopen ijsberen volgens onderzoekers nog steeds het risico om tegen 2100 uit te sterven door voedseltekorten en een veranderende habitat.

De opwarming van het zeewater en de hevige regenval als gevolg van de klimaatverandering kunnen worden aangeduid als oorzaken van de dodelijke overstromingen in Azië, zeggen wetenschappers.

Recente studies tonen aan dat elke graad opwarming de kans op vroeggeboorte, of andere complicaties fors verhoogt. Daarmee rijst de vraag: wat is de impact van de opwarming, en extreme warmte op zwangere vrouwen en hun ongeboren kinderen?

De toenemende hitte heeft niet alleen gevolgen voor de Spaanse steden en ziekenhuizen, maar heeft nu ook gevolgen voor de vastgoedmarkt. De heetste regio’s zien de vastgoedprijzen dalen, terwijl het noorden van Spanje profiteert.

Op een nieuwe VN-klimaatconferentie bespreekt de wereld over een kleine week hoe we de klimaatverstoring willen aanpakken. Maar de nieuwe klimaatplannen die de deelnemende landen willen voorstellen in Brazilië, drukken de verwachte opwarming amper. Dat blijkt uit een doorlichting van de Verenigde Naties. Die roepen op om meer te doen. "Dit is het moment om all-in te gaan."

Dankzij het klimaatakkoord van Parijs stevent onze planeet niet meer af op 4 graden opwarming, maar op 2,6 graden extra. Concreet kunnen we daarmee gemiddeld 57 extreem warme dagen per jaar vermijden. Dat hebben klimaatspecialisten van World Weather Attribution en Climate Central berekend. "Dankzij Parijs en de jaren daarna hebben we een worstcasescenario kunnen vermijden", zegt VUB-professor Wim Thiery. "Klimaattoppen hebben wel degelijk hun nut."

De zon op een kunstmatige manier dimmen om de opwarming van de aarde af te remmen is een techniek met grote risico's en onzekerheden. Dat zeggen Amerikaanse onderzoekers in een nieuwe studie. Zij bekeken plannen om bepaalde aërosolen (kleine zwevende deeltjes) massaal in de atmosfeer te injecteren. "Je kan er regenpatronen mee verstoren, en als het niet gecoördineerd gebeurt over grenzen heen, kan het meer kwaad dan goed doen."

Door geen pad naar reductiedoelen te creëren lieten de VN-klimaatconferenties vrij spel aan de neoliberale vrije markt. Geïndustrialiseerde landen konden zo hun verantwoordelijkheid verder voor zich uitschuiven, meent expert internationale betrekkingen Frank Gerits van de Universiteit Utrecht. ‘Het is tijd dat we de oplossingen voor de klimaatopwarming niet gaan zoeken bij dezelfde actoren die deze crisis veroorzaakt hebben.’

Om de opwarming van de aarde af te remmen zullen we actief CO2 uit de atmosfeer moeten halen, naast de inspanningen die we al leveren om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Een nieuwe studie onder leiding van de Universiteit van Cambridge toont dat de combinatie van goedkope, op natuur gebaseerde oplossingen en duurdere technologie de beste kansen biedt.

Wat hadden de wereldleiders weer beloofd in 2015 in de Franse hoofdstad? Ze zouden de opwarming van de aarde veroorzaakt door onze uitstoot van broeikasgassen beperken. Tot twee graden en liefst tot anderhalve graad. Daarvoor moesten ze doortastende én rechtvaardige maatregelen nemen. Ze hebben dat niet gedaan. Dat zien we op onze tv-schermen. De bosbranden, overstromingen en hittegolven worden talrijker en heviger. Met veel menselijke slachtoffers en schade voor alle leven op de planeet.

De voorbije hittezomer heeft naar schatting minstens 24.400 Europese hittedoden veroorzaakt. 16.500 van die doden, of 7 op de 10, zouden niet gevallen zijn zonder de klimaatopwarming. Dat berekende een team van 11 klimaatwetenschappers. Ze waarschuwen dat veel van die hittedoden niet in de statistieken belanden. Vooral ouderen en mensen met onderliggende gezondheidsproblemen zijn kwetsbaar.

Zoals we nu leven, consumeren en uitstoten, zal de aarde bijna 40% van haar gletsjerijs verliezen. ‘We kunnen dat niet meer stoppen, maar kunnen wel nog erger voorkomen’, zegt onderzoek in Science.