Opvolging

Hoopvol nieuws uit de natuur: mangrovebossen, jarenlang gezien als een van de meest bedreigde kustecosystemen, vertonen wereldwijd tekenen van herstel. Onderzoek toont aan dat hun totale oppervlakte niet langer afneemt, maar weer toeneemt.

De uitstap uit fossiele brandstoffen vergt meer dan technische klimaatmaatregelen. Op een conferentie in Colombia staat de vraag centraal of staten bereid zijn de macht van multinationals in te perken en de energietransitie te verankeren in mensenrechten.

Wereldwijd is een miljard mensen - ongeveer 1 op de 8 - op de vlucht voor oorlog of uitzichtloosheid, of gewoon op zoek naar meer kansen op werk en een beter leven. Deze grote groep mensen wordt sinds de huidige geopolitieke spanningen geconfronteerd met ‘steeds grotere uitdagingen’, zegt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

De wolf kan een heleboel belangrijke functies vervullen in een gezond ecosysteem. Hij helpt de wildpopulaties beheren, ziektes bestrijden, bossen herstellen en bezorgt aaseters voedsel. Al is het nog niet altijd duidelijk op welke schaal dat ook voor ons land geldt. Maar misschien hoeft de wolf ook helemaal geen nut te hebben?

ETS: het woord viel al veelvuldig tijdens de industrietop in Antwerpen gisteren en de informele Europese top in Alden Biesen vandaag. Wat is die Europese koolstofmarkt precies, en waarom is het systeem in het leven geroepen? En waarom is ETS plots zo'n hot topic?

Wie aan voedselbeleid denkt, denkt spontaan aan Europa of de Vlaamse overheid. Aan landbouwsubsidies, handelsakkoorden of voedingsrichtlijnen. Begrijpelijk, want veel hefbomen liggen daar. Toch wordt de impact van ons voedselsysteem het meest voelbaar op lokaal niveau. Een lokaal voedselbeleid is volgens Jelle Goossens van Rikolto dan ook een must.

‘Het waarderen en beschermen van eeuwenoude kennis is de sleutel tot het veerkrachtig voedselsysteem van de toekomst’, stellen Anthony Denayer van Dierenartsen Zonder Grenzen en etnobotanicus Emiel De Meyer. Maar multinationals en overheden dreigen dat voedselsysteem te verstoren door van zaden handelswaar te maken.

Het Amazonewoud is vandaag niet alleen een ecosysteem onder druk, maar ook een geopolitieke breuklijn waar klimaat, economie en macht botsen. De klimaattop COP30 toonde aan dat geen enkel klimaatakkoord geloofwaardig is zolang inheemse volkeren geen stem hebben in de zaal. Nato Tupinambá, een spirituele leider uit het gebied, belichaamt die spanning. Zijn aanwezigheid in Belém maakte zichtbaar waar de werkelijke strijd om het woud wordt uitgevochten.

Als zorgverleners afwezig zijn, dan stuikt het zorgsysteem in elkaar. Dat begrijpt iedereen. We moeten onszelf dan ook niets wijsmaken. Als politici afwezig zijn op de klimaattop en klimaatactie, stuikt ons ecosysteem ook in elkaar. Je kan geen zorg dragen voor de aarde, als je niet komt opdagen.

Latijns-Amerika heeft er een aaneengeschakeld natuurgebied ter grootte van vier keer Nederland bij. Monte Carmelo ligt verspreid over Bolivia, Brazilië en Paraguay en telt 12 miljoen hectare aan waardevol ecosysteem. De oprichting kwam er na nauwe samenwerking tussen natuurorganisaties en lokale gemeenschappen.

In een zomerreeks met vier bijzondere denkers mocht De Denker der Nederlanden natuurlijk niet ontbreken. Restaurant Samenloop dekte de tafel, en David Van Reybrouck vulde de borden, de glazen en de uren met zijn driegangenmenu van wereld en aarde, de mens en al het levende, macht en tegenkracht.

Volgende week komen staatshoofden, wetenschappers, ngo’s en bedrijfsleiders samen in het Franse Nice om er de ineenstorting van de oceanen te stoppen. Een unieke kans, want de diepzee is onbekend, maar misschien wel het meest vitale ecosysteem op aarde, schrijven experten Diva Amon en Lissette Victorero.

Afgelopen weekend trokken meer dan 500 klimaatactivisten van Code Rood naar de Gentse haven, recht naar de terreinen van Cargill, ‘s werelds grootste graanhandelaar. Niet zomaar een protest, maar een belangrijke boodschap: de agro-industrie vernietigt niet alleen de planeet, maar ook de mensen die haar voeden.

De menselijke activiteiten in het Noordpoolgebied nemen elk jaar met 5% toe. Dat blijkt uit satellietbeelden op basis van de lichtvervuiling 's nachts. Vooral de industrie groeit als kool in het kwetsbare ecosysteem.

In 2027 treedt een nieuw Europees CO2-rechten veilingsysteem in werking: ETS-2. Brandstofleveranciers gaan dan een heffing betalen voor de CO2 van hun product. Dat betekent een flinke extra inkomstenbron voor de overheid, die gebruikt zou moeten worden voor de verduurzaming van de mobiliteit. Maar elk plan om dat te doen, ontbreekt, waarschuwen de autobranche en Natuur & Milieu.