Focus Climat

Waar Roemenië vanouds een bosrijk land was, staan de (oer)bossen en de natuur er vandaag onder grote druk van vaak illegale houtkap, economie en toerisme. De verantwoordelijkheid van meubelbedrijven is daarbij verpletterend. Maar Europese regelgeving volgt te traag en is te weinig doeltreffend.

De temperaturen stijgen niet alleen bij ons tot recordhoogtes, maar ook in andere Europese landen. De hitte eist een zware tol met 7 doden in Frankrijk en 6 doden in het Verenigd Koninkrijk. Het warme weer in Zuid-Europa is nog niet voorbij: daar kan het kwik nog stijgen tot lokaal 40 graden. Deze situatie is "uitzonderlijk, historisch en ongekend", zegt klimatoloog Matthieu Sorel in de Franse krant Le Monde.

Aardappelboeren in België mogen een nieuw soort genetisch pesticide gebruiken dat nog niet is goedgekeurd door Europa. Het gaat om Calantha, dat de eiwitproductie van de Coloradokever verstoort en zo veel gerichter zou werken dan traditionele chemische pesticides. Volgens de sector kan het een oplossing zijn voor het vervuilde drinkwater in West-Vlaanderen, maar milieuverenigingen zien het anders. Die stappen naar de rechter.

Je treinreis doorheen Europa met 1 enkel treinticket van begin tot einde afleggen: dat wil de Europese Commissie realiseren met een nieuw voorstel voor een eengemaakt reisbiljet over alle spoorwegmaatschappijen heen. Het moet reizen eenvoudiger én goedkoper maken en moet ook meer rechten garanderen, zoals wanneer je een aansluiting mist.

Industriële visserij met bodemsleepnetten brengt enorme schade toe aan de Europese wateren, blijkt uit onderzoek van National Geographic. De destructieve praktijk aan banden leggen kan de belastingbetaler, het klimaat, maar ook de vissers ten goede komen.

Het aantal sterfgevallen door hitte, toenemende voedselonzekerheid en snellere verspreiding van ziekten stijgt sterk in Europa. Maar er is ook hoop, want Europa heeft de middelen om het roer te keren, stelt grootschalig onderzoek in het medische tijdschrift The Lancet.

De AMOC, een belangrijke oceaanstroom die onder andere warmte naar Europa brengt, dreigt al tegen 2100 nog maar half zo krachtig te zijn. Daarmee kan het wereldwijde klimaat sneller dan verwacht ontwricht raken. In dat geval zou het bij ons zon 7 graden kouder worden. De enige manier om dat te vermijden, is de uitstoot van broeikasgassen zo snel mogelijk terugdringen, waarschuwt klimatoloog Amaury Laridon.

Bij Primark een T-shirt voor 12 euro kopen of op Temu een jeans bestellen voor 15 euro: het is nog steeds mogelijk. Anna Sato onderzocht voor haar thesis of de huidige Europese regels wel volstaan om de fast fashion waardeketen duurzamer en transparanter te maken.

Na zestien jaar alleenheerschappij van Viktor Orbán en afbraak van de democratie heeft oppositiepartij Tisza de verkiezingen gewonnen. MO* journalist Pieter Stockmans sprak in Boedapest met experten en journalisten. ‘Hoe historisch dit resultaat ook is voor Hongarije en Europa, toch moeten we de overwinningsroes temperen.’

De opkomst van het populisme in Europa zo’n tien jaar geleden, had lang niet alleen te maken met migratie. Dagelijkse financiële zorgen en frustratie over het werk waren erg belangrijke factoren, toont onderzoek aan de Universiteit van Cambridge.

Regio’s in Europa waar armoede het hoogst is, blijken ook het kwetsbaarst voor de gezondheidsgevolgen van luchtvervuiling. Dat blijkt uit een grootschalige studie in Nature Medicine.

De militaire aanvallen op Iran waren een nieuwe bevestiging van MEGA (Make Empire Great Again), schrijft Femmy Thewissen, expert economische rechtvaardigheid bij 11.11.11. Een onbetwistbare schending van het internationaal recht, waar de VS (en Israël) zich blijkbaar niets van moeten aantrekken. En waar angstige Europese muurbloempjes nauwelijks de woorden vinden om én schendingen van het internationaal recht te veroordelen én de daden van een misdadig regime aan te kaarten.

Terwijl veel Europese regeringsleiders zwijgen over de chaos die Trump veroorzaakt, vaart de Spaanse premier Pedro Sánchez een eigen koers. Met zijn principiële houding tegenover de situatie in het Midden-Oosten en een binnenlands beleid dat groei koppelt aan armoedebestrijding en klimaatbeleid, bewijst hij dat een alternatief mogelijk is.

Het zijn moeilijke tijden voor vrede en veiligheid. Het laatste nucleaire wapenbeheersingsverdrag is donderdag 5 maart afgelopen. Bovendien stuurt de militaire lobby in Europa ook steeds meer aan op het snel uitbreiden van “vreedzame” kernenergie.

De Europese Unie moet zich dringend beter voorbereiden op toekomstige én huidige klimaatrampen. Daarvoor waarschuwt een raad van topwetenschappers. De EU heeft onvoldoende gecoördineerde plannen om de gevolgen op te vangen van overstromingen, bosbranden, hitte of droogte.

Krijgt de Europese industrie korting op haar CO2-uitstoot? Dat is een van dé grote vragen die deze week voorligt op de Europese industrietop. Vooral bedrijven die veel uitstoten, zoals chemische of metaalbedrijven, zeggen dat de Europese klimaatkosten het onmogelijk maken om te concurreren met niet-Europese bedrijven. De Europese Commissie is bereid om het systeem te herzien: "Er zijn geen heilige huisjes."

Fosfaatafval kan je in Europa niet zomaar lozen in de omgeving, dat schaadt de gezondheid, het milieu en de economie. In Tunesië en Marokko gebeurt het wél, nota bene bij het maken van producten voor ons, Europeanen. Tienduizenden inwoners van Gabès willen dat de fosfaatfabriek er per direct dichtgaat.

Europa zal een torenhoge factuur betalen voor de toenemende vervuiling met PFAS, blijkt uit een rapport van de Europese Commissie. Dat schat de kosten voor de samenleving in: 440 miljard euro tegen 2050.

Terwijl de EU de import van Russisch gas verbiedt, waarschuwt Greenpeace voor een nieuwe, gevaarlijke afhankelijkheid. De milieuorganisatie eist dat Europa stopt met het spekken van de kas van Donald Trump.

Steeds meer en intensere hittegolven maken niet alleen veel menselijke slachtoffers. Ze vormen ook voor de Europese veestapel een steeds groter probleem. Tegen het midden van de eeuw kunnen miljoenen dieren getroffen worden door de hitte.

Amerikaans president Donald Trump zet het jarenlange bondgenootschap met Europa op losse schroeven. Kan Europa nog volgen nu de VS resoluut kiezen voor brute machtspolitiek en een identitair rechts-radicaal verhaal? Volgens hoogleraar Eric Corijn heeft het oude continent de kans om een eigen weg te kiezen, namelijk die van de grootstedelijke tolerantie.

De stilte, aarzeling en omzichtige formuleringen uit Europa die volgden op de Amerikaanse interventie in Venezuela, maken duidelijk hoe kwetsbaar het internationaal recht wordt wanneer de bereidheid om het te verdedigen uitblijft. Dat schrijft Simon Sterck, student internationaal en publiek recht aan de KU Leuven.

Ook na 2035 zullen er in de Europese Unie nog wagens met verbrandingsmotoren verkocht mogen worden. De Europese Commissie stelt vandaag een versoepeling voor van het geplande verbod op nieuwe benzine- en dieselwagens. Autofabrikanten zullen nog steeds een beperkt aandeel hybridewagens en auto's met traditionele verbrandingsmotoren mogen verkopen. Maar ze zullen de veroorzaakte uitstoot wel moeten compenseren met groen staal en biobrandstoffen.

De Europese Commissie wil inzetten op kleine en betaalbare elektrische wagens, gemaakt in Europa. Het gaat dan om stadsauto's die minder dan 1.500 kilogram wegen en maximaal 4,2 meter lang zijn, en die hoogstens 20.000 euro kosten. Een goed idee, vindt autojournalist Tony Verhelle, want de concurrentie zit niet stil: "De Chinezen zitten al op vinkenslag."

Vergeet de praatjes over ‘democratie’ en ‘waarden’: Washington zegt nu openlijk waar het om draait. De VS willen de machtigste blijven - en de wereld wordt netjes opgedeeld in invloedssferen en economische achtertuinen.

De EU-ministers van Binnenlandse Zaken hebben politieke overeenstemming bereikt over een nieuwe EU-terugkeerregeling voor asielzoekers van wie het verzoek is afgewezen. De kern van de deal: meer detentie, zwaardere sancties en een vergaande ontneming van rechten op basis van migratiestatus.

Met haar onderhandelingspositie over het terugkeerbeleid volgt de Europese Raad het Amerikaanse voorbeeld en kiest het voor een de facto deportatieregime. Dat zeggen onder meer Human Rights Watch, Dokters van de Wereld en Amnesty International. Ze spreken van ‘keiharde beleidsmaatregelen die een totale minachting voor het internationaal recht en de menselijke waardigheid tonen.’

De helft van de hiv-diagnoses en -behandelingen in Europa komen te laat. ‘Dit brengt de strijd tegen aids in gevaar’, zegt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

« L’argent des contribuables américains ne devrait pas servir à financer une radio mondialiste », car ceux-ci « détestent » le premier ministre hongrois, a justifié Kari Lake, qui dirige l’US Agency for Global Media, jeudi.

Nog maar 2 jaar geleden keurden de Europese lidstaten en het Europees Parlement de wet goed die autofabrikanten feitelijk verplicht om vanaf 2035 alleen nog nieuwe auto's op de markt te brengen die geen CO2 uitstoten. Maar vorige week kondigde Duitse bondskanselier Friedrich Merz aan dat hij er alles aan zal doen om zo'n "hard einde" voor de benzine- en dieselauto's te voorkomen. Ook vanuit de Europese auto-industrie groeit de druk op de Europese Commissie om de wet, een belangrijk onderdeel van de Green Deal, bij te sturen.

The main report provides an integrated narrative, examining the central and vital role that the climate and natural environment play in ensuring health, resilience and prosperity for people, anchored in the EU’s vision for a sustainable Europe by 2050.

Er dreigt voor een tweede keer uitstel voor de Europese ontbossingswet. Volgens de Europese Commissie is het bijhorende computersysteem niet klaar. Daarom wil de Commissie de ontbossingswet pas eind volgend jaar in voege laten treden. Daarmee zaagt de Commissie verder aan een van de pijlers van de Green Deal.

Een onafhankelijke internationale onderzoekscommissie van de VN-Mensenrechtenraad concludeerde deze week dat Israël wel degelijk een genocide pleegt tegen de Palestijnse bevolking van Gaza. Waar komt dat geweld vandaan en welke impact heeft dat op de wereld, het Midden-Oosten en de positie van het Westen? Twee boeken zoeken naar antwoorden.

De Europese milieuministers komen vandaag samen in Brussel om over de Europese klimaatambities te praten. Ze zullen er niet de Europese doelstelling van 90 procent minder uitstoot tegen 2040 goedkeuren, want Europa is nog te verdeeld over de kwestie. Het zal wél gaan over de doelstelling voor 2035 die de EU binnenkort aan de VN moet voorleggen voor de belangrijke VN-klimaattop. Het zal wellicht een bescheidener doel worden dan voorzien. Of hoe de EU zijn internationale voortrekkersrol voor het klimaat zelf verzwakt ziet.

Een kwart van de Europese regio’s heeft deze zomer te maken gekregen met hittegolven, droogtes en overstromingen. De economische verliezen worden op 43 miljard euro geschat, en dat cijfer zal nog flink stijgen de komende jaren.

Wilde vis in Europese wateren bevat tot tienduizend keer meer PFAS dan de Europese veiligheidsvoorschriften toelaten. Dat blijkt uit onderzoek door het Europees Milieubureau (EEB).

De door de mens veroorzaakte klimaatverandering maakte de droogte die Zuid-Europa dit voorjaar trof 10 keer waarschijnlijker. Dat besluiten klimaatwetenschappers van het collectief World Weather Attribution. Die droogte leidde tot verwoestende zomerbranden in onder andere Turkije, Griekenland en Cyprus. Als de klimaatverandering zich verder doorzet, dreigen zulke megabranden nog veel alledaagser te worden dan ze vandaag al zijn.

In een opwarmende wereld zal extreem hevig onweer frequenter voorkomen. Vooral de Alpen worden een hotspot voor de zogeheten ‘supercel’. Dat wordt glashelder aangetoond in nieuwe simulaties van de Universiteit van Bern en ETH Zürich.

Er is dit jaar al 407.000 hectare Europese natuur afgebrand door natuurbranden. Dat is bijna dubbel zoveel als gemiddeld in deze periode van het jaar. Die branden veroorzaakten evenveel CO2 als de jaarlijkse uitstoot van Estland.

De voorbije nacht, om half 3 Belgische tijd, werd in Frans-Guyana een nieuwe Europese weersatelliet gelanceerd. De nieuwe satelliet MetOp-SG A1 zal elke dag opnieuw de hele wereld in kaart brengen. Dat moet een hele waaier aan belangrijke informatie opleveren die belangrijk is voor weersvoorspellingen, stormwaarschuwingen en klimaatonderzoek. Zo zal de nieuwe satelliet Europa wat minder afhankelijk maken van de VS voor wetenschappelijk onderzoek.