Focus Climat

Luchtvervuiling kan de genen beïnvloeden die verband houden met de ontwikkeling van sperma. Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek dat deze week is voorgesteld op een Europese bijeenkomst van fertiliteitsartsen.

Ze beschikken dan misschien niet over de luxueuze coupés of de chique restaurantservice van de beroemde Orient-Express, maar de nieuwste Europese slaaptreinen bieden je als toerist wel een knap alternatief voor korte vluchten en drukke luchthavens, schrijft Mehri Khosravi, onderzoeker aan de University of East London.

Simon Gronowski en Abdelrahman Alserr verkennen de cirkel van daderschap en slachtofferschap, de kracht van verzoening tussen joden en Palestijnen, solidariteit met vluchtelingen, en de ‘rechtvaardigen onder de volkeren’ als moreel kompas. Wat kunnen we leren van de mechanismen van ontmenselijking die genocides mogelijk maken? En vooral: hoe kunnen we ze vandaag herkennen en tegengaan?

De Amerikaanse cleantechgroep LanzaTech wil 500 miljoen euro investeren in een fabriek voor duurzame vliegtuigbrandstof in de Gentse haven. Het gaat om de eerste commerciële installatie in Europa die op grote schaal synthetische kerosine produceert. Maar wat is dat? "Dat is niet meer dan luchtvaartbrandstof dat volledig gemaakt wordt van volledige duurzame grondstoffen, van groene waterstof en afgevangen CO2", zegt Vincent De Haes, luchtvaartexpert bij Transport & Environment.

Conflict en geweld hebben vorig jaar een recordaantal van 32,3 miljoen mensen in hun eigen land op de vlucht gejaagd. Het is een stijging met 60 procent, en voor het eerst is het aantal ontheemdingen door rampen overtroffen.

Technologiebedrijf LanzaTech uit de VS heeft North Sea Port uitgekozen voor de bouw van een grootschalige installatie die ethanol omzet in duurzame kerosine. De investering van zo’n 500 miljoen euro moet de luchtvaartsector helpen te vergroenen door gebruik te maken van de restgassen van de nabijgelegen staalreus ArcelorMittal.

Brussels Airport was er in de paasvakantie klaar voor om een recordaantal van 1,25 miljoen passagiers in één week te verwerken. De Vlaamse regering pompte vorig jaar bovendien 2,77 miljard euro in de luchthaven, terwijl ze hard bespaart op De Lijn. Intussen kunnen boeren in Thailand hun velden niet meer irrigeren en staan mensen in India urenlang aan te schuiven voor een gasfles. Dirk Holemans (Oikos) vraagt zich af hoe pijnlijk fout onze prioriteiten liggen.

Regio’s in Europa waar armoede het hoogst is, blijken ook het kwetsbaarst voor de gezondheidsgevolgen van luchtvervuiling. Dat blijkt uit een grootschalige studie in Nature Medicine.

Plastic deeltjes zitten overal, ook in de lucht die we inademen. Een groot deel ervan blijkt afkomstig van slijtage aan autobanden. Maar de precieze gevolgen voor onze gezondheid van al dat atmosferisch plastic blijven onduidelijk.

Ozonvervuiling zet de sociale orde in mierenkolonies helemaal op zijn kop. Mieren herkennen elkaars geursignalen niet meer, met geweld binnen de kolonie tot gevolg.

Een samenleving die went aan ‘ongewenste’ mensen, went ook aan ongewenste doden. Minneapolis is een wake-up call, ook voor ons vluchtelingenbeleid.

In Brazilië is de klimaatconferentie afgelopen. Er is een akkoord gevonden, zij het zonder een concreet plan om het gebruik van fossiele brandstoffen te beëindigen. Volg alle nieuws over de klimaatconferentie in Belém in Brazilië in deze blog.

Honderden mensen zijn de straat op gegaan in New Delhi om te protesteren tegen de toenemende luchtvervuiling. De demonstranten eisen overheidsmaatregelen nu de luchtvervuiling in de Indiase hoofdstad en omliggende steden verder de pan uit swingt. Het was het eerste grote protest in een lange tijd.

Hulporganisaties zien veel te weinig vluchtelingen aankomen uit El Fasher, de hoofdstad van Noord-Darfoer in Soedan, die onlangs werd ingenomen door het rebellenleger, de Rapid Support Forces (RSF). Wie het wel haalt, vertelt over bloedbaden, ontvoeringen en seksueel geweld. Organisatie Artsen zonder Grenzen maakt zich grote zorgen dat de RSF en hun bondgenoten mensen verhinderen om veiligere gebieden te bereiken.

Kwikvervuiling uit ambachtelijke, kleinschalige goudwinning in Afrika vindt een weg naar planten die voedsel voortbrengen. Dat gebeurt niet zozeer via waterlopen of de bodem, maar rechtstreeks via de lucht.

Tussen 2018 en 2024 is de luchtvervuiling sterk afgenomen in het Brussels Gewest, dankzij de lage-emissiezone. Dat blijkt uit een evaluatie door Leefmilieu Brussel. “De concentratie van stikstofoxiden is met meer dan de helft afgenomen.”

Bomen maken onze steden leefbaar: ze koelen, zuiveren de lucht en brengen rust. Maar achter elke aanplant en kap schuilen lastige keuzes.

Britse onderzoekers hebben een verband gevonden tussen langdurige blootstelling aan luchtvervuiling en een verhoogd risico op dementie. Het onderzoek versterkt de groeiende aanname dat luchtvervuiling niet alleen schadelijk is voor de luchtwegen, maar ook negatieve effecten heeft op het brein.

In enkele weken tijd heeft zowat de helft van de inwoners van het eilandstaatje Tuvalu in de Stille Oceaan zich aangemeld om een visum te krijgen voor Australië. Ze maken gebruik van een speciaal visumprogramma dat is ingesteld omdat het eiland ernstig bedreigd wordt door de klimaatverandering, met een stijgende zeespiegel en grotere kans op extreem stormweer. Het gaat om het eerste structurele programma voor klimaatvluchtelingen in zijn soort.

De Indiase hoofdstad Delhi heeft een opvallend nieuw plan klaar in de strijd tegen de hardnekkige luchtvervuiling: kunstmatige regen. Regendruppels moeten de lucht schoonmaken en de concentratie fijnstof naar beneden halen, is de redenering.

Stockholm, Reykjavik en Helsinki zijn de schoonste Europese hoofdsteden qua luchtkwaliteit. Antwerpen scoort het slechtste van de Belgische steden, blijkt uit nieuwe cijfers van het Europees Milieuagentschap (EEA).

Rampen hebben in het voorbije decennium 264,8 miljoen mensen op de vlucht gedwongen in 210 landen en gebieden. Stormen en overstromingen zijn veruit de belangrijkste oorzaak, goed voor 89% van de gedwongen verplaatsingen.

Een lang applaus en veel tevreden gezichten: op de VN-top over natuurbescherming en biodiversiteit in Rome is in de verlengingen een akkoord uit de bus gekomen over de financiering van de doelstellingen voor 2030, én over de opvolging. "Een echt succes", zegt de Belgische delegatieleider Ines Verleye aan VRT NWS. Ook het wereldnatuurfonds WWF is tevreden, maar zegt dat er nog heel wat werk op de plank ligt.

De Europese Unie kan haar doelstellingen voor luchtkwaliteit tegen 2030 halen zonder dat er uitstel dient te worden gevraagd, zegt een rapport in opdracht van het Europees Milieubureau (EEB). Meer nog: de doelstellingen leveren ‘een drievoudig voordeel’ op: voor de volksgezondheid, het milieu en het klimaat.

De wereldwijde CO2-uitstoot door de luchtvaart is in 2023 met 1% gestegen. De reden: de langere routes die vliegtuigen moesten nemen om het Russische luchtruim te vermijden.

Hier zijn we weer: een paar maanden verder, met een nieuwe federale regering in het zadel. Maar van een frisse wind in het klimaatbeleid is amper sprake. De retoriek is er wel: we lezen in het regeerakkoord dat het Akkoord van Parijs gerespecteerd zal worden, maar er staat geen beleid klaar om deze belofte waar te maken. Integendeel. De fossiele subsidiekraan blijft gul openstaan (€15 miljard per jaar), de elektrificatie van bedrijfswagens wordt uitgesteld en de vergroening van de fiscaliteit blijft uit. Op een paar sprokkels na, ja de BTW op warmtepompen wordt verlaagd en de regering zal een combiticket voor het openbaar vervoer invoeren, is het vruchteloos zoeken naar de broodnodige hervormingen om de uitstoot drastisch te verminderen en ons land fossielvrij en klimaatneutraal te maken.

Amerikaanse scheikundigen hebben een nieuw type van absorberend materiaal gemaakt dat veelbelovend klinkt om koolstofdioxide uit de lucht te filteren en zo de CO2-concentratie in de atmosfeer te doen dalen.

Vandaag hebben de Europese ministers van Milieu de herziene richtlijn voor luchtkwaliteit goedgekeurd. Die brengt de normen in lijn met de meest recente aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Air New Zealand heeft de doelstelling om zijn uitstoot tussen 2019 en 2030 met bijna een derde te verminderen, laten vallen. Kunnen luchtvaartmaatschappijen wel zulke doelen halen zonder koolstofcompensatie?

Een tiental activisten van Doe Deurne Dicht blokkeerden zaterdag 27 juli de ingang van de privéjet-terminal op de luchthaven van Antwerpen. De vreedzame blokkade maakt deel uit van een wereldwijde actieweek tegen de luchtvaart, met acties in onder andere Schiphol, Maastricht, Heathrow, Keulen, Helsinki, Oslo, Barcelona, Frankfurt, Zurich en Genève. (1) De actieweek hekelt het excessieve gebruik van fossiele brandstoffen door de luchtvaartindustrie en eist de uitfasering van fossiele brandstoffen-extractie tegen 2030.

Op korte termijn lijken groene vliegtuigbrandstoffen de enige manier om de uitstoot van luchtvaart aan banden te leggen.

De teloorgang van bijen en andere nuttige insecten heeft te maken met vervuilende stoffen in de lucht, stelt onderzoek in het wetenschappelijk tijdschrift Nature. De vervuiling hindert de capaciteit van de dieren om voedsel te zoeken.

Volgens nieuw onderzoek van Greenpeace Midden- en Oost-Europa zijn Europese steden nog steeds veel beter verbonden via de lucht dan via het spoor. Hierdoor worden mensen aangemoedigd om te vliegen in plaats van de trein te nemen, ondanks de schadelijke gevolgen van de luchtvaart voor de planeet. Ook België scoort slecht in het onderzoek: rechtstreekse treinen brengen je vanuit onze hoofdstad naar slechts 11 van de 44 andere onderzochte steden, terwijl maar liefst 41 steden bereikbaar zijn met een rechtstreekse vlucht.

Duizenden gevallen van hoge bloeddruk, diabetes en dementie kunnen gelinkt worden aan de vervuiling rond luchthavens. Dat zegt onderzoek van CE Delft. Ook rond Brussels Airport is de milieu-impact groot.

Luchtvervuiling heeft een steeds grotere impact op de menselijke gezondheid. In 2021 leidde vuile lucht tot 8,1 vroegtijdige sterfgevallen en een veelvoud aan chronische aandoeningen.

Ernstige bodem- water en luchtvervuiling schaadt volksgezondheid en omgeving voor vele jaren.

Het West-Afrikaanse land Burkina Faso staat voor de tweede keer bovenaan de lijst van meest vergeten humanitaire crises die elk jaar wordt samengesteld door de Noorse Vluchtelingenraad (NRC). De hele Centrale Sahelregio staat in de top vijf.

Panama heeft alle bewoners van een laaggelegen eiland geëvacueerd naar het vasteland, waar ze nieuwe huizen krijgen. Het zijn de eerste officiële klimaatvluchtelingen van het land.

Bosnië en Herzegovina staat sinds maart een stap dichter bij toetredingsonderhandelingen met de Europese Unie. Voordat die gesprekken van start kunnen gaan, verwacht Brussel nog vooruitgang. Onder andere wat luchtvervuiling betreft is er in hoofdstad Sarajevo nog veel werk aan de winkel.

Op IJsland is de grootste installatie ter wereld in gebruik genomen om CO₂ weer uit de atmosfeer te plukken. De machine, die de naam 'Mammoth' meekreeg, moet per jaar 36.000 ton CO₂ uit de lucht halen met een soort gigantisch dampkapsysteem. Hoe werkt het, hoeveel is het klimaat hierbij gebaat en wat zijn de addertjes onder het gras?