Focus Climat

Landbouwers uit heel Europa protesteren in Straatsburg tegen het Mercosur-handelsakkoord. Volgens hen dreigt Europa overspoeld te worden met spotgoedkope en minderwaardige landbouwproducten uit Zuid-Amerika, zoals rundvlees, kip, eieren en soja. Dat zou Europese landbouwbedrijven in een moeilijke positie brengen. Maar hoe gegrond is die vrees? VRT NWS onderzocht 3 bezorgdheden die de voorbije maanden steeds opnieuw opdoken tijdens de boerenprotesten.

Donald Trumps herleving van de Monroe-doctrine stort Latijns-Amerika in een ongekende crisis. Terwijl de regio politiek verscheurd raakt, staat Venezuela op tegen de militaire overmacht van de machtigste krijgsmacht ter wereld.

Een extreemrechtse kandidaat met een naziverleden in de familie en bewondering voor Pinochet wordt de nieuwe president van Chili. De overwinning van José Antonio Kast markeert een politieke aardverschuiving in Chili én Zuid-Amerika.

De oorlog tussen de Amerikaanse president Trump en de sector van windmolenparken op zee bereikt een nieuw hoogtepunt, nu Trump een groot project voor de kust van Rhode Island laat stopzetten. Zowel energiegigant Ørsted als de staten Rhode Island en Connecticut zijn tegen de beslissing naar de rechtbank gestapt.

Een groep wetenschappers en onderzoekers in de Verenigde Staten richten een nieuwe website op om zo kostbare informatie te bewaren die verwijderd is door de Trump-regering. De nieuwe, onafhankelijke klimaatwebsite moet niet alleen de data bewaren, maar de informatie begrijpbaar maken voor het grote publiek. De Amerikaanse minister van Energie meldde eerder deze maand nog dat ze de klimaatrapporten en info op de officiële website willen "herbekijken en updaten".

Latijns-Amerika heeft er een aaneengeschakeld natuurgebied ter grootte van vier keer Nederland bij. Monte Carmelo ligt verspreid over Bolivia, Brazilië en Paraguay en telt 12 miljoen hectare aan waardevol ecosysteem. De oprichting kwam er na nauwe samenwerking tussen natuurorganisaties en lokale gemeenschappen.

De voorbije nacht, om half 3 Belgische tijd, werd in Frans-Guyana een nieuwe Europese weersatelliet gelanceerd. De nieuwe satelliet MetOp-SG A1 zal elke dag opnieuw de hele wereld in kaart brengen. Dat moet een hele waaier aan belangrijke informatie opleveren die belangrijk is voor weersvoorspellingen, stormwaarschuwingen en klimaatonderzoek. Zo zal de nieuwe satelliet Europa wat minder afhankelijk maken van de VS voor wetenschappelijk onderzoek.

Extreem hoge temperaturen teisteren Noord-Amerika en ook China. In de VS en Canada is sprake van een heat dome of hittekoepel, terwijl Peking een van de warmste dagen van het jaar meemaakt. De overheden hebben waarschuwingen uitgestuurd om zoveel mogelijk binnen te blijven en grote inspanningen te vermijden.

Washington, Chicago, New Orleans en andere dichtbevolkte steden in de Verenigde Staten zijn aan het zinken, blijkt uit onderzoek in Nature. Het massale gebruik van grondwater is een belangrijke oorzaak, maar er spelen ook andere factoren.

IJs- en gletsjerexperten luiden de alarmbel omdat een belangrijke Amerikaanse databank met gegevens over het Noordpoolijs op een laag pitje wordt gezet. De overheidsdienst die daarvoor verantwoordelijk is, ziet door de besparingen van de regering-Trump geen andere mogelijkheid. "Een belangrijk verlies", zo oordelen Belgische glaciologen.

De snel krimpende gletsjers van de Andes bedreigen de watervoorziening van 90 miljoen mensen op het Zuid-Amerikaanse continent, waarschuwen experten. Ook landbouw en veeteelt zijn er sterk van afhankelijk.

De concentratie van broeikasgassen, de globale temperatuur op land en in de oceaan en de zeespiegel: 2023 heeft zowat alle klimaatrecords doen sneuvelen. Dat blijkt uit een omvangrijk rapport van de Amerikaanse meteorologische dienst NOAA.

We willen geen doemdenkers zijn, maar het klimaat is ontregeld, ecosystemen zijn vernietigd en veel mensen hebben geen toegang tot voldoende voedsel en energie, schrijft Moritz Tenthoff, die in Colombia werkt voor Broederlijk Delen. Hij wijst op twee recente lichtpuntjes uit Latijns-Amerika.

Wies Willems, beleidsmedewerker grondstoffen bij Broederlijk Delen, overloopt de hoopgevende en zorgwekkende evoluties in Latijns-Amerika, een continent tjokvol mineralen en metalen die onmisbaar zijn voor de energietransitie.

Elke dag lekt cocktail van honderden vaten uitgelekte olie, algen, rioolwater en zoutwater vanuit de nabijgelegen Caraïbische Zee in het Maracaibo-meer in Venezuela. Het duwt het meer, het grootste van Latijns-Amerika, naar de ecologische afgrond.

Fossiele energiebedrijven sponsoren de klimaatconferentie COP28 in oliestaat Dubai. Ze doen nog meer onbaatzuchtige dingen voor het klimaat, zoals een oorlog uitlokken. Voor de Venezolanen die op 3 december 2023 stemden in een referendum over de betwiste regio Essequibo gaat dit niet om een conflict met buurland Guyana maar over een conflict dat ExxonMobil uitlokt tegen de bevolking van Venezuela én Guyana.

In de Verenigde Staten hebben zestien jongeren gelijk gekregen in een rechtszaak tegen de staat Montana. De jongeren vochten een regel aan die verbood om de impact van wetten op het klimaat te bestuderen. De staat moet voortaan rekening houden met de CO₂-uitstoot en de gevolgen ervan op droogte, bosbranden en andere klimaatrisico’s. Het was de eerste Amerikaanse klimaatzaak die het tot in de rechtbank schopte.

Leden van het Europees Parlement en het Amerikaanse Congres hebben op dinsdag een gezamenlijke open brief gepubliceerd waarin ze de afzetting eisen van de omstreden voorzitter van de volgende VN-klimaatconferentie, een oliebaas.

Mensen in Colombia die moeten vluchten voor de gevolgen van de klimaatverandering, zullen binnenkort misschien wettelijke bescherming genieten. Een belangrijke wet over klimaatmigratie - een primeur voor Latijns-Amerika - heeft afgelopen week de eerste hindernis genomen in het Colombiaanse parlement.

De snel groeiende productie van olie en gas in de de VS eist een zware tol van de volksgezondheid. Nieuw onderzoek spreekt van een jaarlijkse rekening van 77 miljard dollar.

Luchtvervuiling is jaarlijks verantwoordelijk voor bijna een miljoen doodgeboorten in Azië, Afrika en Latijns-Amerika, blijkt uit onderzoek door de Universiteit van Beijing. In meer dan de helft van de gevallen is fijnstof uit de verbranding van fossiele brandstoffen de hoofdschuldige.

De bescherming van tropische regenwouden in Azië tegen palmolieplantages verhoogt onbedoeld de druk op andere gebieden, blijkt uit Brits onderzoek. Vooral graslanden en droge bossen in Latijns-Amerika en Afrika lopen gevaar.

De Colombiaanse journaliste Erika González brengt met de documentaire De Illusie van Overvloed een aangrijpend portret van drie vrouwen op de barricades tegen de onstilbare honger van multinationals in Latijns-Amerika. MO* sprak met haar en twee Braziliaanse activisten uit de film.

Chili heeft een enorm groeipotentieel qua wind- en zonne-energie, en grote bedrijven zetten daar graag op in. Toch is er nog geen sprake van een echte energieshift in het Zuid-Amerikaanse land. Nieuwe wetgeving moet soelaas brengen.

abs_empty

Extreme weersomstandigheden en de gevolgen van klimaatverandering treffen Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied hard, van de Amazone tot de Andes en van de oceanen tot de met sneeuw bedekte bergen van Patagonië. Dat zegt de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) , een VN-organisatie, in een nieuw rapport.

Elk jaar wordt Midden-Amerika getroffen door weerfenomenen die vanwege de klimaatverandering extremer worden. Overheden zijn onwillig of niet in staat de nodige openbare werken uit te voeren.

De uitstoot van het Amerikaanse leger is dezelfde als die van een middelgroot land. ‘En dat is waarschijnlijk een onderschatting’, stellen onderzoekers Patrick Bigger en Neta C. Crawford. ‘Het Pentagon neemt de klimaatcrisis ernstig, maar is blind voor de eigen bijdrage.’

Historisch gezien heeft Midden-Amerika torenhoge ontbossingscijfers en opvallend veel sterfgevallen onder milieubeschermers. Maar de voorbije jaren lijkt de regio voorzichtig vooruitgang te boeken op het gebied van milieubescherming.

De Amerikaanse president Joe Biden heeft een presidentieel decreet ondertekend om de oudste bossen op het grondgebied van de Verenigde Staten te beschermen. De wouden moeten een belangrijk wapen worden in de strijd tegen de klimaatverandering.

Een Amerikaanse klimaatactivist die zichzelf vrijdag in brand heeft gestoken om aandacht te vragen voor de klimaatverandering, is zaterdag aan zijn verwondingen overleden.

Vandaag begint in Chili de eerste landentop over het Escazú-akkoord, het regionale milieuakkoord van Latijns-Amerika. Regeringen en ngo’s bespreken er de uitvoering en naar verwachting zullen ook nog meer landen er het akkoord gaan ondertekenen.

De verkiezing van de conservatieve Rodrigo Chaves als nieuwe president van Costa Rica heeft geleid tot zorgen over de klimaatkoers die het land zal inslaan. Costa Rica is immers gekend als een voortrekker op het gebied van natuurbehoud en milieukwesties.

Het Amerikaanse congres heeft voor dit jaar amper 1 miljard dollar aan internationale klimaatfinanciering goedgekeurd. Daardoor blijft de kloof groot met de 11,4 miljard per jaar tegen 2024 die president Joe Biden heeft beloofd.

Sinds het begin van de eeuw zijn bosbranden in de VS aanzienlijk groter en frequenter geworden. Bovendien verspreiden ze zich steeds vaker naar gebieden waar het vroeger niet brandde.Wetenschappers van de Universiteit van Colorado analyseerden meer dan 28.000 bosbranden in de VS tussen 1984 en 2018. Ze combineerden overheidsgegevens met satellietfoto’s en -metingen.

Het Amerikaanse congres heeft voor dit jaar amper 1 miljard dollar aan internationale klimaatfinanciering goedgekeurd. Daardoor blijft de kloof groot met de 11,4 miljard per jaar tegen 2024 die president Joe Biden heeft beloofd.

Extreme weerfenomenen vergroten de al bestaande ongelijkheid in Latijns-Amerika. Zeker in de steden, waar een op de vijf Latijns-Amerikanen woont.

abs_empty

CAF, de ontwikkelingsbank van Latijns-Amerika, zal de komende vijf jaar 25 miljard dollar uittrekken om groene projecten te financieren. Het geld moet klimaatbestendigheid, de energietransitie, behoud van ecosystemen en biodiversiteit in de regio stimuleren.