Jean-Marc Jancovici

Energiegiganten uit de zeven grootste economieën ter wereld (G7) hebben hun vermogen met 23,5 miljard dollar vergroot sinds het begin van de oorlog van de VS en Israël tegen Iran. Dat blijkt uit een analyse van Oxfam in de aanloop naar de G7-top in het Franse Evian.

Europa pompt miljarden euro's in wapensystemen, maar met enkel wapens win je geen oorlogen: het leger zoekt ook mensen. Onder het mom van een nieuwe “veiligheidscultuur” dringt Defensie steeds dieper door in scholen, universiteiten en het dagelijks leven van jongeren. Volgens Ria Verjauw van de Leuvense Vredesbeweging vervangt militaire indoctrinatie zo stilaan elke vorm van vredeseducatie.

De klimaatcrisis is rechtstreeks verbonden met de wereldwijde wapenwedloop, schrijven Bert Engelaar en Sacha Dierckx van vakbond ABVV. Dat een vakbond pleit voor vrede en een rechtvaardig klimaatbeleid is voor hen meer dan logisch: Klimaatinvesteringen komen in tegenstelling tot de oorlogsuitgaven wél de toekomstige generaties ten goede.

In de oorlog in Oekraïne halen de Russen ongemeen hard uit naar de energievoorzieningen. Het doet de energietransitie in het land versnellen. Dankzij zonne- en windenergie zijn de Oekraïners minder kwetsbaar voor vernieling of sabotage - en dat geldt ook natuurlijk voor West-Europa.

De toestand in Soedan, dat zijn derde jaar bloedige oorlog ingaat, verslechtert snel. Hulporganisaties slaan alarm over de ‘systematische ontmanteling van essentiële diensten waarop de bevolking vertrouwt, zoals gezondheidszorg, bescherming, voedselzekerheid en basisveiligheid.’

Wereldwijd is een miljard mensen - ongeveer 1 op de 8 - op de vlucht voor oorlog of uitzichtloosheid, of gewoon op zoek naar meer kansen op werk en een beter leven. Deze grote groep mensen wordt sinds de huidige geopolitieke spanningen geconfronteerd met ‘steeds grotere uitdagingen’, zegt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Een systeem dat is gebaseerd op oorlog, uitbuiting en ecologische ineenstorting doet de Apocalyps onvermijdelijk lijken -maar dat hoeft niet zo te zijn.

Onze energie-intensieve industrie zit tussen hamer en aambeeld. De klimaatdoelen nopen bedrijven tot gigantische investeringen, maar die komen nauwelijks van de grond. Ondertussen zetten oorlogen, energieschokken en Chinese overproductie extra druk, terwijl de plannen van de Vlaamse Klimaatsprong hoogst discutabel zijn.

De VS en Israël lanceerden een illegale en roekeloze aanval op Iran. Belgisch-Iraans activiste Nilufar Ashtari beantwoordt zeven veelgestelde vragen over de motieven van Israël, VS en Europa, over kernwapens en over de Iraanse weerstand, theocratie en democratie.

Israël ziet zijn infrastructuur en verdediging onder zware druk komen door Iraanse aanvallen. In die context duikt een ondenkbaar scenario op: escalatie richting kernwapens.

Achter de rookwolken boven Beiroet schuilt een radicale visie op een ‘Groot-Israël’. De tactieken uit Gaza worden nu ingezet om Zuid-Libanon te ontvolken, waardoor de weg vrijkomt voor een permanente bezetting en het herschikken van het Midden-Oosten.

Wanneer landen oorlog voeren of betrokken zijn bij zware mensenrechtenschendingen, rijst steeds opnieuw dezelfde vraag: moeten ze nog welkom zijn op internationale podia? Sporttoernooien, culturele festivals en andere mondiale evenementen presenteren zich graag als neutrale ontmoetingsplaatsen. Maar zodra politiek en geweld de kop opsteken, blijkt die neutraliteit vaak een illusie.

De discussie over de huidige aanval op Iran draait meestal om de vraag of de VS opnieuw gezichtsverlies zal lijden in het Midden-Oosten. Maar dat is de verkeerde vraag. We moeten kijken naar wie deze oorlog al decennia promoot en wat zij erbij te winnen hebben.

De oorlog in het Midden-Oosten doet landen over de hele wereld een versnelling hoger schakelen om minder afhankelijk van olie te worden. Landen die voluit inzetten op elektrificatie hebben een stevige voet voor, schrijft energie-expert Hussein Dia. ‘Minder olieafhankelijkheid is niet enkel klimaatbeleid, het is van vitaal belang voor energiezekerheid en nationale veiligheid.’

Sinds 2 maart wordt ook Libanon meegesleept in de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran. Niet alleen het zuiden van Libanon, ook het kosmopolitische Beiroet krijgt te maken met zware Israëlische luchtaanvallen. MO*journaliste Tine Danckaers was kort voor de oorlog uitbrak in de Libanese hoofdstad. Ze geeft tekst en uitleg bij de huidige gebeurtenissen.

Volgens analist Andrew Korybko dient de oorlog tegen Iran Trumps strategie om China te verzwakken. Een pro-Amerikaans regime in Teheran zou de VS controle geven over Iraanse energiebronnen, om deze als geopolitiek drukmiddel tegen Beijing in te zetten.

Met deze aanval op Iran nemen Trump en Netanyahu een roekeloze sprong richting escalatie. De regio balanceert op de rand van een grote oorlog die de wereldeconomie en de nucleaire veiligheid kan ondermijnen.

Trump is niet de eerste Amerikaan die met het idee van een burgeroorlog speelt. Nieuw is dat hij niet zomaar een stem is onder velen maar zetelende president. Zijn agressieve inzet van ICE kan een trigger worden. Hoe realistisch een dergelijk scenario is kan niet zomaar worden bepaald. Het kan echter niet worden uitgesloten.

We zijn nog maar een paar dagen in 2026 en de VS vallen Venezuela binnen en ontvoeren president Maduro en zijn vrouw. Terwijl Gaza, Sudan en Oekraïne branden en de EU 800 miljard voor wapens vrijmaakt, stelt deze opinie één vraag: gaan we wetteloosheid normaliseren, of organiseren we weerstand?

2025 voelde als een jaar waarin alles tegelijk verschoof: sociaal afbraakbeleid door regering-De Wever, een muilkorf voor het Vlaamse middenveld, klimaat dat door het lint gaat, oorlogstaal als norm en extreemrechts dat overal zuurstof krijgt. En toch: er was tegenwind. Veel. Een overzicht van een bangelijk jaar, en van het verzet ertegen.

De laatste tijd debatteert men over de herinvoering van de legerdienst. Lodewijk Van Dycke heeft een beter idee: de invoering van de landbouwdienst. De legerdienst is gericht op oorlog, zowel het voorkomen als het voeren ervan. De landbouwdienst is gericht op duurzame vrede, met de planeet en met elkaar.

De Vlaamse regering werkt in stilte aan een versoepeling van de regels voor wapenhandel. Vredesactie waarschuwt dat Vlaanderen zo nog dieper dreigt weg te zakken in de medeplichtigheid aan oorlogsmisdaden.

In Gaza is het milieu na 2 jaar oorlog zo vervuild en vernietigd dat landbouw amper nog mogelijk is. Akkers zijn beschadigd of vernield, de bodem en het water zijn verontreinigd met chemicaliën en zware metalen en hele ecosystemen zijn verwoest. Dat bedreigt het voortbestaan van mens en dier in Gaza, waarschuwen verschillende onderzoeksinstellingen en organisaties.

Het aantal cholerabesmettingen is wereldwijd opnieuw toegenomen in 2024, en ook dit jaar lijkt die trend zich verder te zetten. Ook het aantal sterfgevallen stijgt verder, mede door oorlog en de klimaatverandering.

Het idee van het ‘militair-industrieel complex’, bedacht door Eisenhower in zijn afscheidsrede in 1961, was bedoeld als een waarschuwing voor de ongecontroleerde macht van wapenfabrikanten en hun invloed op het buitenlands beleid. Vandaag de dag is dat complex gemuteerd. Het beschrijft niet langer alleen de innige relatie tussen wapenfabrikanten en politici. Het omvat nu ook een andere machtige, planeetvernietigende industrie: fossiele brandstoffen.

Wie de grote media volgt krijgt al snel de indruk dat er geen alternatief is voor de toenemende militarisering van Europa. In dit dossier gaan we samen met experten en de vredesbeweging op zoek naar wat er aan de basis ligt van de toenemende oorlogskoorts en wat we eraan kunnen doen.

‘In gewapende conflicten sneuvelen niet alleen mensenlevens, maar ook ecosystemen’, schrijft student Simon Sterck. Hij legt uit waarom het internationaal oorlogsrecht nauwelijks grenzen stelt aan wat legers de natuur mogen aandoen én roept België en de EU op om eindelijk echte milieubescherming in oorlogstijd af te dwingen.

De mensenrechtenbeweging staat op een kantelpunt. Volgens Amnesty International duwt het beleid van president Trump de wereld sneller richting autoritair misbruik, oorlog en klimaatchaos.

De oorlog in Soedan gaat zijn derde jaar in. De verwoesting is enorm, de littekens zijn diep. Niet het minst door seksueel geweld, dat opnieuw als oorlogstactiek wordt gebruikt. ‘Seksueel geweld blijft terugkomen in Soedan, omdat de daders er telkens mee weg komen’, stelt de Soedanese feministe en vrouwenrechtenactiviste Yosra Akasha vast.

De oorlog in Soedan gaat zijn derde jaar in. De verwoesting is enorm, de littekens zijn diep. Niet het minst door seksueel geweld, dat opnieuw als oorlogstactiek wordt gebruikt. ‘Seksueel geweld blijft terugkomen in Soedan, omdat de daders er telkens mee weg komen’, stelt de Soedanese feministe en vrouwenrechtenactiviste Yosra Akasha vast.

Terwijl Europa zich steeds dieper in een oorlogshysterie stort, stelt professor Tom Sauer fundamentele vragen bij de NAVO en de militaire strategie van Europa. Hij hekelt de eenzijdige analyses en de toenemende militarisering van het continent.

Drie jaar geleden begon de oorlog in Oekraïne. Die eist niet alleen mensenlevens, maar hakt ook stevig in op de natuur. Die milieuschade is vaak geen neveneffect van de oorlog, maar een wapen op zich. Milieuambtenaren proberen zicht te krijgen op de gevolgen van de ene milieuramp na de andere.

De wereldwijde CO2-uitstoot door de luchtvaart is in 2023 met 1% gestegen. De reden: de langere routes die vliegtuigen moesten nemen om het Russische luchtruim te vermijden.

2024, het jaar dat de aarde 1,5°C opwarmde, maar niemand daar nog van wakker lijkt te liggen. Het jaar waarin de genocide in Gaza gewoon doorging, de oorlogskoorts steeg en autoritaire brulbroeien de macht overnamen, maar het ook het jaar waarin de wereldwijde solidariteitsbeweging een glimp gaf van hoe de wereld morgen er beter uit kan zien.

2024, het jaar dat de aarde 1,5°C opwarmde, maar niemand daar nog van wakker lijkt te liggen. Het jaar waarin de genocide in Gaza gewoon doorging, de oorlogskoorts steeg en autoritaire brulbroeien de macht overnamen, maar het ook het jaar waarin de wereldwijde solidariteitsbeweging een glimp gaf van hoe de wereld morgen er beter uit kan zien.

Robrecht Vanderbeeken las het boek 'Klimaatverandering als klassenoorlog' van Matt Huber en schreef onderstaande recensie die eerder verscheen op De Reactor.

“Het is tijd om ons geestelijk voor te bereiden op oorlog." Dat zei Mark Rutte op zijn eerste grote toespraak als secretaris-generaal van de NAVO. De oorlogskoorts neemt voelbaar toe.

Veel van de huidige conflicten zijn ‘voedseloorlogen’ waarbij honger als oorlogswapen wordt ingezet, stelt Oxfam in een nieuw rapport. ‘Vaak versterken conflicten nog andere factoren zoals klimaatrampen, economische instabiliteit en ongelijkheid - die de bestaansmiddelen van mensen verwoesten.’

Door de oorlog in Oekraïne raken de bodem, de landbouwgrond en het water voor lange tijd verontreinigd. Na elke granaatinslag sijpelt er een cocktail van chemische stoffen in de grond. Honderden fabrieken waar toxisch afval opgeslagen lag, zijn tot puin herleid. En ook het zeewater dreigt vervuild te raken, al doet de biodiversiteit het in de Zwarte Zee momenteel opvallend goed. "Dit is een grootschalig en bijzonder tragisch experiment."

Ernstige bodem- water en luchtvervuiling schaadt volksgezondheid en omgeving voor vele jaren.

Behalve de grote menselijke tol is er in Gaza ook sprake van ernstige vernielingen van natuur en milieu. Dat roept vragen op over de langetermijngevolgen van deze oorlog. Moet ook het milieu beschouwd worden als oorlogsslachtoffer dat bescherming en gerechtigheid verdient?

Naast het leed dat de bevolking van Palestina ondergaat, leiden ook waterbronnen, bodem, lucht, bomen en planten ernstige schade. Deze schade heeft een naam: ecocide.

Twee jaar na de Russische invasie woedt de oorlog in Oekraïne nog steeds in alle hevigheid. Ondanks de vernietigende impact van het geweld is het einde nog niet in zicht. Volgens de vredesbeweging faalt de militaire aanpak en is het de hoogste tijd om te ijveren voor een staakt-het-vuren en diplomatie. "Vrede is niet alleen mogelijk maar ook noodzakelijk."

De oorlog in Oekraïne heeft geleid tot een patstelling op het terrein, maar heeft de krachtsverhoudingen in de wereld grondig gewijzigd. Hoe moet het verder?

In plaats van te investeren in de verduurzaming van de economie, kiest de Europese Unie steeds meer voor investeringen in het leger. Dat ziet ook onze minister van Financiën. Na de coronacrisis “was er een enorme focus op groen en digitaal. Nu zien we die focus een beetje verschuiven”, aldus Van Peteghem …

Fossiele energiebedrijven sponsoren de klimaatconferentie COP28 in oliestaat Dubai. Ze doen nog meer onbaatzuchtige dingen voor het klimaat, zoals een oorlog uitlokken. Voor de Venezolanen die op 3 december 2023 stemden in een referendum over de betwiste regio Essequibo gaat dit niet om een conflict met buurland Guyana maar over een conflict dat ExxonMobil uitlokt tegen de bevolking van Venezuela én Guyana.

Humanitair chirurg Réginald Moreels schetst de realiteit van het grootste en langst durende conflict ter wereld, dat reeds dertig jaar aansleept, met tienduizenden burgerslachtoffers, terwijl mijnbouwbedrijven ongestoord temidden van een burgeroorlog de coltan voor onze gsm opdelven.

De zender NBC meldt dat “Amerikaanse hoge functionarissen in alle stilte bij de Oekraïense overheid aandringen op vredesoverleg met Rusland”. Deze ommezwaai is een gevolg van de evolutie aan het front.

Voormalig minister van Ontwikkelingssamenwerking Réginald Moreels heeft een zeer lange staat van dienst als humanitair chirurg in oorlogsgebieden. Hij keurt zowel de aanval van Hamas als de gruwelijke repressie van Israël af. Er bestaat niet zoiets als een rechtvaardige oorlog. Moreels doet een oproep voor staakt-het-vuren en dialoog tussen de vredespartijen in beide kampen.

Door de oorlog in Oekraïne explodeerde de vraag naar palmolie. En dat is niet zonder gevolgen, zien de activisten van milieuorganisatie Walhi. In hun thuisland Indonesië ondervinden ze de schadelijke effecten van de palmolie-industrie aan den lijve: ‘We hebben met een catastrofe te maken.’

Hoe zal de toekomst eruit zien? Een verstandige benadering is om de menselijke soort vanuit een extern perspectief te beschouwen. Stel je voor dat je een buitenaardse waarnemer bent die tracht te begrijpen wat er hier gaande is, of een historicus 100 jaar in de toekomst- ervan uitgaande dat die dan nog bestaat, wat niet vanzelfsprekend is - die terugkijkt naar wat er vandaag gebeurt. Je zou iets zeer opmerkelijks vaststellen.

Rusland draaide na de invasie de gaskraan toe en de wereld – vooral Europa – moest op zoek naar alternatieven. Het gevolg was een opstootje in de vraag naar olie en steenkool. Maar vandaag is duidelijk dat op de langere termijn vooral ingezet wordt op schone energie.

Stoere oorlogstaal en -daden overheersen het politieke en publieke debat over de Oekraïneoorlog, stellen ook Vlaamse vredesorganisaties vast. MO* stelde aan hen de vraag of ze hun boodschap van vrede nog verkocht krijgen.

Klimaatakkoorden, de beurzen, voedselproductie, leveringsketens die beginnen in China en eindigen in onze winkels… Een wereld zonder internationale samenwerking lijkt ondenkbaar. Maar de oorlog in Oekraïne brengt die samenwerking in gevaar.

Als een kopstuk van het establishment verklaart dat het kapitalisme een zware crisis doormaakt, dan is het ernst en zit de schrik er goed in. Hieronder lees je een vlijmscherpe analyse van hoe de wereld er aan toe is. Deze longread is een must-read.

Jeremy Corbyn blijft een consequent onvermoeibare verdediger van de juiste strijd. Op 6 augustus, 78 jaar na de VS-atoombom op Hiroshima, schreef hij deze opinie in de Islington Tribune, de lokale krant van zijn kiesdistrict in Londen. ‘De wereld stond nooit dichter bij een nucleaire oorlog, de enige manier om dit te vermijden is nucleaire wapens voor eens en altijd verbannen.’

John Kerry in China: wil en kan hij samenwerking rond het klimaat verzoenen met de koude oorlog tegen China?

In deze bijdrage bekijken we de onderlinge relaties tussen oorlog, milieu en klimaat. Dit artikel wil niet de indruk wekken dat broeikasgassen of milieuschade het hoofdprobleem zijn bij oorlog. De bekommernis om het leven, het welzijn en de gezondheid van de burgers blijven voorop staan. Maar in het huidig perspectief van toenemende bezorgdheid over het klimaat is het goed om ook daarin de rol van militaire operaties, wapens en oorlogsschade onder de loep te nemen. En dan blijkt dat er causale verbanden bestaan in beide richtingen, die belangrijk zijn in het globale beeld en in de preventie.

Een werkgroep van het platform ‘Europa voor vrede en solidariteit’, dat sinds de Russische invasie in Oekraïne verschillende acties en betogingen organiseerde, reikt in een politieke nota tien aanbevelingen, denkpistes en aandachtspunten aan voor vrede in Oekraïne en een ander veiligheidsbeleid.

In 2022 zijn opnieuw meer mensen op de vlucht geslagen, blijkt uit nieuwe cijfers van de VN. De oorlog in Oekraïne, extreem weer en toenemende conflicten in de wereld zijn daarvoor de belangrijkste oorzaken.

Net als na de sabotage van Nord Stream in de Oostzee aarzelen de media niet om vrij snel de waarschijnlijke dader aan te duiden, terwijl het nog ontbreekt aan enig element om er ook maar iets over te beweren. Het antwoord op de vraag 'Wie heeft hier baat bij? was bij Nord Stream vrij snel duidelijk, ditmaal is dat niet het geval.

De VS verkoopt wapens aan minstens 48 autoritaire regimes. Het rommelt echter binnen de leidende elites in Washington DC. Meer en meer stemmen roepen op de waanzin van het huidige buitenlandse beleid van de VS te stoppen. De oorlog in Oekraïne moet ook omwille van het klimaat zo snel mogelijk onderhandeld stoppen. De Franse energiegigant Total verbergt zijn klimaatvernietigende activiteiten achter kleine vitrine-investeringen in hernieuwbare energie.

De bijna honderdjarige Kissinger is een van de meest ervaren strategische denkers van deze tijd. In een uitgebreid interview in The Economist maakt hij zich ernstig zorgen over de gevaarlijke wereldsituatie en geeft hij aan hoe een confrontatie tussen de VS en China kan vermeden worden.

Meer dan 100 mensen voeren vandaag actie aan de aandeelhoudersvergadering van Fluxys in Brussel. Samen met Vredesactie, Greenpeace, Tegengas|Dégaze en Bond Beter Leefmilieu (BBL) klagen ze aan dat Fluxys blijft investeren in fossiel gas, en zo de oorlog in Oekraïne in stand houdt en de gezondheid schaadt van gemeenschappen in de VS. “Wij eisen dat Fluxys uit fossiel gas stapt - voor het klimaat, de mensenrechten en de vrede.”

We zijn al lang deelgenoot in de oorlog in Oekraïne, of we het nu willen of niet, zegt hoogleraar conflictstudies Jolle Demmers. ‘En daarmee dragen wij medeverantwoordelijkheid voor zowel de escalatie als een uitweg uit deze hel.’

Meer dan een kwart miljard mensen leden honger in 2022 vanwege een escalerende wereldwijde voedselcrisis. Onder meer door de oorlog in Oekraïne is hongersnood een reëel gevaar voor miljoenen mensen, zo waarschuwt een VN-rapport op woensdag.

Langetermijncontracten voor de levering van Amerikaans gas aan Europese bedrijven leiden tot een enorme toename aan infrastructuur aan beide kanten van de oceaan, verstikken lokale gemeenschappen, en bedreigen onze klimaatdoelen. De gasindustrie, waaronder het Belgische Fluxys, zit niet alleen aan de knoppen, maar heeft geprofiteerd van de oorlog in Oekraïne om deze plannen door te duwen. Dat wijst een nieuw onderzoeksrapport van Greenpeace International uit, dat vandaag wordt gepubliceerd. [1]

Zowel de Franse president Macron als Braziliaans president Lula pleiten voor vredesonderhandelingen in Oekraïne. Het zou naïef zijn om te veronderstellen dat dit alles slechts een kwestie van tijd zou zijn.

De arrestatie van de Amerikaanse journalist Evan Gershkovich door Rusland is – naast een duidelijke waarschuwing voor buitenlandverslaggevers – tekenend voor de toenemende intolerantie van het Kremlin voor onafhankelijke stemmen. Dat zeggen verschillende internationale perswaakhonden.

Dat wij mensen onze ondergang tegemoet zullen gaan, lijdt geen twijfel. De vraag is wanneer en hoe dat zal gebeuren.

De grootste agro- en voedingsbedrijven ter wereld hebben sinds 2020 miljardenwinsten gemaakt, dankzij de corona-pandemie en de oorlog in Oekraïne. Dat blijkt uit een nieuw rapport in opdracht van Greenpeace. De milieuorganisatie roept internationale, nationale en lokale beleidsmakers op om mee een einde te maken aan de controle en het monopolie van dit soort bedrijven, en maatregelen te nemen die zorgen voor transparantie en strengere regelgeving voor de activiteiten van deze sector.

Eén jaar na de start van de oorlog in Oekraïne wordt de bevolking bedreigd door een ongekende gezondheidscrisis. Dat zegt de organisatie Dokters van de Wereld. ‘Het Oekraïense zorgsysteem staat op imploderen.’

Waarom pacifisme altijd de moeilijkste en tegelijk de minst naïeve optie is, volgens Thomas Decreus? “Het is utopisch om te denken dat je oorlog kan vermijden door middel van oorlog, agressie kan tegengaan door bewapening. Wat moet nagestreefd worden is vrede, een breuk met de oorlogslogica zelf en de orde die haar reproduceert. Die breuk bewerkstelligen is de enige realistische optie.”

Op 24 februari 2023 gaat de oorlog in Oekraïne zijn tweede jaar in. Hoe kon dit gebeuren? Had dit vermeden kunnen worden? Hoe geraken we hier uit? DeWereldMorgen gaat er over in gesprek met Annemarie Gielen van Pax Christi, Ludo De Brabander van Vrede vzw en Tom Sauer, professor aan de Universiteit Antwerpen.

Noam Chomsky stelt vast dat er zeer kleine breuken komen in het Westerse discours voor de oorlog 'tot de laatste Oekraïner' om Rusland te verzwakken.

Uit een bevraging van de Noorse Vluchtelingenraad (NRC) blijkt dat 7 op de 10 Oekraïense vluchtelingen in Polen, Roemenië en Moldavië niet in hun basisbehoeften kunnen voorzien en in armoede dreigen te vervallen.

Gezien de bedrieglijke geschiedenis van de Minskakkoorden is het onwaarschijnlijk dat Rusland langs diplomatieke weg op andere gedachten kan gebracht worden en zou afzien van zijn militair offensief. 2023 lijkt dan ook een jaar van aanhoudend oorlogsgeweld te worden.

In dit artikel geeft militair expert Roberto Buffagni een beknopt en helder overzicht van het strategische pad en de dynamiek die hebben geleid tot de huidige vierde fase van de oorlog in Oekraïne. Voor hem is het duidelijk dat een Oekraïense overwinning onmogelijk is, maar de Westerse hulp kan het conflict gaande houden. Hij voorspelt dat Rusland de uitputtingsslag nog veel langer zal voortzetten.

Heel wat elementen wijzen er op dat dit conflict de voorbode is van een nieuwe, veel grotere oorlog op het Europese continent. De rechterzijde domineert de discussie en bekleedt een bevoorrechte positie in de media. De verdediging van de oorlog wordt gemaakt in naam van de vrede. Dit kan leiden tot een nucleaire Holocaust. Om het tij te keren is een krachtige democratie nodig.

De NAVO is al tenminste sinds 2008 partij in het conflict tussen Rusland en Oekraïne, schrijven Paul Aarts en Henk Overbeek.