Opvolging

In 2023 en 2024 gaf de federale overheid minder staatssteun aan fossiele brandstoffen dan de jaren voordien. Dat blijkt uit nieuwe cijfers. De daling is een trendbreuk, nadat de fossiele subsidies tijdens de energiecrisis opnieuw waren gestegen. Dat komt vooral doordat er minder aardgas verbruikt is en er minder tankkaarten zijn uitgedeeld.

De stad Amsterdam heeft openbare reclame met fossiele brandstoffen of vlees verboden. Het verbod is ingegeven door het idee dat fossiele brandstoffen en vlees slecht zijn voor het klimaat, door de grote CO2-uitstoot. "Ook in ons land bestaat de vraag naar zo'n reclameverbod, maar er is weinig animo voor bij steden en gemeenten", zegt de Vlaamse Vereniging voor Steden en Gemeenten.

De uitstap uit fossiele brandstoffen vergt meer dan technische klimaatmaatregelen. Op een conferentie in Colombia staat de vraag centraal of staten bereid zijn de macht van multinationals in te perken en de energietransitie te verankeren in mensenrechten.

Fossiele brandstoffen zijn gevaarlijk - niet alleen omdat ze de klimaatontwrichting aanjagen, maar ook omdat ze macht concentreren, autoritarisme verankeren en geopolitieke conflicten voeden. Decarbonisatie gaat daarom niet alleen over het bestrijden van de klimaatcrisis, het gaat ook over het herverdelen van macht.

Terwijl de EU de import van Russisch gas verbiedt, waarschuwt Greenpeace voor een nieuwe, gevaarlijke afhankelijkheid. De milieuorganisatie eist dat Europa stopt met het spekken van de kas van Donald Trump.

Vorig jaar is in de Europese Unie meer stroom opgewekt uit wind- en zonne-energie dan uit fossiele brandstoffen zoals steenkool en gas. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de energiedenktank Ember. Het gaat om een primeur.

De tien grootste klimaatrampen hebben samen bijna 125 miljard dollar aan schade veroorzaakt vorig jaar. ‘De kostprijs voor aanhoudend gebruik van fossiele brandstoffen en politiek uitstelgedrag.’

Ook na 2035 zullen er in de Europese Unie nog wagens met verbrandingsmotoren verkocht mogen worden. De Europese Commissie stelt vandaag een versoepeling voor van het geplande verbod op nieuwe benzine- en dieselwagens. Autofabrikanten zullen nog steeds een beperkt aandeel hybridewagens en auto's met traditionele verbrandingsmotoren mogen verkopen. Maar ze zullen de veroorzaakte uitstoot wel moeten compenseren met groen staal en biobrandstoffen.

De manier waarop we voedsel produceren en fossiele brandstoffen gebruiken veroorzaakt zoveel schade aan het milieu dat de impact op de wereldeconomie torenhoog is, blijkt uit een omvangrijk rapport van het VN-milieuagentschap UNEP. Het milieu en het klimaat beschermen kan die economie duizenden miljarden opleveren en miljoenen levens sparen.

De klimaattop van dit jaar leverde een tastbare stap vooruit op richting een wereldwijde transitie, maar liet belangrijke kansen liggen op het vlak van financiering en en het stoppen van fossiele brandstoffen. Tien jaar na het belangrijke klimaatakkoord van Parijs, had er een pakket moeten liggen dat het verschil maakt voor de gemeenschappen die de zwaarste klappen opvangen van de klimaatcrisis. Die belofte wordt helaas niet waargemaakt.

Géén stappenplan om het gebruik van fossiele brandstoffen af te bouwen, en geen stappenplan tegen ontbossing. Wél meer geld voor kwetsbare landen om zich beter te wapenen tegen de gevolgen van de klimaatverandering. Er klonk applaus toen de slotverklaring van de 30e VN-klimaatconferentie werd aangenomen, want COP30 is dan toch afgesloten met een akkoord. Maar er is ook veel ontgoocheling, want het slotakkoord is al bij al zwak. Dit staat er (niet) in.

De Amerikaanse president Donald Trump wil zo snel mogelijk uit het klimaatakkoord van Parijs stappen, en meer inzetten op fossiele brandstoffen. Ze gaan ook niet meer bijdragen aan klimaatfinanciering. Duizenden klimaatprojecten zijn gesneuveld. In het Afrikaanse Malawi hielpen ze met het herbebossen, want ontbossing is daar een gigantisch probleem. Dat project is van de ene op de andere dag gestopt.

Een baanbrekende studie in Nature linkt de toename van extreme hittegolven aan de uitstoot van ’s werelds grootste producenten van fossiele brandstoffen. Onderzoekers van de VUB spreken van ‘nieuw en direct wetenschappelijk bewijs van de verantwoordelijkheid van individuele bedrijven.’

Onze huidige landbouwproductie zou 7,2 miljard extra mensen kunnen voeden. Dat berekenden Amerikaanse onderzoekers van de Universiteit van Minnesota in een studie in voorpublicatie. In totaal produceren we dus genoeg calorieën voor 15 miljard mensen. Toch belandt de helft daarvan niet op ons bord: ze gaat "verloren" aan veevoer en biobrandstoffen.

De regering-Trump gaat Amerikaanse klimaatrapporten uit het verleden herbekijken en "updaten". Dat heeft de minister van Energie, Chris Wright, gezegd in een gesprek met de Amerikaanse zender CNN. Wright, die uit de sector van fossiele brandstoffen komt, krijgt veel kritiek uit de wetenschappelijke wereld. Klimaatwetenschapper Michael Mann vergelijkt de praktijken in The Guardian zelfs met die van Jozef Stalin,