Justice & Paix

De industrietop in Antwerpen en Alden Biesen wordt door de media bejubeld, met Bart De Wever in een glansrol. Maar onder de radar zet vooral één speler de agenda: CEFIC, de machtige koepellobby van de chemische industrie.

Belgische woningen dreigen massaal oververhit te raken als gevolg van de klimaatopwarming. Dat is de conclusie van onderzoekers van de KU Leuven over hoe hittebestendig onze woningen zijn - veel te weinig dus. De oplossing? We moeten de zogenoemde 'ladder van koeling' volgen - en het installeren van airco is daarbij slechts de laatste stap. "Er is een mindshift nodig."

Zogenaamde ‘koele daken’ — die zonnestraling weerkaatsen in plaats van absorberen — zijn erg effectief om hitte te bestrijden, zeggen Sciensano, VITO en de KU Leuven. In Brussel hadden ze tijdens de hittegolf van juli 2019 een kwart van de hittedoden kunnen voorkomen.

Steeds meer en intensere hittegolven maken niet alleen veel menselijke slachtoffers. Ze vormen ook voor de Europese veestapel een steeds groter probleem. Tegen het midden van de eeuw kunnen miljoenen dieren getroffen worden door de hitte.

Une chronique signée Koen De Leus, Chief Economist BNP Paribas Fortis, et auteur du livre "Les cinq tendances de la nouvelle économie mondiale"

De la critique du système économique actuel aux utopies concrètes comme les biorégions, l’autonomie locale ou le municipalisme libertaire, le philosophe Gaspard Koenig et l’essayiste Gabriel Malek confrontent leurs visions pour imaginer un futur où économie et écologie ne s’opposent plus.

Om de opwarming van de aarde af te remmen zullen we actief CO2 uit de atmosfeer moeten halen, naast de inspanningen die we al leveren om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Een nieuwe studie onder leiding van de Universiteit van Cambridge toont dat de combinatie van goedkope, op natuur gebaseerde oplossingen en duurdere technologie de beste kansen biedt.

Dankzij de toenemende hitte zit de verkoop van koelsystemen zoals airco en warmtepompen in de lift. Maar de toegang is ongelijk en op de lange termijn kunnen airco’s onze steden nog warmer maken. Om de hitte succesvol te bekampen is een andere aanpak vereist.

Les attaques répétées de la droite conservatrice contre l'écologie prouvent, paradoxalement, la place primordiale qu'a pris le sujet dans notre société. Cette agitation apeurée est le chant du cygne de l'ère industrielle.

Extreem hoge temperaturen teisteren Noord-Amerika en ook China. In de VS en Canada is sprake van een heat dome of hittekoepel, terwijl Peking een van de warmste dagen van het jaar meemaakt. De overheden hebben waarschuwingen uitgestuurd om zoveel mogelijk binnen te blijven en grote inspanningen te vermijden.

Een innovatief fokprogramma van Coöperatie Rundvee Verbetering (CRV) en Wageningen University & Research (WUR) maakt het mogelijk om melkkoeien binnen 25 jaar tot 40 procent minder methaan te laten uitstoten. “Dankzij het DNA-profiel kunnen we inschatten hoeveel methaan een koe en haar nakomelingen zullen uitstoten. Met gerichte fokstrategieën verlagen veehouders stap voor stap de uitstoot, zonder in te boeten op de prestaties van hun veestapel”, duidt Yvette de Haas, programmaleider bij WUR.

De federale regering brengt in haar akkoord de kosten van de klimaattransitie niet in rekening. Daarmee draait ze niet alleen zichzelf maar ook de burgers een rad voor de ogen, schrijft Koen Stuyck, beleidsmedewerker bij WWF België. In plaats van echte hervormingen door te voeren, kiest de regering voor een beleid van voortschuiven. Maar de tijd om te talmen is meer dan op.

Bomen kunnen steden aanzienlijk verkoelen, maar nieuw onderzoek stelt nu dat boomkruinen ook warmte kunnen vasthouden om die 's nachts weer af te geven. De onderzoekers willen hiermee stadsplanners helpen bij het kiezen van de meeste geschikte bomen om hittestress tegen te gaan.

Op de klimaattop in Bakoe eerder deze maand botsten Noord en Zuid frontaal. Het resultaat was een teleurstellend akkoord. Het stof was in de Azerbeidzjaanse hoofdstad nog niet neergedaald toen MO* sprak met de vooraanstaande klimaatwetenschapster Joyeeta Gupta. Is effectief klimaatbeleid nog wel mogelijk? En hoe ziet een rechtvaardige transitie er anno 2025 uit?

Een week voor het einde van de klimaattop in Bakoe publiceerde de Nationale Bank van België (NBB) een rapport over de impact van de klimaatverandering op de stijgende voedselprijzen. Een aantal experts van ngo’s vinden dat de bank in haar analyse blind blijft voor een aantal structurele economische oorzaken van deze voedselinflatie, namelijk speculatie, graaiflatie en monopolievorming. Ze pleiten dan ook voor een alomvattend beleid dat de diepere oorzaken van voedselinflatie aanpakt.

Na twee weken van onderhandelingen op de klimaattop in Bakoe zijn de landen tot een akkoord gekomen. Het resultaat is een financieel plan dat niet meer voorstelt dan een druppel op een gloeiende (wereld)plaat.

Rijke landen zullen tegen 2035 minstens 300 miljard dollar per jaar vrijmaken voor ontwikkelingslanden, zodat die zich beter kunnen wapenen tegen de gevolgen van de klimaatcrisis. Dat nieuwe financieringsdoel is op de valreep vastgelegd in het slotakkoord op de VN-klimaattop in Bakoe (COP29).

Wat staat er nu precies in het akkoord dat onverhoopt uit de bus is gekomen op de VN-klimaatconferentie in Bakoe? Het werd erg verdeeld onthaald. Er is dan wel een nieuw bedrag van 300 miljard dollar afgeklopt dat het Westen zal moeten betalen aan de ontwikkelingslanden om hun klimaatkosten te dekken. Maar er vallen heel wat kanttekeningen bij te maken. 5 vragen en antwoorden.

COP29 is afgelopen met een akkoord waar heel wat landen ontevreden mee zijn. De grote verliezer is het klimaat zelf, zo lijkt het. Het was weer bijzonder moeilijk om tot een moeizaam (en uiteindelijk zwak) akkoord te komen, nadat weer verlengingen moesten worden gespeeld. Is het format van een klimaattop stilaan voorbijgestreefd? De meningen zijn verdeeld: "Vergelijk het met een snelkookpan voor bepaalde kwesties, met snel een goede focus en druk om iets te bereiken".

Daan Vandenberghe (20) is VUB-student geografie en neemt als VN-jongerenvertegenwoordiger vanuit de Vlaamse Jeugdraad deel aan de klimaattop COP29 in Bakoe. "We vrezen dat een ambitieus akkoord uitblijft. Maar meer dan een miljard kinderen en jongeren rekenen op de beleidsmakers. Laat hun toekomst zwaarder wegen dan de macht van de fossiele lobby."

‘De klimaatverandering wakkert een migratiecrisis aan met miljoenen mensen die van huis en haard worden verdreven. Alleen al in het afgelopen jaar waren ze met 26 miljoen’, zegt Ugochi Daniels van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) op de klimaattop in Bakoe. Zij ziet migratie enkel nog toenemen.

De wereldwijde uitstoot van broeikasgassen stijgt nog altijd, maar daaraan komt binnenkort wellicht een einde. Dat zegt de energiedenktank Ember. De helft van alle economieën verbruikt nu al minder fossiele brandstoffen dan 5 jaar geleden, en ook China lijkt op de goede weg. Toch is het belangrijk dat de wereld op de COP in Bakoe vasthoudt aan de uitstap uit fossiele brandstoffen als hij de klimaatverstoring wil afremmen, zegt Ember.

Terwijl de urgentie van de klimaatcrisis steeds groter wordt, lijkt ze steeds lager op de politieke agenda te staan. Hoe verklaar je deze paradox?

Op de VN-klimaattop in Bakoe zijn belangrijke besprekingen over uitstootreductie in de eerste week op een haar na gekelderd door verzet van oliestaat Saoedi-Arabië en enkele ontwikkelingslanden. Het voorzitterschap moest alle zeilen bijzetten om de onderhandelingen uit het slop te halen.

Als de wereld niet snel actie onderneemt, dan lopen de klimaatdoelen van Parijs groot gevaar. De wereld stevent momenteel af op 3,1 graden extra, als het allemaal verdergaat zoals de voorbije jaren. Het is een nieuwe noodkreet van de VN in een klimaatrapport in de aanloop naar de komende klimaatconferentie (COP29). De VN vraagt de onderhandelaars daarom om vervroegd de nationale doelstellingen te bespreken, op COP29 in Bakoe. Ze doet ook een speciale oproep aan de G20: "Geen gebakken lucht meer, alstublieft."

Zelfs in de meer gematigde klimaatscenario's bestaat de kans dat de klimaatopwarming slechts zeer moeizaam terug te draaien valt, of zelfs helemaal niet. Daarvoor waarschuwen 30 klimaatwetenschappers uit Europa en Australië. Ze dringen erop aan dat regeringen wereldwijd dat risico ernstiger nemen dan nu het geval is. De uitstoot van broeikasgassen moet zo snel mogelijk naar beneden, en er moet veel meer infrastructuur voor koolstofafvang gebouwd worden, zeggen ze.

Op 22 september kwamen meerdere organisaties en duizenden sympathisanten samen in Brussel om hun Groot Verzet te tonen tegen de verrechtsing. We spraken erover met Fred Libert (Hart Boven Hard), Ruben Ramon (SAAMO), Miep Buggenhout (Extinction Rebellion), Ludo Segers (Hand in Hand tegen Racisme) en Bernard Hubeau (Grootouders voor het Klimaat en Ida Dequeecker (Furia).

Met de opwarming van de aarde stijgt ook de behoefte aan duurzame manieren om gebouwen te koelen. Onderzoekers van UCLA hebben nu een betaalbare én schaalbare techniek ontwikkeld om huizen en andere gebouwen in de zomer te koelen en in de winter te verwarmen, met behulp van alledaagse bouwmaterialen.

Met bioakoestische metingen willen ze het woud redden en inheemse gemeenschappen hoop geven.

De Europese verkoop van warmtepompen is vorig jaar licht gedaald na jaren van groei. De sector vraagt dat er snel een Europees actieplan komt. Zo niet komen niet alleen de klimaatdoelen in het gedrang, maar ook 3000 banen.

Le 30 novembre, la Cour d’appel de Bruxelles a rendu son verdict: la Belgique est condamnée à réduire ses émissions de gaz à effet de serre d’au moins 55% d’ici à 2030. Les enseignements que l’on peut en tirer sont évidemment nombreux.

De tweede week is goed onderweg en stilaan gaan we over in de finale onderhandelingen. Om de zaak sneller vooruit te laten gaan is de COP-voorzitter met een plan gekomen, drie dagen voor het geprogrammeerde einde van de conferentie. Een zogenaamde Majilis, of ministeriële vergadering, moet uitkomst bieden volgens hem: vandaag samen punten van overeenkomst vinden en morgen een eerste versie van de finale tekst. Het is een strategie die nogal wat risico’s inhoudt.

Koen Stuyck is pleitbezorger klimaat en voetafdruk bij WWF België en trekt naar de jaarlijkse klimaattop om de onderhandelingen van nabij te volgen. In de kleine groep experten van de Belgische klimaatcoalitie vertegenwoordigt hij er de milieubeweging. De komende 2 weken brengt hij verslag uit van een top die nu al de belangrijkste sinds Parijs genoemd wordt.

Morgen start de klimaattop in Dubai in de Verenigde Arabische Emiraten. COP28 wordt de belangrijkste klimaattop sinds Parijs, want een drastische koerswijziging is nodig, ook op Belgisch niveau. ‘Doelen en verdragen betekenen weinig als ze niet omgezet worden in maatregelen’, onderstreept Koen Stuyck, beleidsmedewerker klimaat en voetafdruk bij WWF-België.

In Brugge heeft een dertigtal klimaatactivisten zaterdagnamiddag het verkeer in de Smedenstraat geblokkeerd. Een aantal van hen werd door de politie aangehouden toen ze weigerden de blokkade op te heffen.

De Vlaamse Regering wil dat vanaf 2029 geen nieuwe wagens met verbrandingsmotoren meer verkocht worden. De Barometer Elektrisch Autorijden, die Bond Beter Leefmilieu vandaag publiceert, toetst deze doelstelling af aan de hand van vijf cruciale parameters: de betaalbaarheid en het marktaandeel van de elektrische wagens, het aantal en de spreiding van de laadpalen en de uitfasering van fossiele wagens. “Aan de huidige trend is slechts 46% van de nieuwe wagens volledig elektrisch in 2029.”

Tijs Boelens, groentekweker in het Pajottenland, legt uit hoe hij samenwerkt met een veeteeltbedrijf voor een duurzame landbouw die tegelijkertijd gezonde voeding produceert én de natuur laat herleven. Het kan, maar dit is niet de visie die de Vlaamse regering met zijn stikstofplan uitdraagt.

De extreme ongelijkheid neemt toe in de wereld, volgens een recent rapport van Oxfam. Volgens Maarten Boudry is de 'obsessie' met extreme rijkdom en ongelijkheid een moreel irrelevante kwestie. We zouden ons volgens hem beter focussen op extreme armoede. Met die armoede gaat het – vanuit historisch oogpunt – helemaal niet zo slecht, zo luidt het argument. Is dat wel zo?

Op de VN-klimaattop van dit jaar, de COP27 in Egypte, worden voor het eerst olie- en gasbedrijven uitgenodigd om deel te nemen aan het officiële programma. De impact die de lobbyisten van deze sector op de COP27 hebben gekregen is ongezien. Dat belooft weinig goeds.

Zeker 30.000 mensen uit ons hele land en erbuiten kwamen zondag 23 oktober naar Brussel om mee te stappen in de klimaatmars. 'Change the system not the climate', is een van de slogans die je op veel spandoeken voorbij ziet komen. "Het huidig systeem gaat ons niet uit de crisis helpen", waarschuwt Zanna Vanrenterghem, woordvoerster van de klimaatcoalitie die de mars organiseert. Hoe dan wel? We spraken verschillende deelnemers.

Aujourd'hui, l'Europe est prise au piège d'un autre dictateur, Vladimir Poutine. Au cours des dernières décennies, les pays d'Europe centrale et orientale, mais surtout l'Allemagne, ont enfoncé leur tête de plus en plus profondément dans la gueule de l'ours gazier russe. Pour nous en libérer, nous devons absolument mettre fin à notre dépendance envers le gaz russe avant les mois d'hiver.

Naarmate de uitstoot van fossiele brandstoffen blijft stijgen en de planeet warmer wordt, worden hittegolven frequenter, langer en dodelijker. In delen van India en Pakistan werd in mei een ondraaglijke 50 graden Celsius bereikt, een piek die volgens wetenschappers dertig keer waarschijnlijker was door de klimaatverandering.

Precies een halve eeuw geleden voorspelden onheilsprofeten dat de mensheid afstevende op een catastrofe: uitputting van grondstoffen, milieuvervuiling, bevolkingsexplosie, gat in de ozonlaag. Stop de groei, klonk het overal, of de boel ontploft. Maar waarom kregen deze doemdenkers dan ongelijk? Hoe slaagden we erin om al die rampspoed af te wenden?

De verkiezing van de conservatieve Rodrigo Chaves als nieuwe president van Costa Rica heeft geleid tot zorgen over de klimaatkoers die het land zal inslaan. Costa Rica is immers gekend als een voortrekker op het gebied van natuurbehoud en milieukwesties.

En 1916, l'économiste belgo-allemand Silvio Gesell imagina une théorie monétaire extraordinaire : la monnaie fondante. Selon lui, il fallait donner une date de péremption à la monnaie pour forcer sa circulation, puisqu’un billet thésaurisé perdrait irrémédiablement et progressivement sa valeur. La monnaie thésaurisée devait « rouiller », comme si elle subissait un pourcentage d’usure. Il préconisait un estampillage d’un millième par semaine, correspondant à un taux d’intérêt négatif de 5,2 % par an. Ce prélèvement aurait favorisé la rotation de l’économie et la mise à l’emploi. Sa théorie ne fut jamais déployée à large échelle et pourtant elle interpella les plus éminents économistes du XXe siècle, dont John Maynard Keynes qui qualifia Silvio Gesell de « prophète étrange et illégitimement négligé » et ajouta que « l'avenir apprendrait plus de Gesell que de Karl Marx ». Irving Fisher, l’économiste américain majeur de l’entre-deux-guerres, avança que « le système de circulation monétaire proposé par Silvio Ge

Aangezien de huidige economieën structureel afhankelijk zijn van groei, blijven velen inzetten op groei als deel van het economisch herstel na corona, schrijft MO*Ontwikkelaar Jonas Van der Slycken. Volgens de ontgroei-beweging biedt deze crisis net kansen om de economie te herontwerpen. Houden de relanceplannen van Vlaanderen, België en de Europese Unie (EU) een wezenlijke systeemverandering in of blijven we aanmodderen?

Men doet in het klimaatdebat niets liever dan met de vinger wijzen naar een of andere schuldige. Koeien, of beter koeienhouders, worden vaak geviseerd. Koeien stoten methaan uit en daarom moeten we ze ophokken en hun uitlaatgassen opvangen. Maar klopt dat wel?, vraagt blogger Louis De Jaeger zich af.

Kunnen banken en verzekeraars een positieve rol spelen in de strijd tegen de klimaatverandering? ‘Zonder druk van geïnformeerde klanten en stemgerechtigden gaat de financiële wereld niet snel genoeg veranderen’, schrijft Koen De Vidts, bestuurder bij de coöperatieve bank NewB. Hij pleit voor meer regulering en druk van onderuit om de zaak in beweging te brengen.

Quelle est donc cette folie qui consiste à mettre sur le marché des engins électriques ou hybrides rechargeables de plus de 2 tonnes dont la puissance délirante sert au mieux à mouvoir cette masse, au pire ne sert… à rien dans un contexte de zones 30 qui se généralisent?

De overgang naar elektrische wagens vereist almaar meer kobalt, een mineraal dat essentieel is voor autobatterijen. Probleem: 70 procent van de kobaltontginning gebeurt in Congo, waar corrupte politici en zakenlui met kobaltmiljarden aan de haal gaan zonder zich druk te maken over uitbuiting en kinderarbeid.

Le Manuel de la grande transition, un indispensable pour penser et agir face aux bouleversements actuels. Grande thématique par grande thématique, cet ouvrage propose un socle de connaissances et de compétences issues de différentes disciplines pour appréhender les grands enjeux scientifiques, économiques, éthiques, juridiques et politiques.

abs_empty

abs_empty