Focus Climat

De voorbije 3 kalenderjaren waren wereldwijd de warmste 3 jaar ooit gemeten. De temperatuur lag gemiddeld ruim anderhalve graad boven het pre-industriële niveau (1850-1899). Dat blijkt uit het nieuwe jaarrapport van de Europese klimaatdienst Copernicus. "Een mijlpaal die we liever niet hadden gezien", zuchtte Mauro Facchini van de Europese Commissie op de persbriefing.

In 2025 hebben zowel China als India minder elektriciteit opgewekt uit steenkool dan het jaar ervoor. Het is 52 jaar geleden dat dat in beide landen tegelijk gebeurt. Als die trend aanhoudt, kan dat een belangrijk keerpunt zijn in de strijd tegen de klimaatverandering. Steenkool is de energiebron met de hoogste CO2-uitstoot. China is momenteel de grootste uitstoter van broeikasgassen ter wereld, India staat op de derde plaats.

Mangrovebossen langs de Amerikaanse kust breiden zich uit naar het noorden, blijkt uit onderzoek van de VUB. Het toont aan dat de klimaatverandering de kusten al aan het veranderen is, met gevolgen voor biodiversiteit, CO2-opslag en kustbescherming.

De tien grootste klimaatrampen hebben samen bijna 125 miljard dollar aan schade veroorzaakt vorig jaar. ‘De kostprijs voor aanhoudend gebruik van fossiele brandstoffen en politiek uitstelgedrag.’

Zürich wordt wereldwijd beschouwd als een van de steden met het beste openbaar vervoer. Het systeem is efficiënt, stipt en gebruiksvriendelijk.

In dit interview met Tine Hens, historicus en klimaatjournalist, vertelt ze ons over haar nieuwe boek en tentoonstelling 'Archief van Mogelijk Verlies'. In dit werk archiveert ze planten, dieren en natuurfenomenen die we dreigen te verliezen door menselijke activiteiten en klimaatverandering.

We bevinden ons in een moment van diepgaande crisis voor zowel het liberalisme als het kapitalisme. Toenemende ongelijkheid, stagnerende productiviteit en klimaatafbraak – om er maar een paar te noemen – ondermijnen ons sociale systeem. In 2026 zullen deze crises, volgens econoom Grace Blakeley, alleen maar moeilijker te negeren worden.

2026 wordt cruciaal voor het klimaat: de hoop van Parijs is voorbij, want de VN erkent dat we de grens van 1,5 graden opwarming van de aarde overschrijden. Terwijl koraalriffen verdwijnen en tropische bossen meer CO₂ uitstoten dan ze opnemen, blijft de politiek achter. Toch ontstaan positieve kantelpunten: hernieuwbare energie zal voor het eerst meer stroom leveren dan steenkool.

2025 voelde als een jaar waarin alles tegelijk verschoof: sociaal afbraakbeleid door regering-De Wever, een muilkorf voor het Vlaamse middenveld, klimaat dat door het lint gaat, oorlogstaal als norm en extreemrechts dat overal zuurstof krijgt. En toch: er was tegenwind. Veel. Een overzicht van een bangelijk jaar, en van het verzet ertegen.

De enorme verwoesting die cycloon Ditwah in Sri Lanka heeft aangebracht is veel erger geworden omdat wetenschappelijke waarschuwingen jarenlang werden genegeerd, zeggen klimaatdeskundigen. Ze benadrukken dat dezelfde fout niet mag gemaakt worden bij de wederopbouw.

MO*columniste Bieke Purnelle blikt terug op een jaar dat zich niet laat samenvatten in lijstjes of polls. Het is een uitgebreide inventaris van geweld, klimaatcrisis, moreel verval en politieke lafheid, maar ook een zoektocht naar verzet en menselijkheid. Een jaar om snel te vergeten, en vooral om nooit te vergeten.

10 jaar na het Klimaatakkoord van Parijs hebben de voorzitters van de Vlaamse Ouderenraad (Vlora), Okra, S-plus en GroenPlus samen met Grootouders voor het Klimaat (GvhK) het klimaatalarm afgekondigd (zie klimaatalarm.be). Ze stelden toen een verklaring op (zie hier) gericht aan de klimaatministers Melissa Depraetere (Vlaanderen) en Jean-Luc Crucke (federaal). Beide ministers waren bereid om de ondertekenaars op hun kabinet te ontvangen.

Wereldwijd zullen elk jaar tot vierduizend gletsjers verdwijnen, met een piek rond 2050. De Alpen worden bijzonder hard getroffen. Dat blijkt uit onderzoek van de VUB en de ETH Zürich.

Van de ijsberen die in een warmer klimaat leven, blijkt het DNA in staat om zich op relatief korte tijd genetisch aan te passen. Dat blijkt uit een nieuwe studie van Britse wetenschappers. "Hoopvol nieuws", noemen ze het. Toch lopen ijsberen volgens onderzoekers nog steeds het risico om tegen 2100 uit te sterven door voedseltekorten en een veranderende habitat.

De opwarming van het zeewater en de hevige regenval als gevolg van de klimaatverandering kunnen worden aangeduid als oorzaken van de dodelijke overstromingen in Azië, zeggen wetenschappers.

Je huis verwarmen met een warmtepomp wordt financieel interessanter. Dat blijkt uit een eerste analyse van de dienst Klimaat van de FOD Volksgezondheid. Tot nu toe is verwarmen op gas financieel vaak nog de meest interessante keuze. Maar de nieuwe voornemens van de federale en Vlaamse regering, die verwarmen met fossiele energie duurder zullen maken en elektriciteit goedkoper, dichten een groot deel van de prijskloof.

De manier waarop we voedsel produceren en fossiele brandstoffen gebruiken veroorzaakt zoveel schade aan het milieu dat de impact op de wereldeconomie torenhoog is, blijkt uit een omvangrijk rapport van het VN-milieuagentschap UNEP. Het milieu en het klimaat beschermen kan die economie duizenden miljarden opleveren en miljoenen levens sparen.

Recente studies tonen aan dat elke graad opwarming de kans op vroeggeboorte, of andere complicaties fors verhoogt. Daarmee rijst de vraag: wat is de impact van de opwarming, en extreme warmte op zwangere vrouwen en hun ongeboren kinderen?

Naar aanleiding van het maatschappelijk debat over de begroting wordt er veel gesproken over een contract dat verbroken is, merkt MO*columnist Jan Mertens rondom zich. Dat gevoel is een goede verklaring voor de grote onrust bij velen. Tegelijk is het nodig om rustig na te denken over de vraag of de inhoud van dat contract wel is aangepast aan een wereld die moet navigeren in tijden van klimaatontwrichting.

Van zeldzaam optimisme naar collectieve teleurstelling, zo vat MO*columnist Benjamin Van Bunderen Robberechts de klimaattop in Belém samen. ‘De teleurstelling na deze COP was harder dan de drie vorige. We zien hoe de wereld opnieuw buigt voor de fossiele industrie.’