Jean-Marc Jancovici

De Amerikaanse regering trekt de stekker uit belangrijk oceaanonderzoek. Al deze maand worden de eerste meetboeien van het Ocean Observatories Initiative verwijderd. Onderzoekers van over de hele wereld hangen ervan af, maar ook het Amerikaanse leger heeft die informatie nodig. "Dit is jezelf in de voet schieten. En niet met een pistool, maar met een bazooka", waarschuwt een Belgische onderzoeker.

Wanneer landen oorlog voeren of betrokken zijn bij zware mensenrechtenschendingen, rijst steeds opnieuw dezelfde vraag: moeten ze nog welkom zijn op internationale podia? Sporttoernooien, culturele festivals en andere mondiale evenementen presenteren zich graag als neutrale ontmoetingsplaatsen. Maar zodra politiek en geweld de kop opsteken, blijkt die neutraliteit vaak een illusie.

Trumps losgeslagen manier om “vrede” te stichten is niet alleen in strijd met de methodes van de Verenigde Naties, maar gaat ook radicaal in tegen cruciale onderzoeksbevindingen. Docent en onderzoeker Lodewijk Van Dycke geeft vijf redenen waarom deze aanpak nooit succesvol kan zijn.

Elke dollar die de wereld investeert in de bescherming van de natuur staat tegenover 30 dollar die bijdragen aan de vernietiging ervan. ‘Een schrijnend onevenwicht’, stelt een nieuw rapport van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP).

Volker Türk, Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de mensenrechten, wijst erop dat de militaire operatie van de Verenigde Staten in Venezuela een fundamenteel beginsel van het internationaal recht ondermijnt. Staten mogen geen geweld gebruiken om hun territoriale aanspraken of politieke eisen te doen gelden.

De Verenigde Staten hebben met een gewaagde militaire actie de Venezolaanse president Maduro gekidnapt. Toch hebben ze Venezuela niet onder controle. Een analyse van een riskant spel dat kan escaleren.

De beschikbaarheid van water is in tien jaar tijd met 7 procent gedaald per wereldbewoner. Dat blijkt uit cijfers van de Verenigde Naties.

Vergeet de praatjes over ‘democratie’ en ‘waarden’: Washington zegt nu openlijk waar het om draait. De VS willen de machtigste blijven - en de wereld wordt netjes opgedeeld in invloedssferen en economische achtertuinen.

De wereld schuift, en Washington slaat om zich heen: van sancties tot proxy-oorlogen, van Venezuela tot Iran, van Oekraïne tot Taiwan. Dit is geen reeks losse crisissen, maar één grote strijd om macht, winst en wereldorde. Dit is de clash van de 21ste eeuw.

Bosbehoud wordt een van de hoofdthema’s van de 30ste klimaattop van de Verenigde Naties in Brazilië, die op 10 november start. De grote regenwouden zijn de longen van de wereld. Het zijn de grootste mondiale koelsystemen en waterpompen, om nog maar te zwijgen over hun belang voor de biodiversiteit. Hoe beschermen we deze mondiale ecosystemen en zorgen we tegelijk voor meer welvaart voor de lokale bevolkingen?

Een groep wetenschappers en onderzoekers in de Verenigde Staten richten een nieuwe website op om zo kostbare informatie te bewaren die verwijderd is door de Trump-regering. De nieuwe, onafhankelijke klimaatwebsite moet niet alleen de data bewaren, maar de informatie begrijpbaar maken voor het grote publiek. De Amerikaanse minister van Energie meldde eerder deze maand nog dat ze de klimaatrapporten en info op de officiële website willen "herbekijken en updaten".

Washington, Chicago, New Orleans en andere dichtbevolkte steden in de Verenigde Staten zijn aan het zinken, blijkt uit onderzoek in Nature. Het massale gebruik van grondwater is een belangrijke oorzaak, maar er spelen ook andere factoren.

Met de aantrede van Trump in Witte Huis zouden we in een nieuwe, donkere periode kunnen terechtkomen. Een periode waarin extreemrechtse krachten wereldwijd hun duivels ontbinden. Tijd om ons schrap te zetten.

In België dreigen woningen door klimaatrampen nog niet onverzekerbaar te worden, zoals dat in de Verenigde Staten wel al het geval is. Maar de klimaatverandering stelt verzekeringsmaatschappijen wel voor andere uitdagingen. Zo is nog steeds niet duidelijk wie de factuur van een volgende waterramp zou moeten dragen, en in hoeverre de overheid daarbij tussenbeide zou komen, klagen de verzekeringsmaatschappijen aan.

In de aanloop naar de komende klimaatconferentie volgende maand in Azerbeidzjan (COP29), hebben de Verenigde Naties een nieuw rapport uitgebracht waarin ze de alarmerende taal niet schuwen: “We spelen met vuur” en als we niet dringend schakelen is het “game over”.

De dag nadat orkaan Milton over de Amerikaanse staat Florida is getrokken, wordt de omvang van de schade duidelijk. Tot nu toe zijn er zeker 17 doden geteld, maar dat aantal zal waarschijnlijk nog stijgen. De storm zal verzekeraars naar verwachting minstens 50 miljard dollar kosten. Toch is een doemscenario, waar veel experts voor vreesden, uitgebleven.

De temperatuur kan nog veel meer stijgen dan waar het klimaatpanel van de Verenigde Naties vandaag rekening mee houdt. Dat is de conclusie van onderzoek van miljoenen jaren oude zeebodemstalen door het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Zee (NIOZ) .

Het klimaatagentschap van de VN wordt geconfronteerd met ‘ernstige financiële uitdagingen’. Regeringen stellen niet voldoende middelen ter beschikking, terwijl de takenlast van het agentschap voortdurend groeit.

In deze rubriek brengt veellezer Marc Vandepitte markante feiten, cijfers of quotes van over heel de wereld die in de andere media weinig of geen aandacht kregen, maar zeker het vermelden waard zijn om de chaotische wereld van vandaag te begrijpen. Deze keer richt hij zijn blik op de klimaattop in de Verenigde Arabische Emiraten en de blijvende uitdagingen ten aanzien van de klimaatopwarming.

Na alle regen in de afgelopen weken zou je het misschien niet meteen zeggen, maar volgens nieuwe data van de Verenigde Naties rukt droogte overal ter wereld op: “Er zijn weinig gevaren die meer levens eisen en meer economisch verlies veroorzaken.”