Opvolging

De totale investeringen in verduurzaming van het energiesysteem bedragen dit jaar naar verwachting bijna het dubbele van investeringen in fossiele energiebronnen. Zo’n 2.200 miljard dollar gaat naar onder meer hernieuwbare energie en elektrificatie, tegen ongeveer 1.200 miljard dollar voor olie, kolen en gas.

Jan Rotmans strijdt al decennia voor positieve maatschappelijke verandering: als klimaatexpert, hoogleraar transitiekunde, mede-oprichter van Urgenda en sinds kort ook als ondernemer. Hij voorspelt: ‘Alles wat we niet mét de natuur doen, gaat mislukken.’

De Belgische milieubeweging reageert geschokt op de onverwachte aankondiging dat de federale regering onderhandelingen zal opstarten met Engie over het nationaliseren van oude kerncentrales. ‘Dit is slecht nieuws voor de energietransitie, het klimaat en de belastingbetaler.’

In de oorlog in Oekraïne halen de Russen ongemeen hard uit naar de energievoorzieningen. Het doet de energietransitie in het land versnellen. Dankzij zonne- en windenergie zijn de Oekraïners minder kwetsbaar voor vernieling of sabotage - en dat geldt ook natuurlijk voor West-Europa.

De uitstap uit fossiele brandstoffen vergt meer dan technische klimaatmaatregelen. Op een conferentie in Colombia staat de vraag centraal of staten bereid zijn de macht van multinationals in te perken en de energietransitie te verankeren in mensenrechten.

"Deze crisis is het zoveelste onmiskenbare argument om de transitie naar hernieuwbare energie te versnellen." Dat schrijft Joeri Thijs van Greenpeace.

Investeringen in de veeteelt dreigen economisch waardeloos te worden wanneer de consumptie van dierlijke producten echt begint te dalen. Als er tot die tijd lustig verder geïnvesteerd wordt, dreigen miljarden euro's verloren te gaan. Dat blijkt uit een toonaangevende nieuwe studie.

De CO₂-uitstoot van de industrie moet tegen 2040 met 90 procent dalen, een enorme inspanning. Vlaanderen heeft een sterke basisindustrie met hoge CO₂-emissies: staal, chemie en olieraffinage. Om die ‘oude’ industrie het koolstofneutrale tijdperk binnen te loodsen zijn nieuwe productieprocessen nodig. De Vlaamse regering maakt daar plannen voor, maar op het terrein wil dat voorlopig niet lukken.

Er worden weliswaar steeds meer middelen ingezet voor de klimaattransitie van de industrie, maar het niet duidelijk of die middelen wel doeltreffend gaan aangewend worden. De industrielobby wil de kosten voor de uitstap uit de koolstofindustrie afwimpelen over de overheid, op de belastingbetaler. Thomas Goorden, Jelle De Mey en Bart Grugeon Plana zijn zeer kritisch over deze plannen.

De energietransitie dendert in alle hevigheid door. Dat vraagt om duizenden kilometers aan nieuwe kabels, extra leidingen en grotere hoogspanningsstations. Het is een opgave die steeds harder schuurt met de natuur en onze leefomgeving. De adviseurs en ingenieurs van WSP helpen om deze ingewikkelde puzzel van techniek, ecologie en omgeving op de juiste manier te leggen.

De klimaattop van dit jaar leverde een tastbare stap vooruit op richting een wereldwijde transitie, maar liet belangrijke kansen liggen op het vlak van financiering en en het stoppen van fossiele brandstoffen. Tien jaar na het belangrijke klimaatakkoord van Parijs, had er een pakket moeten liggen dat het verschil maakt voor de gemeenschappen die de zwaarste klappen opvangen van de klimaatcrisis. Die belofte wordt helaas niet waargemaakt.

De groene transitie heeft een donkere keerzijde, schrijven Nancy Govaerts en Jennifer Van Driessche van WSM. ‘Terwijl Europa inzet op elektrische auto's en hernieuwbare energie, worden de benodigde grondstoffen gewonnen in mensonterende omstandigheden in DR Congo. Achter onze duurzame toekomst schuilt een schrijnende realiteit van uitbuiting, kinderarbeid en milieuvernietiging.’

De uitstoot van broeikasgassen in België daalt, maar onvoldoende om in 2050 klimaatneutraal te kunnen zijn. Dat blijkt uit de tweede editie van de federale 'Klimaattransitiebarometer'. "Ondanks de bemoedigende evolutie van sommige indicatoren blijft België nog ver verwijderd van zijn koolstofarme traject op lange termijn", luidt het. Voor transport gaat het zelfs de verkeerde richting uit, net als voor landgebruik.

Tienduizenden mensen komen 5 oktober de straat op voor een nieuwe klimaatmars. Hun boodschap is duidelijk: we hebben geen tijd meer voor halve maatregelen, de energietransitie moet nú écht gebeuren. Daarin kan waterstof een sleutelrol spelen, als we eindelijk durven breken met de logica van de markt.

Het gaat niet om een specifieke maatregel, maar om kritiek op een systemische benadering van onderinvestering van de overheid in cruciale domeinen voor de klimaattransitie, en een riskante gok op particuliere investeringen.