Opvolging

Amerikaans president Donald Trump zet het jarenlange bondgenootschap met Europa op losse schroeven. Kan Europa nog volgen nu de VS resoluut kiezen voor brute machtspolitiek en een identitair rechts-radicaal verhaal? Volgens hoogleraar Eric Corijn heeft het oude continent de kans om een eigen weg te kiezen, namelijk die van de grootstedelijke tolerantie.

Sociale media worden vaak voorgesteld als een individueel probleem van schermtijd en discipline. Maar wat als het probleem structureel is? Wat als kinderen geen gebruikers zijn, maar grondstof? Deze vader getuigt vanuit persoonlijke ervaring en verbindt die met (politieke) keuzes die dringend herzien moeten worden.

MO*columniste Bieke Purnelle blikt terug op een jaar dat zich niet laat samenvatten in lijstjes of polls. Het is een uitgebreide inventaris van geweld, klimaatcrisis, moreel verval en politieke lafheid, maar ook een zoektocht naar verzet en menselijkheid. Een jaar om snel te vergeten, en vooral om nooit te vergeten.

Het Amazonewoud is vandaag niet alleen een ecosysteem onder druk, maar ook een geopolitieke breuklijn waar klimaat, economie en macht botsen. De klimaattop COP30 toonde aan dat geen enkel klimaatakkoord geloofwaardig is zolang inheemse volkeren geen stem hebben in de zaal. Nato Tupinambá, een spirituele leider uit het gebied, belichaamt die spanning. Zijn aanwezigheid in Belém maakte zichtbaar waar de werkelijke strijd om het woud wordt uitgevochten.

Terwijl natuurrampen toenemen in aantal en omvang, kiezen media en politiek ervoor om weg te kijken.

Terwijl Europa zucht onder recordhittegolven, lijkt de politiek de kop in het zand te steken en blijven concrete klimaatplannen uit. Hoe is het mogelijk dat, terwijl de aarde steeds sneller opwarmt, er minder actie wordt ondernomen dan ooit tevoren?

De Belg is duidelijk meer bereid om zelf positieve klimaatkeuzes te maken dan de gemiddelde Europeaan, zoals zonnepanelen installeren of energiezuinige huizen kopen. Dat blijkt uit een nieuwe Eurobarometer-peiling. Toch vindt de Belg dat het eerder aan de EU, de federale regering en de industrie is om de klimaatcrisis aan te pakken dan aan hij- of zijzelf.

Ze interesseert ons nauwelijks, de meest uitdagend existentiële crisis van onze tijd: de klimaatverandering. Dat stelt milieuwetenschapper Aaron Van Poecke ongerust vast. Politici ontwijken het onderwerp vakkundig omdat het noodzakelijke beleid niet past binnen het keurslijf van onze aan groei verslaafde economie. Hij roept op om de urgentie van de klimaatcrisis écht te erkennen en er doortastend naar te handelen.

Terwijl de gevolgen van klimaatverandering steeds zichtbaarder worden, ontbreekt doortastend politiek beleid. Milieuwetenschapper Aaron Van Poecke onderzoekt hoe structurele ongelijkheid en struisvogelpolitiek de crisis verergeren en roept op tot actie.

In 2025 worden de geopolitieke spanningen gekenmerkt door een versterkte NAVO, een groeiend BRICS+ blok, de opkomst van extreemrechts in het Westen en verscherpte rivaliteit tussen de wereldmachten VS en China.

De regeringsonderhandelaars hebben de grootste moeite om een stabiele regering te vormen, maar binnen de Westerse wereld vormen wij absoluut geen uitzondering. Heel wat landen kampen met diepe politieke instabiliteit. Wat zijn de oorzaken hiervan en wat is een mogelijke uitweg?

In deze record minnende wereld kon de mensheid het voorbije anderhalf jaar heel wat records op zijn palmares schrijven: de warmste dag ooit gemeten, de warmste week, de heetste zomer, de hoogste zeewatertemperatuur, het natste jaar in België, het dodelijkste orkaanseizoen in Amerika, … Het was ook het eerste jaar waarin we door de barrière van 1,5 graad opwarming braken en we blijken met 2024 nu ook onderweg naar een nieuw warmste jaar ooit, … Terwijl al deze fenomenen en de gevolgen ervan het leven van miljoenen mensen op zijn kop zetten of zelfs ontnemen, blijven politici milieu-onvriendelijke, biodiversiteit bedreigende, droogte- en hittebestendigende … keuzes en beslissingen nemen. Een steeds grotere groep van de bevolking is gefrustreerd en geëmotioneerd over hoe politici klimaatverandering telkens weer negeren.

Hernieuwbare energie is vandaag een politiek heet hangijzer. Vormt die politisering een beperking om te komen tot een duurzamer energiemodel, of net niet? Student politieke en sociale wetenschappen Jonas Meuleman (KU Leuven) zocht het uit voor zijn scriptie. ‘Het hedendaagse energiebeleid resoneert niet alleen met klimaatdoelstellingen maar ook met de geopolitieke complexiteit.’

We waren vredevol aan het protesteren: wij blokkeerden de weg niet, we waren liederen aan het zingen, slogans aan het scanderen en er werden speeches gehouden. Tot er plots een busje stopte en de oproerpolitie van de federale overheid uitstapte.

De energietransitie jaagt de vraag naar grondstoffen de hoogte in. Dat schept heel wat kansen en uitdagingen. Maar grijpen we die ook? En zo ja, wie dan?