Jean-Marc Jancovici

De geschiedenis herhaalt zich: net als in de jaren 30 wankelt de wereldorde door het negeren van internationale regels. Jeffrey Sachs, hoogleraar aan Colombia University, betoogt bij de VN-Veiligheidsraad dat het stoppen van de Amerikaanse agressie tegen Venezuela essentieel is voor het overleven van de mensheid.

Volker Türk, Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten, wijst erop dat de militaire operatie van de Verenigde Staten in Venezuela een fundamenteel beginsel van het internationaal recht ondermijnt. Staten mogen geen geweld gebruiken om hun territoriale aanspraken of politieke eisen te doen gelden.

De stilte, aarzeling en omzichtige formuleringen uit Europa die volgden op de Amerikaanse interventie in Venezuela, maken duidelijk hoe kwetsbaar het internationaal recht wordt wanneer de bereidheid om het te verdedigen uitblijft. Dat schrijft Simon Sterck, student internationaal en publiek recht aan de KU Leuven.

Na Venezuela is het internationaal recht geen grens meer, hoogstens decor. Zes scenario’s tonen hoe Washington discipline afdwingt en de wereld verandert in een meedogenloos bordspel waar niemand meer veilig is.

Met haar onderhandelingspositie over het terugkeerbeleid volgt de Europese Raad het Amerikaanse voorbeeld en kiest het voor een de facto deportatieregime. Dat zeggen onder meer Human Rights Watch, Dokters van de Wereld en Amnesty International. Ze spreken van ‘keiharde beleidsmaatregelen die een totale minachting voor het internationaal recht en de menselijke waardigheid tonen.’

Het Internationaal Gerechtshof heeft een revolutionaire uitspraak gedaan: landen kunnen juridisch vervolgd worden voor het niet halen van hun klimaatdoelen. Dit betekent dat de grootste historische vervuilers nu het risico lopen op forse schadeclaims, en dat er een nieuwe, keiharde stok achter de deur is voor klimaatactie.

In Den Haag buigt het Internationaal Gerechtshof zich over de 'grootste klimaatzaak ter wereld'. De zaak komt er op initiatief van enkele studenten van de eilandstaat Vanuatu, die de gevolgen van de klimaatverandering aan den lijve ondervinden. Ze willen dat grote vervuilende landen zich voor de rechtbank verantwoorden. "We willen dat het hof bevestigt dat de verwoesting van het klimaat onrechtmatig is", zegt de Nederlandse Margaretha Wewerinke-Singh, die het juridische team leidt.